V-LIJN: REANIMATIE EN EHBO PROF DR. MARK
COPPENS
Inhoud
BLS en AED – chain of survival......................................................................................... 3
Chain of survival........................................................................................................... 3
hartstilstand = cardiac arrest.......................................................................................3
unresponsive and not breathing normally....................................................................4
Hartmassage................................................................................................................ 5
Beademing................................................................................................................... 6
112............................................................................................................................... 6
Aed en defibrillatie....................................................................................................... 7
CPR algemeen.............................................................................................................. 8
ALS.................................................................................................................................. 9
ALS Algoritme............................................................................................................... 9
ABCDE benadering....................................................................................................... 9
Luchtweg en ventilatie................................................................................................. 9
DefibrilLatie................................................................................................................ 11
Shocks........................................................................................................................ 12
Medicatie.................................................................................................................... 13
reversibele oorzaken: 4H’s en 4 Ts.............................................................................14
Nazorg........................................................................................................................ 15
LUCAS......................................................................................................................... 15
Choking: vreemde voorwerpen......................................................................................15
Luchtwegobstructie.................................................................................................... 15
Milde Luchtwegobstructie........................................................................................... 16
Ernstige luchtwegobstructie.......................................................................................16
Ademhalingsproblemen................................................................................................. 16
Pulmonaire oorzaken.................................................................................................. 18
Niet-pulmonaire oorzaken.......................................................................................... 19
Hoest.......................................................................................................................... 19
zuurstof...................................................................................................................... 19
Problemen van hart- en bloedvaten...............................................................................21
Pijn op de borst – thoracale pijn..................................................................................22
Stabiele angor pectoris............................................................................................... 22
Acute coronaire syndromen (ACS)..............................................................................23
Hartritmestoornissen.................................................................................................. 24
pericarditis en myocarditis......................................................................................... 25
1
, Acuut aorta syndroom................................................................................................ 25
Shock.......................................................................................................................... 26
Hartfalen.................................................................................................................... 26
Eerste hulp bij infecties................................................................................................. 26
SEPSIS........................................................................................................................ 27
Tetanus...................................................................................................................... 27
Problemen van hoofd en hals........................................................................................28
Meningitis................................................................................................................... 28
Cerebrovasculair accident (CVA) : beroerte/stroke.....................................................29
hypoglycemie................................................................................................................ 31
Syncope......................................................................................................................... 31
Reflex syncope........................................................................................................... 31
Epilepsie........................................................................................................................ 33
eerste hulp bij problemen door omgevingsfactoren.......................................................34
allergie en anafylactie................................................................................................ 34
beten en steken.......................................................................................................... 35
Elektrocutie................................................................................................................ 37
Hyperthermie = hitteziekte........................................................................................38
HYPOTHERMIE............................................................................................................ 40
Brandwonden................................................................................................................. 41
Bloedingen..................................................................................................................... 42
inwendige bloeding.................................................................................................... 43
Uitwendige bloeding................................................................................................... 43
TRauma capitis.............................................................................................................. 45
contusio cerebri.......................................................................................................... 46
Ernstig hersenletsel.................................................................................................... 47
Eerste hulp bij wonden.................................................................................................. 47
Principe genezing....................................................................................................... 47
aanpak van acute wonden.......................................................................................... 48
Blaren......................................................................................................................... 50
pijn............................................................................................................................. 50
Neusletsel................................................................................................................... 51
2
,BLS EN AED – CHAIN OF SURVIVAL
CHAIN OF SURVIVAL
4 belangrijke stadia:
1. Vroegtijdige herkenning
2. Vroegtijdige reanimatie
3. vroegtijdige defibrillatie
4. Nazorg reanimatie
Overzichtje BLS: boek p 32-34
HARTSTILSTAND = CARDIAC ARREST
1. Vroegtijdige herkenning
Symptomen een uur voordien:
o Pijn op de borst van cardiale oorsprong! (angor)
o Dyspnue
o Syncope
o Overgeven
o Zich licht voelen, misselijkheid
o Kaak, nek en rugpijn
o Ongemak in arm of schouder
Cijfers: 50% fataal, 25% eerst infarct bij mannen <55j
Verschil in leeftijdsklasse
2. Vroegtijdige reanimatie
Hartstilstand herkennen
o Start reanimatie als iemand niet reageert en niet of abnormaal ademt.
