DIAGNOSTIEK SPORTLETSELS
SCHOUDER 3
ROTATOR CUFF LETSELS 3
CLAVICULAFRACTUREN 10
ACJ PATHOLOGIE 12
KNIE 13
ANATOMIE 13
MENISCUS 16
VOORSTE KRUISBAND (ACL) 19
ACHTERSTE KRUIDBAND (PCL) 22
MCL & LCL 23
PATELLAIRE INSTABILITEIT/LUXATIE 24
PEES LAESIES 25
KRAAKBEENLAESIES 27
FRACTUREN 28
ANTERIEURE KNIEPIJN 28
ELLEBOOG 29
ALGEMENE ZORGEN 29
TENNIS- EN GOLFERSELLEBOOG 30
BICEPSPEES 33
TRICEPS 34
VALGUS EXTENSION OVERLOAD SYNDROME (VEOS) 34
DEGENERATIEF 34
LAATSTE UITDAGING 35
HEUP 36
LABRUMSCHEUR 36
HEUPIMPINGEMENT 36
HEUP INSTABILITEIT 40
WEEFSEL LAESIES 48
PROXIMALE HAMSTRING 48
ADDUCTOR 49
SPORTMAN HERNIA 50
STRESSFRACTUUR FEMORALE HALS 51
VOET & ENKEL 52
1. MTP 1 ARTROSE 52
2. ACHILLESPEES SCHEUR 55
3. ANKLE SPRAIN 56
3. MEDIAAL TIBIAAL STRESS SYNDROME 57
1
, 4. HIELPIJN 60
5. JONES FRACTUUR 62
HEUP ACTIVATIE EN BEWEGINGSPATRONEN 64
2
, SCHOUDER
ROTATOR CUFF LETSELS
Anatomie
RC pezen (= een geheel, geen aparte pezen)
Anterior Superior Posterior
Subscapularis Supraspinatus Infraspinatus
Teres minor
Insertie
Pezen hechten niet aan op één specifiek punt, maar over
een volledige zone (footprint) van meerdere vierkante
centimeters op het tuberculum majus en minus. De
overige spieren van de rotator cuff kunnen de functie vaak
overnemen, waardoor volledige mobiliteit behouden blijft.
Long Head of Biceps (LHB) Tendon
Vaak medeverantwoordelijk voor pijn bij RC-problematiek (itt korte kop biceps)
● Intra- en extra-articulaire deel
● Rotator interval
○ CHL
○ SGHL
● Rol
○ Depressie humeruskop
○ Stabiliteit
○ Proprioceptie
Diagnose pijnlijke schouder
● Rotator cuff-aandoening
● AC-gewrichtspathologie
● Calcificatie
● Frozen shoulder
● Artrose
● Instabiliteit
● Fracturen
● Reumatoïde artritis
● Neurologische pathologie
● Gerefereerde ziekte
3
,Differentiaaldiagnose
Neurologisch Gerefereerde pijn
● CWK ● Cardiaal
● Entrapment ● Herpes zoster
● Plexitis ● Pancoast tumor (longtop)
● Diafragma irritatie
Anamnese
● Acuut → tractie!
● Chronisch → herhaaldelijk
● Acuut op chronisch
Klinisch onderzoek
1 aROM/pROM
2 Kracht
Anterior Superior Posterior
Gerber Jobe Patte
3 Lag sign
Interne rotatie Externe rotatie
Subscapularis Infraspinatus
4 Specifieke cuff testen: subscapulaire tests
Lift off test: Gerber Belly press test Bear Hug test
5 Scapula niet vergeten!
4
,Medische beeldvorming
● Standaard: RX + US
● Verder onderzoek: arthro-CT/MRI
○ Objectivatie
○ Prognose
↳ Objectivatie scheur
● Grootte
○ Retractie (frontaal)
○ Breedte (sagittaal)
● Kwaliteit
○ Pees (delaminatie)
○ Spierbuik (vet degeneratie)
↳ MRI: spier vet degeneratie
De MRI toont een ingetrokken supraspinatus met atrofie,
waarbij wit weefsel wijst op vetinfiltratie. Dit duidt op een
chronische peesscheur die niet meer operatief herstelbaar
is. Een MRI is noodzakelijk voor deze diagnose, omdat een
echo dit niet kan aantonen.
