FVV2 – Verpleegkunde: Urologie HC 5-7
❖ Materiaal
Urine-cytologie:
• Waarom geen ochtendurine? => zit al lang in de
blaas = te lang stil gestaan = vertekend beeld
• Bij diabetes wel ochtend
Katheters:
• Condoomkatheter
• Blaaskatheters
o Transurethrale katheter
o Intermitterende katheters
o Suprapubische katheter
• Ureterkatheter
• Nefrostomiekatheter
Condoomkatheter:
• Eendelig
o Conveen Optima
o Conveen Security +
• Tweedelig (enkel als 1-delig niet goed werkt)
• Indicaties CK:
o Incontinentie zonder residu (residu = rest urine na mictie)
o Neurogene blaas = blaas die soms eigen leven gaat leiden
o Urologische problemen bij neuromusculaire aandoeningen of neurologische
aandoeningen
o Stressincontinentie = vb. hard hoesten, bukken, …
o Voldoende grote penis
• Contra-indicaties
o Kwetsuren en irritatie
o Allergie vr materialen die erin zitten
o Residu
o Te kleine penis
o Retractie (= teruggetrokken) v penis
o Verwarde patiënten
• Lengte condoomkatheter:
o Conveen kort:
▪ Oplossing bij ingetrokken penis
▪ Kortere huls
▪ Kleeflaag dichter bij anti-
kniksysteem voor een beter
aanhechting
o Conveen standaard:
• Urineafvoer:
o Ring waar je opvangrecipiënt aan kan
vastkoppelen zoals beenzakjes
, • Voordelen:
o Minder infectiegevaar: je komt niet aan mucosa (wel goed intiem toilet doen, voorhuid!)
o X kwetsuur v urethraslijmvlies
o Preventie v vochtletsels
o Disposable
o Latexvrij
o Verschillende maten
o Gemakkelijk aan te brengen
o X voorschrift
o Volledig terugbetaald doketersvoorschrift
• Complicaties:
o Verweking en irritatie bij stagnatie
o Allergie
o Geribbelde huid op de penis
o Wondjes op de penis
o Parafimosis
o Loskomen van materiaal
• Aandachtspunten condoomkatheter:
o Soms applicator om aanbrengen te vergemakkelijken
o Siliconenkatheter kan gemodelleerd w
o Geen extra kleefpleister aan de buitenkant
o Bij vacuümeffect: condoom even ontkoppelen
o Indien mogelijk patiënt stimuleren om zelf aan te brengen
o Bij keuze: vorm en voorkeur patiënt
o Regelmatig checken op residu
o X strak zittende onderbroek
Zie hoe te gebruiken video in ppt dia 15
• Plaatsen condoomkatheter
o Techniek eendelig
▪ Verwijder indien nodig overtollig schaamhaar
▪ Intiem toilet uitvoeren en goed drogen
▪ Juiste maat condoomkatheter nemen (maatkaartje)
▪ !!! Oppassen vr latexallergie!!!
▪ Condoomkatheter correct aanbrengen: aandacht vr voorhuid
▪ !!! Ruimte laten v ± 2 cm tussen eikel en bodem v penishuls!!!
▪ Condoomkatheter verbinden met beenzakje of urinecollector
▪ !!! Condoomkatheter om de 24 uur veranderen!!!
▪ Bij het verwijderen de condoomkatheter voorzichtig terugrollen
• Spray: Filmlaagje om de kleefkracht te verbeteren
, • Nazorg:
o Dagelijks vervangen
o Om te verwijderen: oprollen vanaf penisbasis tot penistop
o Bij 2-delig: fixatiestrip samen met condoom verwijderen
o Hierbij de huid ondersteunen
• Terugbetaling:
o In ziekenhuis 1 condoomkatheter/24 u
o Ambulante patiënten:
▪ Dotaties voor 90 dagen (= materiaal vr nr huis)
▪ 90 condoomkatheters
▪ 20 beenzakjes
▪ 20 nachtzakken
▪ Conveen Prep gratis (op aanvraag) bijgeleverd
o Eén enkel voorschrift is voldoende
o De dotaties zijn voor 3 maanden hernieuwbaar
Blaaskatheter:
• Transurethraal (gaan dr de urethra) of suprapubisch
• Tip van katheter:
o Nelaton (recht uiteinde met katheter oogjes)
▪ ♀ Korte, ♂ Lange
o Tiemann, enkel bij ♂
▪ Mannen met vergrote prostaat (BPH*)
• Duur aanwezigheid blaas:
o Foley katheter
= ballonkatheter/verblijfssonde/
verblijfskatheter
o (Eenmalige katheter)
o (Intermittente katheter)
Verblijfskatheter: Foley katheter of ballonkatheter:
• Lange katheter
• = retrograal
• Continue en langdurige urineafloop
• Ballon als inwendige fixatie
• Verschillende maten (zie verder)
• Verschillende ballongrootten, o.a. 3 ml, 5 à 15 ml, 30 à 45 ml
• Soorten
o Tweeweg: buis om te draineren en kanaal met ballon
o Drieweg: drainagelummen, ballonlummen en lummen vr spoeling id blaas
o Nelaton en Tieman (groene bovenkant, kort of lang (tieman heeft tipje))
o Hematuriekatheter
• Radio-opmaak
Intermittente katheters:
• Gelubrifieerd (al glijmiddel op) en Hydrofiel (coating, wnr die in cc met water komt gaat die gel w)