o Moeizame, langzame ademhaling (agonale ademhaling) is een teken van
hartstilstand.
o Schokkerige bewegingen kunnen optreden bij het begin van een
hartstilstand, daarna bovenstaande 2 beoordelen
Bel de hulpdiensten (112)
o Ambulance, PIT of MUG
o Bel direct de hulpdiensten bij bewusteloosheid en
abnormale ademhaling
o Vraag aan een bijstander gebruik handsfree om te
bellen en start meteen reanimatie
o Als je alleen bent, bel eerst de hulpdiensten en begin daarna met reanimatie
Start reanimatie: 30 compressies + 2 ademhalingen
3. Vroegtijdige defibrillatie
4. Nazorg reanimatie: Drie-fasisch tijdsafhankelijk concept van hartstilstand tijdens VF
1ste fase = elektrische fase: eerste 5 min na hartstilstand
zo vlug mogelijk defibrilleren, belang AED
2 de fase = hemodynamische fase : 5 –10 min na hartstilsand
coronaire- en cerebrale perfusiedruk is kritisch voor neurologisch
intacte overleving
3 de fase = metabolische fase
hypothermie/ECMO/…
3
, UNRESPONSIVE AND NOT BREATHING NORMALLY
1. Vroegtijdige herkenning
RESPONSE: kijk of het slachtoffer reageert
o Altijd eerst eigen veiligheid garanderen
o Zachtjes schudden aan de schouder
o Luid en duidelijk aanspreken
AIRWAY: open de luchtweg
o Chin lift: een hand op voorhoofd en hoofd in hyperextensie, met 2 vinder
onderkaak nr boven brengen
o Jaw trust
BREATHING: kijk, luister en voel of het slachtoffer normaal ademt
o Spontane ademhaling en vrije luchtweg:
Kijken: borstkas moet omhoog gaan
Horen: quasi geruisloos
Voelen: luchtverplaatsing moet voelbaar zijn
o Abnormale ademhaling:
Komt kortstondig op na het stoppen van het hart in ongeveer 40% der
gevallen.
Beschreven als moeilijke, zware, luidruchtige of “gaspende”
ademhaling.
Teken van hartstilstand.
Korte periode van stuiptrekkingen is mogelijk bij het ontstaan van een
circulatietstilstand
Agonale ademhaling
SO probeert adem te halen, maar er is geen luchtstroom voelbaar
vaak aangezien als teken van circulatie (FOUT!)
herkennen van agonale ademhaling verbetert de nauwkeurigheid
van herkennen van een hartstilstand
2. Vroegtijdige reanimatie
Bel de hulpdiensten: eerst hulpdiensten bellen, ook als je slachtoffer daarvoor
moet achter laten
Stuur iemand om een AED
Start reanimatie: 30 compressies + 2 ademhalingen
3. Vroegtijdige defibrillatie
Vanaf wanneer AED toekomt:
o 1. toestel aanzetten
o 2. elektroden plakken
Op ontblote borstkas
Verwijder: beharing op borstkas, sieraden, medicatiepleister
Let op:
natte borstkas afdrogen
aanwezigheid pacemaker elektroden 10 cm lager plakken
o 3. instructies toestel opvolgen
o 4. Doorgaan met hartmassage
Werking toestel
o 1. ritme analyse raak slachtoffer niet aan !! (duidelijk tonen op examen)
o 2. Shock?
