OMGEVINGSRECHT
Examen?
Open vragen (m.i.v. mogelijks ja/neen vragen met motivering), gebruik van
wetgeving is toegelaten + geen meerkeuzevragen + CODEX! Je mag ook andere
wetgeving afdrukken die je handig vindt.
Kan bij omgevingsrecht zijn: theorie; oefening; met tekst, vonnis, arrest, … (~
Wooclap quizzen)
- Hij vraagt vaak zaken over de nieuwe regels!
- Op examen de slides kunnen geven bij vragen!
Les 1
Hoofdstuk 1
ppt OMG 25-26 Hoofdstuk 0 (Inleiding) en 1
Randnummers 8, 9, 10, 34 & 36
Publiek bouwrecht, vergunningen, duurzame ontwikkeling, onteigening,
bouwshift, klimaatbeleid…
Voldoet het recht aan streven naar duurzame ontwikkeling?
Dit vak = Vlaams recht!
OMGEVINGSRECHT: situering in het recht
‒ vooral bestuursrecht maar niet alleen: dwarsdoorsnede van het
recht
– vergunningsplicht om te bouwen enz., aansprakelijkheid
voor milieuschade, ecofiscaliteit, …
‒ toenemende invloed op het privaatrecht
– bv. bodemattest bij verkoop van een onroerend goed
Omgevingsrecht = milieurecht en ruimtelijk bestuursrecht
- Milieubeleid: bescherming mens & fysieke milieu tegen milieuverontreiniging
(de milieuhygiëne), de duurzame aanwending van niet levende natuurlijke
rijkdommen zoals het water & de bodem (het milieubeheer) & het behoud van
natuurgebieden & waardevolle landschappen & wilde flora en fauna
(natuurbescherming & landschapszorg)
- RO: beleid gericht op bescherming van de ruimtelijke kwaliteit of de beheersing
van de RO door vooral de bestemming van de beschikbare (schaarse) ruimte, dit
wil zeggen het toekennen van een of meerdere functies (zoals wonen, recreatie,
industrie, landbouw) aan een bepaald gebied (bv. woongebied op ruimtelijk plan).
‒ milieubeleid
– milieuhygiëne: bestrijding van verontreiniging
– milieubeheer: beheer natuurlijke rijkdommen (bodem,
water, enz.)
– natuurbehoud: behoud natuurgebieden, wilde flora en fauna
‒ ruimtelijke ordening: bestemming van ruimte (toekenning van
functies van gebieden, zoals wonen, landbouw, industrie)
‒ beleid inzake onroerend erfgoed (monumenten, historische
waardevolle landschappen enz.) = leunt sterk aan bij milieubeleid
& RO
1
, Energierecht (regulering m.b.t. productie, transport, verbruik van energie)
--> veel belang sinds opkomt klimaatproblematiek.
OMGEVINGSRECHT = onderdeel van bestuursrecht. Ook
aansprakelijkheidsrecht, ecofiscaliteit…
+ ook eigen rechtstak met eigen systeem
+ toenemende invloed op privaatrecht (kopen van bouwgrond -->
bodemattest nodig, het perceel mag niet verontreinigd zijn, het mag dus
niet zonder dat je het weet vervuild zijn --> kwaliteit grond moet je kennen)
+ invloed omgevingsrecht op economisch recht (overname ondernemingen,
is er vervuilde grond?)
Het omgevingsrecht dringt door in veel zaken.
Milieurecht?
= vooral verontreiniging --> het inbrengen van schadelijke of ongewenste
stoffen, producten of energie in het milieu, waardoor het onrein of onzuiver
wordt.
Milieuhygiëne --> beheersen van de verontreiniging van milieu. + beheer
van onze natuurlijke rijkdom, aardolie & water worden gewonnen,
zandwinning, gesteente… --> allemaal milieurecht.
= ook natuurbehoud & landschapszorg: de mooie dingen behouden in onze
leefomgeving
--> het heeft intrinsieke waarde (evenwaardig als mensen)
Ruimtelijke ordening (RO)?
= functies toebedelen, hier doen we aan landbouw, hier industrie & hier mag
je wonen.
