Doelgroepen 2 2025-2026
Niet-begeleide minderjarige
1. Omschrijving
1.1. Veel gebruikte terminologie
- Termen verschillen naargelang de juridische status, de herkomst van de
jongeren en de instantie die ermee werkt
1.1.1. Niet-begeleide minderjarige vreemdeling (NBMV)
- -18 jaar
- Afkomstig uit een land buiten Europese economische ruimte (EER)
- Zonder ouder of wettelijke voogd op Belgisch grondgebied verblijft
- Niet-begeleid= ontbreken van ouders of wettelijke voogd
o Tante, +18 zus/broer =/ wettelijke voogd (tenzij erkend als wettelijke
voogd)
- Term gewijzigd naar → niet-begeleide minderjarige vluchteling
1.1.2. Niet-begeleide minderjarige (NBM)
- Hulpverleners en organisaties gebruiken deze term
o Bewust “vreemdeling/vluchteling” weggelaten
- Deze keuze benadrukt het kind-zijn en ontwikkelingsnoden
o =/ herkomst of verblijfstatus
- Andere termen
o Niet begeleide buitenlandse minderjarige (NBBM)
o Alleenstaande minderjarige asielzoeker (AMA)
1.1.3. Niet-begeleide Europese minderjarige
- -18 jaar
- Afkomstig uit een ander EER-lidstaat
- Vallen buiten standaardprocedures voor NBM
o Kunnen in bepaalde gevallen wel voogd toegewezen krijgen
- In tegenstelling tot NBM hebben ze vaak geen recht op internationale
bescherming of opvang via Fedasil
o Tenzij sprake van ernstige veronachtzaming of risico op mensenhandel
1.1.4. Procedure betreffende het verzoek om internationale bescherming
- Verzoeker om internationale bescherming:
o Persoon die land van herkomst heeft verlaten
o Persoon die in België bescherming aanvraagt
o Dient verzoek in tot:
▪ Erkenning als vluchteling
▪ Erkenning als subsidiair beschermde = iemand die
internationale bescherming krijgt, maar niet erkend wordt als
vluchteling
Tijdens asielprocedure en tot er een beslissing is genomen over de aanvraag is de
persoon de verzoeker.
1
,Doelgroepen 2 2025-2026
- Verzoeker of geen verzoeker
o NBM kan verzoeker zijn
▪ Recht op opvang, onderwijs, zorg en toegewezen voogd
o NBM is soms geen verzoeker
▪ Omwille van verschillende redenen (bv: NBM als persoon in
transit)
▪ Wel recht op voogd, opvang en begeleiding
o NBM zonder wettig verblijf
- Vluchteling
o Persoon die zijn land van herkomst heeft verlaten
o Een aanvraag (= verzoek) tot internationale bescherming indient
o Iemand die voldoet aan de voorwaarden van het vluchtelingenverdrag
van Genève (1951):
▪ Hij koestert een gegronde vrees voor (persoonlijke) vervolgingen
▪ Wegens zijn ras, nationaliteit, godsdienst, politieke opvattingen
of het behoren tot een bepaalde sociale groep
- Subsidiair beschermde
o Persoon die land van herkomst heeft verlaten
o Een aanvraag (=verzoek) tot internationale bescherming dient
o Iemand die voldoet aan de voorwaarden van het vluchtelingenverdrag
van Genève (1951):
▪ Hij koestert een reëel risico op ernstige schade bij terugkeer
▪ Wegens contextuele meer algemene factoren van ernstige
bedreigingen zoals willekeurig geweld, oorlog, genocide in land
van herkomst
- CGVS kan een verzoek ook weigeren
o Ongeloofwaardigheid vd verklaringen
o Wanneer de vrees voor vervolging ongegrond is
o Wanneer er bescherming in het land van herkomst is