❖ Materiaal
Urine-cytologie:
• Waarom geen ochtendurine? => zit al lang in de
blaas = te lang stil gestaan = vertekend beeld
• Bij diabetes wel ochtend
Katheters:
• Condoomkatheter
• Blaaskatheters
o Transurethrale katheter
o Intermitterende katheters
o Suprapubische katheter
• Ureterkatheter
• Nefrostomiekatheter
Condoomkatheter:
• Eendelig
o Conveen Optima
o Conveen Security +
• Tweedelig (enkel als 1-delig niet goed werkt)
• Indicaties CK:
o Incontinentie zonder residu (residu = rest urine na mictie)
o Neurogene blaas = blaas die soms eigen leven gaat leiden
o Urologische problemen bij neuromusculaire aandoeningen of neurologische
aandoeningen
o Stressincontinentie = vb. hard hoesten, bukken, …
o Voldoende grote penis
• Contra-indicaties
o Kwetsuren en irritatie
o Allergie vr materialen die erin zitten
o Residu
o Te kleine penis
o Retractie (= teruggetrokken) v penis
o Verwarde patiënten
• Lengte condoomkatheter:
o Conveen kort:
▪ Oplossing bij ingetrokken penis
▪ Kortere huls
▪ Kleeflaag dichter bij anti-
kniksysteem voor een beter
aanhechting
o Conveen standaard:
• Urineafvoer:
o Ring waar je opvangrecipiënt aan kan
vastkoppelen zoals beenzakjes
, • Voordelen:
o Minder infectiegevaar: je komt niet aan mucosa (wel goed intiem toilet doen, voorhuid!)
o X kwetsuur v urethraslijmvlies
o Preventie v vochtletsels
o Disposable
o Latexvrij
o Verschillende maten
o Gemakkelijk aan te brengen
o X voorschrift
o Volledig terugbetaald doketersvoorschrift
• Complicaties:
o Verweking en irritatie bij stagnatie
o Allergie
o Geribbelde huid op de penis
o Wondjes op de penis
o Parafimosis
o Loskomen van materiaal
• Aandachtspunten condoomkatheter:
o Soms applicator om aanbrengen te vergemakkelijken
o Siliconenkatheter kan gemodelleerd w
o Geen extra kleefpleister aan de buitenkant
o Bij vacuümeffect: condoom even ontkoppelen
o Indien mogelijk patiënt stimuleren om zelf aan te brengen
o Bij keuze: vorm en voorkeur patiënt
o Regelmatig checken op residu
o X strak zittende onderbroek
Zie hoe te gebruiken video in ppt dia 15
• Plaatsen condoomkatheter
o Techniek eendelig
▪ Verwijder indien nodig overtollig schaamhaar
▪ Intiem toilet uitvoeren en goed drogen
▪ Juiste maat condoomkatheter nemen (maatkaartje)
▪ !!! Oppassen vr latexallergie!!!
▪ Condoomkatheter correct aanbrengen: aandacht vr voorhuid
▪ !!! Ruimte laten v ± 2 cm tussen eikel en bodem v penishuls!!!
▪ Condoomkatheter verbinden met beenzakje of urinecollector
▪ !!! Condoomkatheter om de 24 uur veranderen!!!
▪ Bij het verwijderen de condoomkatheter voorzichtig terugrollen
• Spray: Filmlaagje om de kleefkracht te verbeteren
, • Nazorg:
o Dagelijks vervangen
o Om te verwijderen: oprollen vanaf penisbasis tot penistop
o Bij 2-delig: fixatiestrip samen met condoom verwijderen
o Hierbij de huid ondersteunen
• Terugbetaling:
o In ziekenhuis 1 condoomkatheter/24 u
o Ambulante patiënten:
▪ Dotaties voor 90 dagen (= materiaal vr nr huis)
▪ 90 condoomkatheters
▪ 20 beenzakjes
▪ 20 nachtzakken
▪ Conveen Prep gratis (op aanvraag) bijgeleverd
o Eén enkel voorschrift is voldoende
o De dotaties zijn voor 3 maanden hernieuwbaar
Blaaskatheter:
• Transurethraal (gaan dr de urethra) of suprapubisch
• Tip van katheter:
o Nelaton (recht uiteinde met katheter oogjes)
▪ ♀ Korte, ♂ Lange
o Tiemann, enkel bij ♂
▪ Mannen met vergrote prostaat (BPH*)
• Duur aanwezigheid blaas:
o Foley katheter
= ballonkatheter/verblijfssonde/
verblijfskatheter
o (Eenmalige katheter)
o (Intermittente katheter)
Verblijfskatheter: Foley katheter of ballonkatheter:
• Lange katheter
• = retrograal
• Continue en langdurige urineafloop
• Ballon als inwendige fixatie
• Verschillende maten (zie verder)
• Verschillende ballongrootten, o.a. 3 ml, 5 à 15 ml, 30 à 45 ml
• Soorten
o Tweeweg: buis om te draineren en kanaal met ballon
o Drieweg: drainagelummen, ballonlummen en lummen vr spoeling id blaas
o Nelaton en Tieman (groene bovenkant, kort of lang (tieman heeft tipje))
o Hematuriekatheter
• Radio-opmaak
Intermittente katheters:
• Gelubrifieerd (al glijmiddel op) en Hydrofiel (coating, wnr die in cc met water komt gaat die gel w)
