Crisis en ingrijpende
gebeurtenissen introductie
1. Ingrijpende gebeurtenis en schokkende gebeurtenissen
1.1. Ingrijpende gebeurtenis
Een ingrijpende gebeurtenis:
Gebeurteni Een voorval of een belangrijk moment in de tijd dat iets laat gebeuren
s of veranderen.
Ingrijpend Het heeft een effect op jouw dagelijks leven. Het heeft de kracht om je
leven voorgoed te kunnen veranderen.
Een ingrijpende gebeurtenis kan:
- Een positieve verandering of gebeurtenis zijn.
- Een schokkende gebeurtenis zijn.
De term ingrijpende gebeurtenis zegt nog niets over de emotionele respons die dit
oproept bij de persoon of groep na de gebeurtenis.
Zegt enkel iets over de aard/ ernst van een gebeurtenis én het mogelijks effect op
jouw leven, leven van een groep mensen (bijvoorbeeld gezin, familie, vriendengroep,
klas, collega’s, buurt, …).
Noodsituatie Elke gebeurtenis die schadelijke gevolgen voor het maatschappelijke
leven veroorzaakt of kan veroorzaken waarbij de coördinatie van de
bevoegde actoren, inclusief de disciplines is vereist om de dreiging
weg te nemen of om de nefaste gevolgen van de gebeurtenis te
beperken.
Een noodsituatie kan:
- Een ernstige verstoring van de openbare veiligheid zijn.
- Een ernstige bedreiging tegen over het leven of gezondheid van personen en/ of
belangrijke materiële belangen.
1.2. Schokkende gebeurtenis
Schokkende Is een gebeurtenis die beangstigend, gevaarlijk en/ of gewelddadig is.
gebeurtenis Loopt meestal onverwachts en onvoorspelbaar. Je voelt je machteloos,
je kan niets doen om het te veranderen of stoppen. Jouw leven/
lichamelijke integriteit, of dat van je naasten bedreigt of als zodanig
wordt ervaren. Laat sporen na die soms langs voelbaar blijven. Gooit
de basisverwachtingen, je concept van veiligheid door elkaar, je
ervaart de wereld als onveilig.
Jij bent:
- Rechtstreeks slachtoffer.
- Onrechtstreeks slachtoffer: als getuige of als naaste van het rechtstreeks
slachtoffer.
De gebeurtenis verandert nu, maar soms ook voor altijd.
1
Crisis en Ingrijpende Gebeurtenissen
, - Jouw dagelijkse realiteit of die van je naaste of de maatschappij.
- Jouw blik op ‘het leven’.
- Jouw concept van ‘veiligheid’ … op een ingrijpende manier.
Dit kan worden meegemaakt door een individu, een kleine groep (vb. gezin, collega’s,) of
een grote groep zoals een bedrijf of samenleving.
- Kan éénmalig zijn.
- Kan iets zijn dat langer duurt (vb. pesterijen).
Dus:
- Individueel verhaal!
- Je kan er (meestal) niet op “voorbereiden”. Je reactie is voor jezelf ook “nieuw” en
eigenlijk niet te voorspellen.
- De onmiddellijke en de lange termijn gevolgen zijn vaak niet te voorspellen.
= Controle verlies centraal, over het ‘nu’ en ‘de toekomst’, voor ‘jou’ omgeving.
Belangrijk om los te koppelen van ‘crisis’ want een ingrijpende gebeurtenis kan
leiden tot een crisis, maar niet noodzakelijk.
- Niet iedereen gaat in ‘crisis’-modus.
- Niet iedereen gaat meteen in ‘crisis’ modus.
- Niet iedereen gaat ‘overduidelijk’ in crisis-modus.
= Onvoorspelbaar! Enkel voorzichtige inschattingen …
2. Emotionele reactie
Basis: extreme gebeurtenissen lokken sterke reacties en gevoelens uit.
- Iedereen reageert op zijn eigen manier.
- Verschillen onderling kunnen dan ook groot zijn.
- Elk gevoel is ‘normaal’, er is geen verkeerd.
Basis: “normale reactie op een abnormale situatie”.
Meteen, direct na een schokkende gebeurtenis reageren mensen vanuit instinct, zeer
reflexmatig.
Er is letterlijk geen tijd om na te denken, focus ligt op overleven van zichzelf en naasten.