↳ Kwaliteit spierbuik
● Vetinfiltratie
○ STAGE 0: normaal
○ STAGE 1: minimaal vet
○ STAGE 2: spier > vet
○ STAGE 3: vet > spier
○ STAGE 4: vet ++
● Atrofie
○ < 50%
○ > 50%
Herstelbaar Niet herstelbaar
● SS # ● SS en IS #
● Graad 1 retractie ● Graad 3 retractie
● Stage 1 vetinfiltratie ● Stage 3 vetinfiltratie
● Gelimiteerde atrofie ● Atrofie > 50%
5
,Pathologie RC
Impingement
= Subacromiaal pijnsyndroom
● Rol van de scapula!
● ↓ posterior tilt en opwaartse rotatie
● ↑ interne rotatie
AC-gewricht pathologie
● Distale clavicula osteolyse
● Osteo-artritis AC-gewricht
↳ Klinisch onderzoek
● Punt gevoeligheid
● Cross-over adductie
Calcificatie tendinopathie
● Etiologie?
● Classificatie van Molé
○ Type A: dens, focaal
○ Type B: multilobulair
○ Type C: microcalcificaties
LHB pathologie
● Partiële scheur
● Tenosynovitis
● Instabiliteit
De O’Brien test is de meest gevoelige test voor pathologie van de lange
bicepspees. Bij een duim naar beneden (endorotatie) klemt de pees tegen de
humeruskop en het glenoid, wat bij aandoeningen pijn veroorzaakt. De test is
positief als de pijn verdwijnt zodra de duim naar boven wordt gedraaid.
SLAP laesies
● Slijtageproces
● Niet-operatieve behandeling
● Vaak asymptomatisch
6
,Full thickness RC scheuren
Anterior Superior Posterior
Subscapularis pees (F) Supraspinatus (D) Infraspinatus (B)
● Superieur 1/3 ● Partieel Teres minor (A)
● Compleet ● Compleet
RC interval/ biceps (E)
Meerdere zones= meestal operatief; kleine zone= meestal niet-operatief
Partial thickness RC scheuren
● Bursaal
○ Impingement
● Intratendineus
● Articulair
○ Intrinsieke degeneratie
○ Traumatisch
○ Intern impingement
Intern impingement
● 23J, M, volleybalspeler
● Rechter schouder
● RHD
Komt voor bij overheadsporters (ABD+EXO) waarbij de binnenkant van de RC (infraspinatus) klem
komt te zitten tegen de achterkant van het glenoid (posterieure labrum). Dit veroorzaakt
posterolaterale pijn en is een ander letsel dan een gewone peesscheur. De aanpak is
conservatief via techniek aanpassing en training; een operatie helpt hierbij niet.
Behandeling
1/ RC-laesies
Conservatief
● Symptomatisch
○ NSAID
○ CC-injecties (diagnostisch!)
● Functioneel
○ Kinesitherapie
○ Ergonomie
● Overig
○ ESWT, needling
○ Hyaluronzuur
○ PRP
○ …
7
,Acromioplastie
● Nog zelden uitgevoerd
● Enkel bij uitzonderlijke gevallen (>40J, marrokaanse vrouw, osteofyten, symptomatisch)
○ Bepaalde etnische achtergronden
○ Bepaalde botsporen die een mechanisch conflict kunnen veroorzaken
Distale clavicula resectie
● Vanbinnenuit meer ruimte maken
● AC artrose en artritis weinig kans op slagen met enkel kine
Calcificatie
● Conservatief (bijna altijd)
● Functioneel: kine (oorzaak waarschijnlijk RC)
● Nu
○ (ESWT)
○ Needling (Barbotage) =onder echo kalk opzoeken, kalkbol prikken met naalden en kalk verdwijnt
2/ RC-scheuren
Natuurlijke geschiedenis
De Cable Theory van Burkhart vergelijkt de schouderpezen met een
hangbrug (=suspension bridge), waarbij de rode "kabel" de krachten opvangt.
Een peesscheur < 1-1,5 cm blijft binnen deze stabiele kabelstructuur en
vereist bij een klachtenvrije patiënt geen behandeling. Zodra een scheur
echter de kabel doorbreekt of > 1-1,5 cm, verliest de constructie haar steun
en wordt de scheur progressief.
● Full thickness scheur (kabel)
● Progressief
● Irreversibel functieverlies (vetinfiltratie)
Herstelbaar ➡ onherstelbaar
Altijd operatief?
● Supraspinatus en infraspinatus #
● Graad 3 retractie
● Graad 3 vetinfiltratie
● Atrofie > 50%
Een operatie is niet altijd nodig als de resterende spieren de functie van de gescheurde pees overnemen.
Wanneer het krachtenkoppel in balans is, blijft de schouder functioneel en treedt er ondanks de scheur
geen merkbaar functieverlies op.