Menselijke activiteiten ordenen (ziekenhuis naast vervuilend bedrijf kan
niet)
Kan heel geordend zijn! Maar er is al heel veel gebouwd in het verleden &
dit niet zo geordend. Ze kozen toen gewoon voor het goedkoopste
(autostrades door bossen, natuurgebieden…) = last van het verleden!
België = klein land met veel bevolking (onze mentaliteit?)
Onroerend erfgoed beleid?
= bescherming monumenten, mooie landschappen, archeologisch
patrimonium. Welke beperkingen voor toekomstige bebouwingen?
Energierecht?
= de productie & transport & verbruik van energie. De omwenteling van
fossiele brandstoffen naar herbruikbare energiebronnen (zon, wind).
Ontwikkeling van het milieurecht en ruimtelijke ordeningsrecht in
België
– Ad hoc benadering in het ‘milieubeleid’: exploitatievergunning, …
– Sectorale benadering in milieubeleid vanaf 1970: aparte wetten voor
verschillende milieucompartimenten (oppervlaktewater, lucht, bodem,
grondwater, afval, natuur, …)
2
, Omgevingsrecht & energierecht komen samen als we het hebben over het
klimaatbeleid.
Oplossing van energierecht = stoppen met verbranden fossiele
brandstoffen.
Verband tussen de rechtstakken & ook conflicten & oplossingen.
Milieurecht --> al in de middeleeuwen. Er bestond al regulering over waar je
uw kleren mocht wassen. In stedelijk gebied (met veel mensen): je deed niet
volledig wat je wou op uw grond. Napoleon tijd (België nog niet onafhankelijk)
--> ‘milieubeleid’ was wetgeving, er gebeurden rampen, smog door
industriële revolutie, mensen werden ziek… = wetgeving kwam: bedrijven
mogen niet meer bij de stad aanwezig zijn --> de bronnen verder plaatsen +
arbeidsbescherming.
Bv. ontploffing & er komt dan wetgeving op bepaalde aspecten = AD HOC
BENADERING!
Ad hoc = er doet zich iets voor & nadien wordt er op gereageerd door het
beleid.
Exploitatievergunning: heel oud (maar van het woord milieu bestond nog
niet)
Lange tijd dominante wetgeving
o Tegengaan gevaar WN + de buurt & dan nog later het milieu, de
ruime omgeving.
o Het milieu wordt opgedeeld in compartimenten (de lucht,
grondwater, afvalstoffen, natuur… = hiervoor krijg je allemaal aparte
wetten & er is geen samenhang tussen deze wetten!)
o Bedrijf oprichting & je wil afval lozen exploitatievergunning enz.
nodig. In die tijd soms 17 vergunningen nodig + slechte handhaving
van die wetgeving!
o Ruimtelijke planning, bouwvergunningen komen later…
– ruimtelijke ordening ook apart: begin met Stedenbouwwet van 1962
(bouwvergunning, planning)
– staatshervorming: grotendeels gewestelijke bevoegdheid
– milieubeleid sterk internationaal en Europees beïnvloed (luchtkwaliteit,
natuur, klimaat, …) maar niet de ruimtelijke ordening (dat is geen EU
bevoegdheid)
onderzoek wijst uit: 90 % van de milieumaatregelen wordt internationaal
of door de EU beïnvloed; 70 % van de milieumaatregelen wordt door EU
beïnvloed.
1ste stroomversnelling
Vlaanderen wou verder --> jaren 70-80 = ze wouden strengere wetgeving op
vele vlakken van milieu, Wallonië was achtergesteld: onenigheid in het toen
nog unitaire België.
Er kwam dan een staatshervorming (Vlaanderen wil zijn eigen wetgeving
qua milieubeleid)
Milieu & Ruimtelijke ordening worden een gewestelijke
bevoegdheid! Enkele zaken nog federaal.
3
, 2de stroomversnelling
= vanuit Europa! Wetgeving komt die wij moeten omzetten, er komen
richtlijnen op vlak van richtlijnen, natuur, waterzuivering, klimaat. MAAR
ruimtelijke ordening is GEEN Europese bevoegdheid. DUS slechte ruimtelijke
ordening in veel landen.
DUS eerst was het vooral een AD HOC benadering (na olierampen,
smogsituaties, zware ongelukken…). Dan kwam de uitwerking van de
Stedenbouwwet, met totstandkoming van gewestplannen --> voor eerst
sprake van ruimtelijke planning in België.