4 reacties:
Vechten/ Fight Vluchten/ Flight Verlamd/ Freeze Befriend/ Fawn
3. Andere aandachtspunten
3.1. Relatie met de omgeving
Ruimte voor elkaar.
Mensen kunnen zich isoleren van hun omgeving:
- ‘Ze begrijpen me niet’.
2
Crisis en Ingrijpende Gebeurtenissen
, - Focus op eigen beleving, waardoor minder ruimte voor de ander.
- ‘Ik ga ze niet lastigvallen met mijn verhaal’.
- Risico op vervreemding en isolatie.
3.2. Ondersteuning bij het verwerkingsproces
Ernstig nemen.
Concept tijd.
Normaliseren van de complexiteit van het proces.
Holistische visie op verwerking en rouw.
- Vermoeidheid, gevoeliger voor kwaaltjes.
Ondersteunen installeren steunfiguren.
Crisis
1. Omschrijving
1.1. Definitie
“Kan ik deze situatie (last) oplossen of dragen, met mijn gebruikelijke coping mechanisme
(draagkracht)”
- Stel “ja” evenwicht tussen draaglast en draagkracht.
- Stel “nee” draaglast en draagkracht uit evenwicht = crisis.
“Crisis is een kwestie van perceptie”.
- Elke persoon beleeft de situatie anders.
- Elke persoon zal/ kan éen moet ook anders reageren.
“to deal, or not to deal…”
- Want ‘crisis’ onmogelijkheid om met de nieuwe situatie om te gaan, zich aan te
passen aan de verandering.’
1.2. Belangrijke elementen
“Een crisis ontstaat of bestaat:
- Als de mogelijkheden van individuen of groepen om een noodzakelijk of
wenselijk doel te bereiken uitgeput, ontoereikend of geblokkeerd zijn.”
Een crisis:
- Een periode van onevenwicht en verminderd functioneren als een gevolg van
een gebeurtenis of een situatie. Deze veroorzaakt een significant probleem, dat
niet kan opgelost worden door vertrouwde coping strategieën.
Elke oplossing bij een crisis betekent uiteindelijk:
3
Crisis en Ingrijpende Gebeurtenissen
, - Het definiëren van een nieuwe manier van ‘zijn in de wereld’. Er is echter een
grote weerstand om tot te veranderen. Men zal echter niet tot die verandering
komen, als je niet herhaaldelijk verschillende nieuwe ervaringen opdoet in die
nieuwe realiteit.
Een crisis verwijst niet naar de situatie of objectieve gebeurtenis zelf:
- Maar wel naar een individu’s subjectieve ervaring of perceptie (‘appraisal’)
van, en diens reactie op een bepaalde situatie.
1.3. Kenmerken van “de” persoon in crisis
Bewustzijnsvernauwing Verbijstering Pre-occupatie met
directe verleden
Machteloosheid Cirkeldenken Argument = standpunt
en hierin vastlopen
Oplopende spanning Tekortschieten van
vertrouwde oplossing
voor probleem
Maar ook:
- Richten van je krachten op het behoud van de bestaande situatie.
Naast ook rekening houden met:
- Rol van de omgevingsfactoren hierin.
- Moeizaamheid en het veranderingsproces.
Blijft dus vooral een subjectieve én onvoorspelbare ervaring van die specifieke,
welbepaalde situatie.
Gevolgen?
- Verschillend per individu, zelfs al maakt de groep hetzelfde mee.
- Afhankelijk van het ‘hier en het nu’, hoe het wordt beleefd.
- En zal dus sterk bepaald worden door de perceptie van elk persoon op die situatie
of gebeurtenis.
- Reactie van de ander, van de groep kan een invloed hebben op eigen reactie of
perceptie van veiligheid.
Mogelijke reacties binnen het complexe verwerkingsproces:
Angst Machteloosheid Schuldgevoel Boosheid
Schaamte Verwarring Hulpeloosheid Prikkelbaarheid
Verdriet Vervreemding Uitputting Lichaamsreacties
Concentratieproble Een andere kijk Opluchting Dissociatie
men
2. Opdeling van ‘crisis’ volgens oorzaak
2.1. Eén gebeurtenis, één acute stressor
1 gebeurtenis, 1 acute Plotse en schokkende gebeurtenis voor deze persoon.
stressor
4
Crisis en Ingrijpende Gebeurtenissen
gebeurtenissen introductie
1. Ingrijpende gebeurtenis en schokkende gebeurtenissen
1.1. Ingrijpende gebeurtenis
Een ingrijpende gebeurtenis:
Gebeurteni Een voorval of een belangrijk moment in de tijd dat iets laat gebeuren
s of veranderen.