8
SCHOUDER 3
ROTATOR CUFF LETSELS 3
CLAVICULAFRACTUREN 10
ACJ PATHOLOGIE 12
KNIE 13
ANATOMIE 13
MENISCUS 16
VOORSTE KRUISBAND (ACL) 19
ACHTERSTE KRUIDBAND (PCL) 22
MCL & LCL 23
PATELLAIRE INSTABILITEIT/LUXATIE 24
PEES LAESIES 25
KRAAKBEENLAESIES 27
FRACTUREN 28
ANTERIEURE KNIEPIJN 28
ELLEBOOG 29
ALGEMENE ZORGEN 29
TENNIS- EN GOLFERSELLEBOOG 30
BICEPSPEES 33
TRICEPS 34
VALGUS EXTENSION OVERLOAD SYNDROME (VEOS) 34
DEGENERATIEF 34
LAATSTE UITDAGING 35
HEUP 36
LABRUMSCHEUR 36
HEUPIMPINGEMENT 36
HEUP INSTABILITEIT 40
WEEFSEL LAESIES 48
PROXIMALE HAMSTRING 48
ADDUCTOR 49
SPORTMAN HERNIA 50
STRESSFRACTUUR FEMORALE HALS 51
VOET & ENKEL 52
1. MTP 1 ARTROSE 52
2. ACHILLESPEES SCHEUR 55
3. ANKLE SPRAIN 56
3. MEDIAAL TIBIAAL STRESS SYNDROME 57
1
, 4. HIELPIJN 60
5. JONES FRACTUUR 62
HEUP ACTIVATIE EN BEWEGINGSPATRONEN 64
2
, SCHOUDER
ROTATOR CUFF LETSELS
Anatomie
RC pezen (= een geheel, geen aparte pezen)
Anterior Superior Posterior
Subscapularis Supraspinatus Infraspinatus
Teres minor
Insertie
Pezen hechten niet aan op één specifiek punt, maar over
een volledige zone (footprint) van meerdere vierkante
centimeters op het tuberculum majus en minus. De
overige spieren van de rotator cuff kunnen de functie vaak
overnemen, waardoor volledige mobiliteit behouden blijft.
Long Head of Biceps (LHB) Tendon
Vaak medeverantwoordelijk voor pijn bij RC-problematiek (itt korte kop biceps)
● Intra- en extra-articulaire deel
● Rotator interval
○ CHL
○ SGHL
● Rol
○ Depressie humeruskop
○ Stabiliteit
○ Proprioceptie
Diagnose pijnlijke schouder
● Rotator cuff-aandoening
● AC-gewrichtspathologie
● Calcificatie
● Frozen shoulder
● Artrose
● Instabiliteit
● Fracturen
● Reumatoïde artritis
● Neurologische pathologie
● Gerefereerde ziekte
3
,Differentiaaldiagnose
Neurologisch Gerefereerde pijn
● CWK ● Cardiaal
● Entrapment ● Herpes zoster
● Plexitis ● Pancoast tumor (longtop)
● Diafragma irritatie
Anamnese
● Acuut → tractie!
● Chronisch → herhaaldelijk
● Acuut op chronisch
Klinisch onderzoek
1 aROM/pROM
2 Kracht
Anterior Superior Posterior
Gerber Jobe Patte
3 Lag sign
Interne rotatie Externe rotatie
Subscapularis Infraspinatus
4 Specifieke cuff testen: subscapulaire tests
Lift off test: Gerber Belly press test Bear Hug test
5 Scapula niet vergeten!
4
,Medische beeldvorming
● Standaard: RX + US
● Verder onderzoek: arthro-CT/MRI
○ Objectivatie
○ Prognose
↳ Objectivatie scheur
● Grootte
○ Retractie (frontaal)
○ Breedte (sagittaal)
● Kwaliteit
○ Pees (delaminatie)
○ Spierbuik (vet degeneratie)
↳ MRI: spier vet degeneratie
De MRI toont een ingetrokken supraspinatus met atrofie,
waarbij wit weefsel wijst op vetinfiltratie. Dit duidt op een
chronische peesscheur die niet meer operatief herstelbaar
is. Een MRI is noodzakelijk voor deze diagnose, omdat een
echo dit niet kan aantonen.