Sinds jaren 90 = tendensen naar integratie, vereenvoudiging & codificatie (1
wetgeving?).
Dia 21?
= beschermde gebieden in Europa (12-13% van Vlaanderen) vrijheid van
ruimtelijke ordening wordt beperkt: bescherming vanuit Europa).
Europees natuurbeschermingsrecht
– Tendens naar integratie en codificatie in het milieurecht sinds
eind jaren 1980, bv. in Vlaanderen:
- integratie van exploitatie- en lozingsvergunning in
milieuvergunning in 1985
- invloed werkstukken van professoren Decreet algemene
bepalingen milieubeleid (DABM) in 1995 (systematisch opgebouwd)
– Tendens naar integratie en codificatie in het milieurecht en
ruimtelijke ordeningsrecht sinds begin 21e eeuw, bv. in Vlaanderen
- integratie van stedenbouwkundige en milieuvergunning in
omgevingsvergunning in 2014
- nieuwe term overgewaaid uit Nederland: omgevingsrecht omvat
milieurecht en ruimtelijke ordeningsrecht
- in andere talen vaak maar één woord voor milieu en omgeving (bv.
Engels: ‘environment’)
= de verspreide milieuwetgeving is niet effectief, doel wordt niet bereikt +
goedkoper de wetgeving niet na te leven & boete te riskeren. Geen
adequate reactie vanuit de overheid…
Nieuwe tendens komt:
- Vereenvoudiging, codificeren… = jaren 80
o Bv. Milieuvergunningsdecreet voor Vlaams Gewest – 1985
= exploitatievergunning & lozingsvergunning integreerde in de
milieuvergunning.
o Ook die omgevingsvergunning vergunning 2014 (zie
hierboven)
- Vlaanderen wil er iets mee doen ze gaven de opdracht aan
professoren (werden voorzitter van commissies).
- Decreet algemene bepalingen milieubeleid = basis werd dus
door proffen geschreven (zoals het nieuw BW)
- Codificatie kwam dus tot stand, maar lukte niet volledig…
4
Examen?
Open vragen (m.i.v. mogelijks ja/neen vragen met motivering), gebruik van
wetgeving is toegelaten + geen meerkeuzevragen + CODEX! Je mag ook andere
wetgeving afdrukken die je handig vindt.
Kan bij omgevingsrecht zijn: theorie; oefening; met tekst, vonnis, arrest, … (~
Wooclap quizzen)
- Hij vraagt vaak zaken over de nieuwe regels!
- Op examen de slides kunnen geven bij vragen!
Les 1
Hoofdstuk 1
ppt OMG 25-26 Hoofdstuk 0 (Inleiding) en 1
Randnummers 8, 9, 10, 34 & 36
Publiek bouwrecht, vergunningen, duurzame ontwikkeling, onteigening,
bouwshift, klimaatbeleid…
Voldoet het recht aan streven naar duurzame ontwikkeling?
Dit vak = Vlaams recht!
OMGEVINGSRECHT: situering in het recht
‒ vooral bestuursrecht maar niet alleen: dwarsdoorsnede van het
recht
– vergunningsplicht om te bouwen enz., aansprakelijkheid
voor milieuschade, ecofiscaliteit, …
‒ toenemende invloed op het privaatrecht
– bv. bodemattest bij verkoop van een onroerend goed
Omgevingsrecht = milieurecht en ruimtelijk bestuursrecht
- Milieubeleid: bescherming mens & fysieke milieu tegen milieuverontreiniging
(de milieuhygiëne), de duurzame aanwending van niet levende natuurlijke
rijkdommen zoals het water & de bodem (het milieubeheer) & het behoud van
natuurgebieden & waardevolle landschappen & wilde flora en fauna
(natuurbescherming & landschapszorg)
- RO: beleid gericht op bescherming van de ruimtelijke kwaliteit of de beheersing
van de RO door vooral de bestemming van de beschikbare (schaarse) ruimte, dit
wil zeggen het toekennen van een of meerdere functies (zoals wonen, recreatie,
industrie, landbouw) aan een bepaald gebied (bv. woongebied op ruimtelijk plan).