shock toedienen ied laat slachtoffer los, shock toedienen, verder met
hartmassage
geen shock aanbevolen onmiddellijk verder met hartmassage
4. Zorg na reanimatie
4
COPPENS
Inhoud
BLS en AED – chain of survival......................................................................................... 3
Chain of survival........................................................................................................... 3
hartstilstand = cardiac arrest.......................................................................................3
unresponsive and not breathing normally....................................................................4
Hartmassage................................................................................................................ 5
Beademing................................................................................................................... 6
112............................................................................................................................... 6
Aed en defibrillatie....................................................................................................... 7
CPR algemeen.............................................................................................................. 8
ALS.................................................................................................................................. 9
ALS Algoritme............................................................................................................... 9
ABCDE benadering....................................................................................................... 9
Luchtweg en ventilatie................................................................................................. 9
DefibrilLatie................................................................................................................ 11
Shocks........................................................................................................................ 12
Medicatie.................................................................................................................... 13
reversibele oorzaken: 4H’s en 4 Ts.............................................................................14
Nazorg........................................................................................................................ 15
LUCAS......................................................................................................................... 15
Choking: vreemde voorwerpen......................................................................................15
Luchtwegobstructie.................................................................................................... 15
Milde Luchtwegobstructie........................................................................................... 16
Ernstige luchtwegobstructie.......................................................................................16
Ademhalingsproblemen................................................................................................. 16
Pulmonaire oorzaken.................................................................................................. 18
Niet-pulmonaire oorzaken.......................................................................................... 19
Hoest.......................................................................................................................... 19
zuurstof...................................................................................................................... 19
Problemen van hart- en bloedvaten...............................................................................21
Pijn op de borst – thoracale pijn..................................................................................22
Stabiele angor pectoris............................................................................................... 22
Acute coronaire syndromen (ACS)..............................................................................23
Hartritmestoornissen.................................................................................................. 24
pericarditis en myocarditis......................................................................................... 25
1
, Acuut aorta syndroom................................................................................................ 25
Shock.......................................................................................................................... 26
Hartfalen.................................................................................................................... 26
Eerste hulp bij infecties................................................................................................. 26
SEPSIS........................................................................................................................ 27
Tetanus...................................................................................................................... 27
Problemen van hoofd en hals........................................................................................28
Meningitis................................................................................................................... 28
Cerebrovasculair accident (CVA) : beroerte/stroke.....................................................29
hypoglycemie................................................................................................................ 31
Syncope......................................................................................................................... 31
Reflex syncope........................................................................................................... 31
Epilepsie........................................................................................................................ 33
eerste hulp bij problemen door omgevingsfactoren.......................................................34
allergie en anafylactie................................................................................................ 34
beten en steken.......................................................................................................... 35
Elektrocutie................................................................................................................ 37
Hyperthermie = hitteziekte........................................................................................38
HYPOTHERMIE............................................................................................................ 40
Brandwonden................................................................................................................. 41
Bloedingen..................................................................................................................... 42
inwendige bloeding.................................................................................................... 43
Uitwendige bloeding................................................................................................... 43
TRauma capitis.............................................................................................................. 45
contusio cerebri.......................................................................................................... 46
Ernstig hersenletsel.................................................................................................... 47
Eerste hulp bij wonden.................................................................................................. 47
Principe genezing....................................................................................................... 47
aanpak van acute wonden.......................................................................................... 48
Blaren......................................................................................................................... 50
pijn............................................................................................................................. 50
Neusletsel................................................................................................................... 51
2
,BLS EN AED – CHAIN OF SURVIVAL
CHAIN OF SURVIVAL
4 belangrijke stadia:
1. Vroegtijdige herkenning
2. Vroegtijdige reanimatie
3. vroegtijdige defibrillatie
4. Nazorg reanimatie
Overzichtje BLS: boek p 32-34
HARTSTILSTAND = CARDIAC ARREST
1. Vroegtijdige herkenning
Symptomen een uur voordien:
o Pijn op de borst van cardiale oorsprong! (angor)
o Dyspnue
o Syncope
o Overgeven
o Zich licht voelen, misselijkheid
o Kaak, nek en rugpijn
o Ongemak in arm of schouder
Cijfers: 50% fataal, 25% eerst infarct bij mannen <55j
Verschil in leeftijdsklasse
2. Vroegtijdige reanimatie
Hartstilstand herkennen
o Start reanimatie als iemand niet reageert en niet of abnormaal ademt.