↳ Kwaliteit spierbuik
● Vetinfiltratie
○ STAGE 0: normaal
○ STAGE 1: minimaal vet
○ STAGE 2: spier > vet
○ STAGE 3: vet > spier
○ STAGE 4: vet ++
● Atrofie
○ < 50%
○ > 50%
Herstelbaar Niet herstelbaar
● SS # ● SS en IS #
● Graad 1 retractie ● Graad 3 retractie
● Stage 1 vetinfiltratie ● Stage 3 vetinfiltratie
● Gelimiteerde atrofie ● Atrofie > 50%
5
,Pathologie RC
Impingement
= Subacromiaal pijnsyndroom
● Rol van de scapula!
● ↓ posterior tilt en opwaartse rotatie
● ↑ interne rotatie
AC-gewricht pathologie
● Distale clavicula osteolyse
● Osteo-artritis AC-gewricht
↳ Klinisch onderzoek
● Punt gevoeligheid
● Cross-over adductie
Calcificatie tendinopathie
● Etiologie?
● Classificatie van Molé
○ Type A: dens, focaal
○ Type B: multilobulair
○ Type C: microcalcificaties
LHB pathologie
● Partiële scheur
● Tenosynovitis
● Instabiliteit
De O’Brien test is de meest gevoelige test voor pathologie van de lange
bicepspees. Bij een duim naar beneden (endorotatie) klemt de pees tegen de
humeruskop en het glenoid, wat bij aandoeningen pijn veroorzaakt. De test is
positief als de pijn verdwijnt zodra de duim naar boven wordt gedraaid.
SLAP laesies
● Slijtageproces
● Niet-operatieve behandeling
● Vaak asymptomatisch
6
,Full thickness RC scheuren
Anterior Superior Posterior
Subscapularis pees (F) Supraspinatus (D) Infraspinatus (B)
● Superieur 1/3 ● Partieel Teres minor (A)
● Compleet ● Compleet
RC interval/ biceps (E)
Meerdere zones= meestal operatief; kleine zone= meestal niet-operatief
Partial thickness RC scheuren
● Bursaal
○ Impingement
● Intratendineus
● Articulair
○ Intrinsieke degeneratie
○ Traumatisch
○ Intern impingement
Intern impingement
● 23J, M, volleybalspeler
● Rechter schouder
● RHD
Komt voor bij overheadsporters (ABD+EXO) waarbij de binnenkant van de RC (infraspinatus) klem
komt te zitten tegen de achterkant van het glenoid (posterieure labrum). Dit veroorzaakt
posterolaterale pijn en is een ander letsel dan een gewone peesscheur. De aanpak is
conservatief via techniek aanpassing en training; een operatie helpt hierbij niet.
Behandeling
1/ RC-laesies
Conservatief
● Symptomatisch
○ NSAID
○ CC-injecties (diagnostisch!)
● Functioneel
○ Kinesitherapie
○ Ergonomie
● Overig
○ ESWT, needling
○ Hyaluronzuur
○ PRP
○ …
7
,Acromioplastie
● Nog zelden uitgevoerd
● Enkel bij uitzonderlijke gevallen (>40J, marrokaanse vrouw, osteofyten, symptomatisch)
○ Bepaalde etnische achtergronden
○ Bepaalde botsporen die een mechanisch conflict kunnen veroorzaken
Distale clavicula resectie
● Vanbinnenuit meer ruimte maken
● AC artrose en artritis weinig kans op slagen met enkel kine
Calcificatie
● Conservatief (bijna altijd)
● Functioneel: kine (oorzaak waarschijnlijk RC)
● Nu
○ (ESWT)
○ Needling (Barbotage) =onder echo kalk opzoeken, kalkbol prikken met naalden en kalk verdwijnt
2/ RC-scheuren
Natuurlijke geschiedenis
De Cable Theory van Burkhart vergelijkt de schouderpezen met een
hangbrug (=suspension bridge), waarbij de rode "kabel" de krachten opvangt.
Een peesscheur < 1-1,5 cm blijft binnen deze stabiele kabelstructuur en
vereist bij een klachtenvrije patiënt geen behandeling. Zodra een scheur
echter de kabel doorbreekt of > 1-1,5 cm, verliest de constructie haar steun
en wordt de scheur progressief.
● Full thickness scheur (kabel)
● Progressief
● Irreversibel functieverlies (vetinfiltratie)
Herstelbaar ➡ onherstelbaar
Altijd operatief?
● Supraspinatus en infraspinatus #
● Graad 3 retractie
● Graad 3 vetinfiltratie
● Atrofie > 50%
Een operatie is niet altijd nodig als de resterende spieren de functie van de gescheurde pees overnemen.
Wanneer het krachtenkoppel in balans is, blijft de schouder functioneel en treedt er ondanks de scheur
geen merkbaar functieverlies op.
8