‒ milieubeleid
– milieuhygiëne: bestrijding van verontreiniging
– milieubeheer: beheer natuurlijke rijkdommen (bodem,
water, enz.)
– natuurbehoud: behoud natuurgebieden, wilde flora en fauna
‒ ruimtelijke ordening: bestemming van ruimte (toekenning van
functies van gebieden, zoals wonen, landbouw, industrie)
‒ beleid inzake onroerend erfgoed (monumenten, historische
waardevolle landschappen enz.) = leunt sterk aan bij milieubeleid
& RO
1
, Energierecht (regulering m.b.t. productie, transport, verbruik van energie)
--> veel belang sinds opkomt klimaatproblematiek.
OMGEVINGSRECHT = onderdeel van bestuursrecht. Ook
aansprakelijkheidsrecht, ecofiscaliteit…
+ ook eigen rechtstak met eigen systeem
+ toenemende invloed op privaatrecht (kopen van bouwgrond -->
bodemattest nodig, het perceel mag niet verontreinigd zijn, het mag dus
niet zonder dat je het weet vervuild zijn --> kwaliteit grond moet je kennen)
+ invloed omgevingsrecht op economisch recht (overname ondernemingen,
is er vervuilde grond?)
Het omgevingsrecht dringt door in veel zaken.
Milieurecht?
= vooral verontreiniging --> het inbrengen van schadelijke of ongewenste
stoffen, producten of energie in het milieu, waardoor het onrein of onzuiver
wordt.
Milieuhygiëne --> beheersen van de verontreiniging van milieu. + beheer
van onze natuurlijke rijkdom, aardolie & water worden gewonnen,
zandwinning, gesteente… --> allemaal milieurecht.
= ook natuurbehoud & landschapszorg: de mooie dingen behouden in onze
leefomgeving
--> het heeft intrinsieke waarde (evenwaardig als mensen)
Ruimtelijke ordening (RO)?
= functies toebedelen, hier doen we aan landbouw, hier industrie & hier mag
je wonen.
Menselijke activiteiten ordenen (ziekenhuis naast vervuilend bedrijf kan
niet)
Kan heel geordend zijn! Maar er is al heel veel gebouwd in het verleden &
dit niet zo geordend. Ze kozen toen gewoon voor het goedkoopste
(autostrades door bossen, natuurgebieden…) = last van het verleden!
België = klein land met veel bevolking (onze mentaliteit?)
Onroerend erfgoed beleid?
= bescherming monumenten, mooie landschappen, archeologisch
patrimonium. Welke beperkingen voor toekomstige bebouwingen?
Energierecht?
= de productie & transport & verbruik van energie. De omwenteling van
fossiele brandstoffen naar herbruikbare energiebronnen (zon, wind).
Ontwikkeling van het milieurecht en ruimtelijke ordeningsrecht in
België
– Ad hoc benadering in het ‘milieubeleid’: exploitatievergunning, …
– Sectorale benadering in milieubeleid vanaf 1970: aparte wetten voor
verschillende milieucompartimenten (oppervlaktewater, lucht, bodem,
grondwater, afval, natuur, …)
2
, Omgevingsrecht & energierecht komen samen als we het hebben over het
klimaatbeleid.
Oplossing van energierecht = stoppen met verbranden fossiele
brandstoffen.
Verband tussen de rechtstakken & ook conflicten & oplossingen.
Milieurecht --> al in de middeleeuwen. Er bestond al regulering over waar je
uw kleren mocht wassen. In stedelijk gebied (met veel mensen): je deed niet
volledig wat je wou op uw grond. Napoleon tijd (België nog niet onafhankelijk)
--> ‘milieubeleid’ was wetgeving, er gebeurden rampen, smog door
industriële revolutie, mensen werden ziek… = wetgeving kwam: bedrijven
mogen niet meer bij de stad aanwezig zijn --> de bronnen verder plaatsen +
arbeidsbescherming.
Bv. ontploffing & er komt dan wetgeving op bepaalde aspecten = AD HOC
BENADERING!
Ad hoc = er doet zich iets voor & nadien wordt er op gereageerd door het
beleid.
