Samenvatting Chemie: Biomoleculen | 3e graad | 2026/2027

Samenvatting Chemie:
Biomoleculen
Wat zijn biomoleculen?
 Polyfunctionele koolstofverbindingen die van nature voorkomen in
organismen en die het organisme zelf kan maken
 De moleculen spelen als bouwstof, regulerende stof, en brandstof een
belangrijke rol in de cellen van levende organismen
Welke biomoleculen zijn er?
 Suikers  sachariden
 Eiwitten  proteïnen
 Vetten  lipiden
 Nucleïnezuren
Wat zijn de sachariden?
 FUNCTIE
o Mens en dier  brand- en bouwstof
o Planten  bouwfunctie  behoud van vorm van plantencellen
 NAAM  afhankelijk van aantal C-atomen
o Triosen  3C  glyceraldehyde
o Pentosen  5C  ribose
o Hexose  6C  glucose, fructose
 SOORTEN SACHARIDEN
o Monosachariden  enkelvoudige suikers
 Bouwstenen voor meervoudige suikers
 Energiebron
 C6H12O6  glucose/fructose/galactose  zelfde formule
maar niet dezelfde structuur
o Disachariden  meervoudige suikers
 2 gelijke/verschillende monosachariden (onder afsplitsing
van water)
 Sacharose  glucose + fructose
 Lactose  glucose + galactose
 Maltose  glucose + glucose

, o Polysachariden  meervoudige suikers
 Groot aantal monosachariden aaneengeschakeld
 Zetmeel  glucose + glucose + … + glucose
 Reservesuiker in plantencellen
 Glycogeen  glucose + glucose + … + glucose
 Reservesuiker in dierlijke cellen (lever)
o VOORBEELDEN:
 Glucose  sap van appels/druiven, honing, bloed
Wat zijn de lipiden?
 3 GROEPEN
o Triglyceriden
 BOUW
 1 glycerolmolecule  uit esterbindingen tussen 3
hydroxylgroepen
 3 vetzuren  uit carboxylgroepen
 Vetten uit voeding
 Vetten  vast bij Tk – dierlijke oorsprong – verzadigd
o Zetten zich vast tegen wand van bloedvaten 
verstopping  ongezond
o Makkelijk te stapelen
 Oliën  vloeibaar bij Tk – plantaardige oorsprong –
onverzadigd
o Gezond
o Moeilijk te stapelen
 FUNCTIES
 Opslag van chemische energie
 Isolatie
 Bescherming  voorkomt beschadiging door
schokken
 Waterafstotende laag  (water)vogels
o Fosfolipiden
 BOUW
 Lipide + fosfaatgroep (-PO4)
 Polaire kop (lading)  hydrofiel
o Choline + fosfaatgroep
 Apolaire staarten (ongeladen)  hydrofoob