o Moeizame, langzame ademhaling (agonale ademhaling) is een teken van
hartstilstand.
o Schokkerige bewegingen kunnen optreden bij het begin van een
hartstilstand, daarna bovenstaande 2 beoordelen
Bel de hulpdiensten (112)
o Ambulance, PIT of MUG
o Bel direct de hulpdiensten bij bewusteloosheid en
abnormale ademhaling
o Vraag aan een bijstander gebruik handsfree om te
bellen en start meteen reanimatie
o Als je alleen bent, bel eerst de hulpdiensten en begin daarna met reanimatie
Start reanimatie: 30 compressies + 2 ademhalingen
3. Vroegtijdige defibrillatie
4. Nazorg reanimatie: Drie-fasisch tijdsafhankelijk concept van hartstilstand tijdens VF
1ste fase = elektrische fase: eerste 5 min na hartstilstand
zo vlug mogelijk defibrilleren, belang AED
2 de fase = hemodynamische fase : 5 –10 min na hartstilsand
coronaire- en cerebrale perfusiedruk is kritisch voor neurologisch
intacte overleving
3 de fase = metabolische fase
hypothermie/ECMO/…
3
, UNRESPONSIVE AND NOT BREATHING NORMALLY
1. Vroegtijdige herkenning
RESPONSE: kijk of het slachtoffer reageert
o Altijd eerst eigen veiligheid garanderen
o Zachtjes schudden aan de schouder
o Luid en duidelijk aanspreken
AIRWAY: open de luchtweg
o Chin lift: een hand op voorhoofd en hoofd in hyperextensie, met 2 vinder
onderkaak nr boven brengen
o Jaw trust
BREATHING: kijk, luister en voel of het slachtoffer normaal ademt
o Spontane ademhaling en vrije luchtweg:
Kijken: borstkas moet omhoog gaan
Horen: quasi geruisloos
Voelen: luchtverplaatsing moet voelbaar zijn
o Abnormale ademhaling:
Komt kortstondig op na het stoppen van het hart in ongeveer 40% der
gevallen.
Beschreven als moeilijke, zware, luidruchtige of “gaspende”
ademhaling.
Teken van hartstilstand.
Korte periode van stuiptrekkingen is mogelijk bij het ontstaan van een
circulatietstilstand
Agonale ademhaling
SO probeert adem te halen, maar er is geen luchtstroom voelbaar
vaak aangezien als teken van circulatie (FOUT!)
herkennen van agonale ademhaling verbetert de nauwkeurigheid
van herkennen van een hartstilstand
2. Vroegtijdige reanimatie
Bel de hulpdiensten: eerst hulpdiensten bellen, ook als je slachtoffer daarvoor
moet achter laten
Stuur iemand om een AED
Start reanimatie: 30 compressies + 2 ademhalingen
3. Vroegtijdige defibrillatie
Vanaf wanneer AED toekomt:
o 1. toestel aanzetten
o 2. elektroden plakken
Op ontblote borstkas
Verwijder: beharing op borstkas, sieraden, medicatiepleister
Let op:
natte borstkas afdrogen
aanwezigheid pacemaker elektroden 10 cm lager plakken
o 3. instructies toestel opvolgen
o 4. Doorgaan met hartmassage
Werking toestel
o 1. ritme analyse raak slachtoffer niet aan !! (duidelijk tonen op examen)
o 2. Shock?
shock toedienen ied laat slachtoffer los, shock toedienen, verder met
hartmassage
geen shock aanbevolen onmiddellijk verder met hartmassage
4. Zorg na reanimatie
4