Ingrijpend Het heeft een effect op jouw dagelijks leven. Het heeft de kracht om je
leven voorgoed te kunnen veranderen.
Een ingrijpende gebeurtenis kan:
- Een positieve verandering of gebeurtenis zijn.
- Een schokkende gebeurtenis zijn.
De term ingrijpende gebeurtenis zegt nog niets over de emotionele respons die dit
oproept bij de persoon of groep na de gebeurtenis.
Zegt enkel iets over de aard/ ernst van een gebeurtenis én het mogelijks effect op
jouw leven, leven van een groep mensen (bijvoorbeeld gezin, familie, vriendengroep,
klas, collega’s, buurt, …).
Noodsituatie Elke gebeurtenis die schadelijke gevolgen voor het maatschappelijke
leven veroorzaakt of kan veroorzaken waarbij de coördinatie van de
bevoegde actoren, inclusief de disciplines is vereist om de dreiging
weg te nemen of om de nefaste gevolgen van de gebeurtenis te
beperken.
Een noodsituatie kan:
- Een ernstige verstoring van de openbare veiligheid zijn.
- Een ernstige bedreiging tegen over het leven of gezondheid van personen en/ of
belangrijke materiële belangen.
1.2. Schokkende gebeurtenis
Schokkende Is een gebeurtenis die beangstigend, gevaarlijk en/ of gewelddadig is.
gebeurtenis Loopt meestal onverwachts en onvoorspelbaar. Je voelt je machteloos,
je kan niets doen om het te veranderen of stoppen. Jouw leven/
lichamelijke integriteit, of dat van je naasten bedreigt of als zodanig
wordt ervaren. Laat sporen na die soms langs voelbaar blijven. Gooit
de basisverwachtingen, je concept van veiligheid door elkaar, je
ervaart de wereld als onveilig.
Jij bent:
- Rechtstreeks slachtoffer.
- Onrechtstreeks slachtoffer: als getuige of als naaste van het rechtstreeks
slachtoffer.
De gebeurtenis verandert nu, maar soms ook voor altijd.
1
Crisis en Ingrijpende Gebeurtenissen
, - Jouw dagelijkse realiteit of die van je naaste of de maatschappij.
- Jouw blik op ‘het leven’.
- Jouw concept van ‘veiligheid’ … op een ingrijpende manier.
Dit kan worden meegemaakt door een individu, een kleine groep (vb. gezin, collega’s,) of
een grote groep zoals een bedrijf of samenleving.
- Kan éénmalig zijn.
- Kan iets zijn dat langer duurt (vb. pesterijen).
Dus:
- Individueel verhaal!
- Je kan er (meestal) niet op “voorbereiden”. Je reactie is voor jezelf ook “nieuw” en
eigenlijk niet te voorspellen.
- De onmiddellijke en de lange termijn gevolgen zijn vaak niet te voorspellen.
= Controle verlies centraal, over het ‘nu’ en ‘de toekomst’, voor ‘jou’ omgeving.
Belangrijk om los te koppelen van ‘crisis’ want een ingrijpende gebeurtenis kan
leiden tot een crisis, maar niet noodzakelijk.
- Niet iedereen gaat in ‘crisis’-modus.
- Niet iedereen gaat meteen in ‘crisis’ modus.
- Niet iedereen gaat ‘overduidelijk’ in crisis-modus.
= Onvoorspelbaar! Enkel voorzichtige inschattingen …
2. Emotionele reactie
Basis: extreme gebeurtenissen lokken sterke reacties en gevoelens uit.
- Iedereen reageert op zijn eigen manier.
- Verschillen onderling kunnen dan ook groot zijn.
- Elk gevoel is ‘normaal’, er is geen verkeerd.
Basis: “normale reactie op een abnormale situatie”.
Meteen, direct na een schokkende gebeurtenis reageren mensen vanuit instinct, zeer
reflexmatig.
Er is letterlijk geen tijd om na te denken, focus ligt op overleven van zichzelf en naasten.