o Bij een intern vluchtalternatief in het land van herkomst
o Wanneer er geen risico is op ernstige schade
➔ Verzoeker kan bij de Raad Voor Vreemdelingenbetwistingen (RvV) wel schriftelijk
beroep doen
- Tegenwoordig de term ‘verzoeker’ boven ‘asielzoeker’ verkozen
2
,Doelgroepen 2 2025-2026
1.1.5. Beschermingsplicht in België
- IVRK: artikel 3 en artikel 22
o Garandeert bescherming aan kinderen op de vlucht, ook zonder
begeleiding
- Dienst Voogdij → automatisch geactiveerd bij vermoeding NBM
- Dienst Voogdij:
o Opvang in observatie- en orientatiecentrum (OOC)
o Aanstelling voogd
o Opvang in Fedasil-netwerk of alternatieven
o Tot 15 jaar
▪ Dan voorbereid op vrijheid en autonomie
• Begeleidt door bv OCMW en Lokaal Opvang Initiatief
(LOI)
1.1.6. Leeftijdsgrens: minderjarigheid en meerderjarigheid
- Minderjarigheid
o Volgens VN kinderrechtenverdrag= -18 → minderjarig
o Minderjarigheid vastgesteld door Dienst Voogdij
o Twijfel rond leeftijd van de NBM in België:
▪ Medisch onderzoek
▪ -18 niet erkend → ontvangt jongeren advocaat
o Sinds 2025 bepaald de Raad van State dat officiële documenten een
rol spelen als doorslaggevend bewijs en moeten medische testen
meer gemotiveerd worden
- Meerderjarigheid
o Tot leeftijd van 18
▪ NBM mag niet uitgewezen worden
▪ Ongeacht hij verzoeker is of niet
o Meerderjarigheid
▪ Nog geen beslissing over zijn asielaanvraag: NBM gaat naar een
opvangstructuur voor volwassen asielzoekers
▪ Geen verblijfvergunning in zijn bezit: NBM moet opvangnetwerk
verlaten
1.1.7. België als transitland: realiteit zonder stigmatisering
- Transmigrant:
o Stigmatiserend
o Benadrukt doorgangsaspect kan leiden tot beleidsblindheid en
ontmenselijking
- Mensen in transitpositie of mensen onderweg:
o = mensenrechtenperspectief centraal
o Vaak niet geregistreerd, intentie voor verzoek ergens anders
3
, Doelgroepen 2 2025-2026
1.2. De ICF-kijk op niet-begeleide minderjarigen op de vlucht
- Biedt een bio-psycho-sociaal kader
- Doel= zicht krijgen op functioneren van NBM in totaliteit
o Gezondheid (angst, stress, stoornissen, ziekte, veerkracht…)
o Functioneren (concentratie op school, zelfzorg, participatie aan
onderwijs, aansluiting met leeftijdsgenoten…)
o Contextuele factoren (asielprocedure, toegang tot opvang en
onderwijs, structuren en discriminatie…)
o Persoonlijke factoren (leeftijd, migratiemotief, copingstijlen…)
➔ Worden met elkaar verbonden binnen dit model
- ICF-model benadrukt dat beperkingen niet enkel individuele aandoeningen
zijn
o Ook gevormd door sociale en fysieke omgeving
- Hulpverlening vanuit het ICF-model voor NBM:
o Zorg op maat gericht op psychisch herstel + maatschappelijke
participatie en inclusie
2. Prevalentie
2.1. Nationale en internationale prevalentiecijfers
- Stijging in aantal asielaanvragen (verzoeken) binnen de EU
- Na vorige piek in 2015 daalde het aantal aanvragen
➔ Kijk nog eens na?! + aanvullen waar nodig
3. Etiologie
- Vluchten gaat niet zonder gedwongenheid
- Heterogene groep aan kinderen en jongeren
o Verschillen in:
▪ Leeftijd
▪ Culturele achtergrond
▪ Taalniveau
▪ Migratietraject
▪ Psychische draagkracht