Exploitatievergunning: heel oud (maar van het woord milieu bestond nog
niet)
Lange tijd dominante wetgeving
o Tegengaan gevaar WN + de buurt & dan nog later het milieu, de
ruime omgeving.
o Het milieu wordt opgedeeld in compartimenten (de lucht,
grondwater, afvalstoffen, natuur… = hiervoor krijg je allemaal aparte
wetten & er is geen samenhang tussen deze wetten!)
o Bedrijf oprichting & je wil afval lozen exploitatievergunning enz.
nodig. In die tijd soms 17 vergunningen nodig + slechte handhaving
van die wetgeving!
o Ruimtelijke planning, bouwvergunningen komen later…
– ruimtelijke ordening ook apart: begin met Stedenbouwwet van 1962
(bouwvergunning, planning)
– staatshervorming: grotendeels gewestelijke bevoegdheid
– milieubeleid sterk internationaal en Europees beïnvloed (luchtkwaliteit,
natuur, klimaat, …) maar niet de ruimtelijke ordening (dat is geen EU
bevoegdheid)
onderzoek wijst uit: 90 % van de milieumaatregelen wordt internationaal
of door de EU beïnvloed; 70 % van de milieumaatregelen wordt door EU
beïnvloed.
1ste stroomversnelling
Vlaanderen wou verder --> jaren 70-80 = ze wouden strengere wetgeving op
vele vlakken van milieu, Wallonië was achtergesteld: onenigheid in het toen
nog unitaire België.
Er kwam dan een staatshervorming (Vlaanderen wil zijn eigen wetgeving
qua milieubeleid)
Milieu & Ruimtelijke ordening worden een gewestelijke
bevoegdheid! Enkele zaken nog federaal.
3
, 2de stroomversnelling
= vanuit Europa! Wetgeving komt die wij moeten omzetten, er komen
richtlijnen op vlak van richtlijnen, natuur, waterzuivering, klimaat. MAAR
ruimtelijke ordening is GEEN Europese bevoegdheid. DUS slechte ruimtelijke
ordening in veel landen.
DUS eerst was het vooral een AD HOC benadering (na olierampen,
smogsituaties, zware ongelukken…). Dan kwam de uitwerking van de
Stedenbouwwet, met totstandkoming van gewestplannen --> voor eerst
sprake van ruimtelijke planning in België.
Sinds jaren 90 = tendensen naar integratie, vereenvoudiging & codificatie (1
wetgeving?).
Dia 21?
= beschermde gebieden in Europa (12-13% van Vlaanderen) vrijheid van
ruimtelijke ordening wordt beperkt: bescherming vanuit Europa).
Europees natuurbeschermingsrecht
– Tendens naar integratie en codificatie in het milieurecht sinds
eind jaren 1980, bv. in Vlaanderen:
- integratie van exploitatie- en lozingsvergunning in
milieuvergunning in 1985
- invloed werkstukken van professoren Decreet algemene
bepalingen milieubeleid (DABM) in 1995 (systematisch opgebouwd)
– Tendens naar integratie en codificatie in het milieurecht en
ruimtelijke ordeningsrecht sinds begin 21e eeuw, bv. in Vlaanderen
- integratie van stedenbouwkundige en milieuvergunning in
omgevingsvergunning in 2014
- nieuwe term overgewaaid uit Nederland: omgevingsrecht omvat
milieurecht en ruimtelijke ordeningsrecht
- in andere talen vaak maar één woord voor milieu en omgeving (bv.
Engels: ‘environment’)
= de verspreide milieuwetgeving is niet effectief, doel wordt niet bereikt +
goedkoper de wetgeving niet na te leven & boete te riskeren. Geen
adequate reactie vanuit de overheid…
Nieuwe tendens komt:
- Vereenvoudiging, codificeren… = jaren 80
o Bv. Milieuvergunningsdecreet voor Vlaams Gewest – 1985
= exploitatievergunning & lozingsvergunning integreerde in de
milieuvergunning.
o Ook die omgevingsvergunning vergunning 2014 (zie
hierboven)
- Vlaanderen wil er iets mee doen ze gaven de opdracht aan
professoren (werden voorzitter van commissies).
- Decreet algemene bepalingen milieubeleid = basis werd dus
door proffen geschreven (zoals het nieuw BW)
- Codificatie kwam dus tot stand, maar lukte niet volledig…
4