4 reacties:
Vechten/ Fight Vluchten/ Flight Verlamd/ Freeze Befriend/ Fawn
3. Andere aandachtspunten
3.1. Relatie met de omgeving
Ruimte voor elkaar.
Mensen kunnen zich isoleren van hun omgeving:
- ‘Ze begrijpen me niet’.
2
Crisis en Ingrijpende Gebeurtenissen
, - Focus op eigen beleving, waardoor minder ruimte voor de ander.
- ‘Ik ga ze niet lastigvallen met mijn verhaal’.
- Risico op vervreemding en isolatie.
3.2. Ondersteuning bij het verwerkingsproces
Ernstig nemen.
Concept tijd.
Normaliseren van de complexiteit van het proces.
Holistische visie op verwerking en rouw.
- Vermoeidheid, gevoeliger voor kwaaltjes.
Ondersteunen installeren steunfiguren.
Crisis
1. Omschrijving
1.1. Definitie
“Kan ik deze situatie (last) oplossen of dragen, met mijn gebruikelijke coping mechanisme
(draagkracht)”
- Stel “ja” evenwicht tussen draaglast en draagkracht.
- Stel “nee” draaglast en draagkracht uit evenwicht = crisis.
“Crisis is een kwestie van perceptie”.
- Elke persoon beleeft de situatie anders.
- Elke persoon zal/ kan éen moet ook anders reageren.
“to deal, or not to deal…”
- Want ‘crisis’ onmogelijkheid om met de nieuwe situatie om te gaan, zich aan te
passen aan de verandering.’
1.2. Belangrijke elementen
“Een crisis ontstaat of bestaat:
- Als de mogelijkheden van individuen of groepen om een noodzakelijk of
wenselijk doel te bereiken uitgeput, ontoereikend of geblokkeerd zijn.”
Een crisis:
- Een periode van onevenwicht en verminderd functioneren als een gevolg van
een gebeurtenis of een situatie. Deze veroorzaakt een significant probleem, dat
niet kan opgelost worden door vertrouwde coping strategieën.
Elke oplossing bij een crisis betekent uiteindelijk:
3
Crisis en Ingrijpende Gebeurtenissen
, - Het definiëren van een nieuwe manier van ‘zijn in de wereld’. Er is echter een
grote weerstand om tot te veranderen. Men zal echter niet tot die verandering
komen, als je niet herhaaldelijk verschillende nieuwe ervaringen opdoet in die
nieuwe realiteit.
Een crisis verwijst niet naar de situatie of objectieve gebeurtenis zelf:
- Maar wel naar een individu’s subjectieve ervaring of perceptie (‘appraisal’)
van, en diens reactie op een bepaalde situatie.
1.3. Kenmerken van “de” persoon in crisis
Bewustzijnsvernauwing Verbijstering Pre-occupatie met
directe verleden
Machteloosheid Cirkeldenken Argument = standpunt
en hierin vastlopen
Oplopende spanning Tekortschieten van
vertrouwde oplossing
voor probleem
Maar ook:
- Richten van je krachten op het behoud van de bestaande situatie.
Naast ook rekening houden met:
- Rol van de omgevingsfactoren hierin.
- Moeizaamheid en het veranderingsproces.
Blijft dus vooral een subjectieve én onvoorspelbare ervaring van die specifieke,
welbepaalde situatie.
Gevolgen?
- Verschillend per individu, zelfs al maakt de groep hetzelfde mee.
- Afhankelijk van het ‘hier en het nu’, hoe het wordt beleefd.
- En zal dus sterk bepaald worden door de perceptie van elk persoon op die situatie
of gebeurtenis.
- Reactie van de ander, van de groep kan een invloed hebben op eigen reactie of
perceptie van veiligheid.
Mogelijke reacties binnen het complexe verwerkingsproces:
Angst Machteloosheid Schuldgevoel Boosheid
Schaamte Verwarring Hulpeloosheid Prikkelbaarheid
Verdriet Vervreemding Uitputting Lichaamsreacties
Concentratieproble Een andere kijk Opluchting Dissociatie
men
2. Opdeling van ‘crisis’ volgens oorzaak
2.1. Eén gebeurtenis, één acute stressor
1 gebeurtenis, 1 acute Plotse en schokkende gebeurtenis voor deze persoon.
stressor
4
Crisis en Ingrijpende Gebeurtenissen