▪ Opleidingsniveau
4
Niet-begeleide minderjarige
1. Omschrijving
1.1. Veel gebruikte terminologie
- Termen verschillen naargelang de juridische status, de herkomst van de
jongeren en de instantie die ermee werkt
1.1.1. Niet-begeleide minderjarige vreemdeling (NBMV)
- -18 jaar
- Afkomstig uit een land buiten Europese economische ruimte (EER)
- Zonder ouder of wettelijke voogd op Belgisch grondgebied verblijft
- Niet-begeleid= ontbreken van ouders of wettelijke voogd
o Tante, +18 zus/broer =/ wettelijke voogd (tenzij erkend als wettelijke
voogd)
- Term gewijzigd naar → niet-begeleide minderjarige vluchteling
1.1.2. Niet-begeleide minderjarige (NBM)
- Hulpverleners en organisaties gebruiken deze term
o Bewust “vreemdeling/vluchteling” weggelaten
- Deze keuze benadrukt het kind-zijn en ontwikkelingsnoden
o =/ herkomst of verblijfstatus
- Andere termen
o Niet begeleide buitenlandse minderjarige (NBBM)
o Alleenstaande minderjarige asielzoeker (AMA)
1.1.3. Niet-begeleide Europese minderjarige
- -18 jaar
- Afkomstig uit een ander EER-lidstaat
- Vallen buiten standaardprocedures voor NBM
o Kunnen in bepaalde gevallen wel voogd toegewezen krijgen
- In tegenstelling tot NBM hebben ze vaak geen recht op internationale
bescherming of opvang via Fedasil
o Tenzij sprake van ernstige veronachtzaming of risico op mensenhandel
1.1.4. Procedure betreffende het verzoek om internationale bescherming
- Verzoeker om internationale bescherming:
o Persoon die land van herkomst heeft verlaten
o Persoon die in België bescherming aanvraagt
o Dient verzoek in tot:
▪ Erkenning als vluchteling
▪ Erkenning als subsidiair beschermde = iemand die
internationale bescherming krijgt, maar niet erkend wordt als
vluchteling
Tijdens asielprocedure en tot er een beslissing is genomen over de aanvraag is de
persoon de verzoeker.
1
,Doelgroepen 2 2025-2026
- Verzoeker of geen verzoeker
o NBM kan verzoeker zijn
▪ Recht op opvang, onderwijs, zorg en toegewezen voogd
o NBM is soms geen verzoeker
▪ Omwille van verschillende redenen (bv: NBM als persoon in
transit)
▪ Wel recht op voogd, opvang en begeleiding
o NBM zonder wettig verblijf
- Vluchteling
o Persoon die zijn land van herkomst heeft verlaten
o Een aanvraag (= verzoek) tot internationale bescherming indient
o Iemand die voldoet aan de voorwaarden van het vluchtelingenverdrag
van Genève (1951):
▪ Hij koestert een gegronde vrees voor (persoonlijke) vervolgingen
▪ Wegens zijn ras, nationaliteit, godsdienst, politieke opvattingen
of het behoren tot een bepaalde sociale groep
- Subsidiair beschermde
o Persoon die land van herkomst heeft verlaten
o Een aanvraag (=verzoek) tot internationale bescherming dient
o Iemand die voldoet aan de voorwaarden van het vluchtelingenverdrag
van Genève (1951):
▪ Hij koestert een reëel risico op ernstige schade bij terugkeer
▪ Wegens contextuele meer algemene factoren van ernstige
bedreigingen zoals willekeurig geweld, oorlog, genocide in land
van herkomst
- CGVS kan een verzoek ook weigeren
o Ongeloofwaardigheid vd verklaringen
o Wanneer de vrees voor vervolging ongegrond is
o Wanneer er bescherming in het land van herkomst is
o Bij een intern vluchtalternatief in het land van herkomst
o Wanneer er geen risico is op ernstige schade
➔ Verzoeker kan bij de Raad Voor Vreemdelingenbetwistingen (RvV) wel schriftelijk
beroep doen
- Tegenwoordig de term ‘verzoeker’ boven ‘asielzoeker’ verkozen
2
,Doelgroepen 2 2025-2026
1.1.5. Beschermingsplicht in België
- IVRK: artikel 3 en artikel 22
o Garandeert bescherming aan kinderen op de vlucht, ook zonder
begeleiding
- Dienst Voogdij → automatisch geactiveerd bij vermoeding NBM
- Dienst Voogdij:
o Opvang in observatie- en orientatiecentrum (OOC)
o Aanstelling voogd
o Opvang in Fedasil-netwerk of alternatieven
o Tot 15 jaar
▪ Dan voorbereid op vrijheid en autonomie
• Begeleidt door bv OCMW en Lokaal Opvang Initiatief
(LOI)
1.1.6. Leeftijdsgrens: minderjarigheid en meerderjarigheid
- Minderjarigheid
o Volgens VN kinderrechtenverdrag= -18 → minderjarig
o Minderjarigheid vastgesteld door Dienst Voogdij
o Twijfel rond leeftijd van de NBM in België:
▪ Medisch onderzoek
▪ -18 niet erkend → ontvangt jongeren advocaat
o Sinds 2025 bepaald de Raad van State dat officiële documenten een
rol spelen als doorslaggevend bewijs en moeten medische testen
meer gemotiveerd worden
- Meerderjarigheid
o Tot leeftijd van 18
▪ NBM mag niet uitgewezen worden
▪ Ongeacht hij verzoeker is of niet
o Meerderjarigheid
▪ Nog geen beslissing over zijn asielaanvraag: NBM gaat naar een
opvangstructuur voor volwassen asielzoekers
▪ Geen verblijfvergunning in zijn bezit: NBM moet opvangnetwerk
verlaten
1.1.7. België als transitland: realiteit zonder stigmatisering
- Transmigrant:
o Stigmatiserend
o Benadrukt doorgangsaspect kan leiden tot beleidsblindheid en
ontmenselijking
- Mensen in transitpositie of mensen onderweg:
o = mensenrechtenperspectief centraal
o Vaak niet geregistreerd, intentie voor verzoek ergens anders
3
, Doelgroepen 2 2025-2026
1.2. De ICF-kijk op niet-begeleide minderjarigen op de vlucht
- Biedt een bio-psycho-sociaal kader
- Doel= zicht krijgen op functioneren van NBM in totaliteit
o Gezondheid (angst, stress, stoornissen, ziekte, veerkracht…)
o Functioneren (concentratie op school, zelfzorg, participatie aan
onderwijs, aansluiting met leeftijdsgenoten…)
o Contextuele factoren (asielprocedure, toegang tot opvang en
onderwijs, structuren en discriminatie…)
o Persoonlijke factoren (leeftijd, migratiemotief, copingstijlen…)
➔ Worden met elkaar verbonden binnen dit model
- ICF-model benadrukt dat beperkingen niet enkel individuele aandoeningen
zijn
o Ook gevormd door sociale en fysieke omgeving
- Hulpverlening vanuit het ICF-model voor NBM:
o Zorg op maat gericht op psychisch herstel + maatschappelijke
participatie en inclusie
2. Prevalentie
2.1. Nationale en internationale prevalentiecijfers
- Stijging in aantal asielaanvragen (verzoeken) binnen de EU
- Na vorige piek in 2015 daalde het aantal aanvragen
➔ Kijk nog eens na?! + aanvullen waar nodig
3. Etiologie
- Vluchten gaat niet zonder gedwongenheid
- Heterogene groep aan kinderen en jongeren
o Verschillen in:
▪ Leeftijd
▪ Culturele achtergrond
▪ Taalniveau
▪ Migratietraject
▪ Psychische draagkracht
▪ Opleidingsniveau
4
