Taal en onderzoek
Taal en onderzoek
Zelfstudie, samenvattingen
Inhoud:
- Tweeklanken
- Woordenschat
-
1
,Taal en onderzoek
Tweeklanken
Een tweeklank is een klinkerklank waarvan de klank verandert tijdens het
uitspreken. Het is een combinatie van twee opeenvolgende klinkerklanken
in een lettergreep. Een tweeklank is een klinkerklank waarbij je tijdens het
uitspreken de ene klinkerklank naar een andere beweegt. Je spreekt de
twee klanken dus in 1 lettergreep uit. Je mond en tong veranderen tijdens
het uitspreken van de klank.
Tweeklank Voorbeelden
trein, klein,
ei / ij
mijn, tijd
ui huis, muis, tuin
koud, hout,
ou / au
blauw, gauw
aai haai, saai
ooi mooi, kooi
oei groei, boei
!!! een tweeklank is een klank, niet gewoon twee klinkerletters naast
elkaar.
Belangrijk: letters ≠ klanken. Een tweeklank gaat over wat je hoort, niet
simpelweg over hoeveel klinkerletters er naast elkaar staan.
Bijvoorbeeld:
huis
→ ui is één tweeklank.
Maar:
boek
→ oe is geen tweeklank, ook al staan er twee klinkerletters naast elkaar.
Het is één enkele klinkerklank.
Hetzelfde geldt voor:
ie → fiets
aa → maan
ee → been
oo → boom
uu → muur
Deze zijn geen tweeklanken.
2
, Taal en onderzoek
Woordenschat
Woord (+ Verklaring Voorbeeldzin
woordsoort)
abrupt (bn.) plotseling, ineens Toen hij dat konijntje op de weg zag, moest
hij abrupt remmen.
abstract (bn.) losgemaakt van de Je kan helemaal niets herkennen op dat
werkelijkheid, geen abstracte schilderij, het staat vol vlakken en
duidelijk herkenbare lijnen.
vorm
adequaat (bn.) passend, geschikt Als elke leerling evenveel slaagkansen moet
krijgen op school dan moeten we zorgen
voor een adequaat taalaanbod.
alert (bn.) snel reagerend op De politie was alert toen ze een verdachte
veranderingen of situatie zagen.
gevaren
de allochtoon (zn.) Iemand die zelf, of Maria is een allochtoon, want haar ouders
van wie (een van) de zijn geboren in Turkije en zij wonen nu in
ouders, in een ander België.
land is/zijn geboren
dan waar hij/zij nu
woont.
het alternatief (zn.) een andere Een lekker alternatief voor melk is sojamelk.
mogelijkheid
alternatief (bn.) Jonge vandalen zijn meer gediend met een
afwijkend van het alternatieve straf.
heersende
ambivalent (bn.) niet weten wat Mijn houding ten opzichte van je voorstel is
kiezen, dubbele ambivalent: ik zie er zowel positieve als
gevoelens hebben negatieve aspecten in.
over iets,
tweeslachtig
analoog (bn.) Niet werkend op De meeste kinderen hebben het moeilijk om
basis van het binaire een analoge klok te lezen want ze kennen
stelsel, enkel nog de digitale.
gebruikmakend van Met je gsm maak je digitale foto’s, met een
wijzers bij het wegwerpcamera analoge.
weergeven
(tegenstelling:
digitaal)
analyseren (ww.) Grondig Om de hoofdgedachte van een alinea te
onderzoeken, vinden, moet je eerst de tekstinhoud
ontleden analyseren.
de anarchie (zn.) regeringloosheid, Het land gleed door een aanhoudende
wanorde burgeroorlog langzaam af naar een complete
anarchie.
anticiperen (ww.) vooraf rekening Hij remde nog voordat de fietser aangaf te
houden met wat er willen oversteken: het is erg belangrijk dat je
kan gebeuren anticipeert in het verkeer, zo voorkom je
3
Taal en onderzoek
Zelfstudie, samenvattingen
Inhoud:
- Tweeklanken
- Woordenschat
-
1
,Taal en onderzoek
Tweeklanken
Een tweeklank is een klinkerklank waarvan de klank verandert tijdens het
uitspreken. Het is een combinatie van twee opeenvolgende klinkerklanken
in een lettergreep. Een tweeklank is een klinkerklank waarbij je tijdens het
uitspreken de ene klinkerklank naar een andere beweegt. Je spreekt de
twee klanken dus in 1 lettergreep uit. Je mond en tong veranderen tijdens
het uitspreken van de klank.
Tweeklank Voorbeelden
trein, klein,
ei / ij
mijn, tijd
ui huis, muis, tuin
koud, hout,
ou / au
blauw, gauw
aai haai, saai
ooi mooi, kooi
oei groei, boei
!!! een tweeklank is een klank, niet gewoon twee klinkerletters naast
elkaar.
Belangrijk: letters ≠ klanken. Een tweeklank gaat over wat je hoort, niet
simpelweg over hoeveel klinkerletters er naast elkaar staan.
Bijvoorbeeld:
huis
→ ui is één tweeklank.
Maar:
boek
→ oe is geen tweeklank, ook al staan er twee klinkerletters naast elkaar.
Het is één enkele klinkerklank.
Hetzelfde geldt voor:
ie → fiets
aa → maan
ee → been
oo → boom
uu → muur
Deze zijn geen tweeklanken.
2
, Taal en onderzoek
Woordenschat
Woord (+ Verklaring Voorbeeldzin
woordsoort)
abrupt (bn.) plotseling, ineens Toen hij dat konijntje op de weg zag, moest
hij abrupt remmen.
abstract (bn.) losgemaakt van de Je kan helemaal niets herkennen op dat
werkelijkheid, geen abstracte schilderij, het staat vol vlakken en
duidelijk herkenbare lijnen.
vorm
adequaat (bn.) passend, geschikt Als elke leerling evenveel slaagkansen moet
krijgen op school dan moeten we zorgen
voor een adequaat taalaanbod.
alert (bn.) snel reagerend op De politie was alert toen ze een verdachte
veranderingen of situatie zagen.
gevaren
de allochtoon (zn.) Iemand die zelf, of Maria is een allochtoon, want haar ouders
van wie (een van) de zijn geboren in Turkije en zij wonen nu in
ouders, in een ander België.
land is/zijn geboren
dan waar hij/zij nu
woont.
het alternatief (zn.) een andere Een lekker alternatief voor melk is sojamelk.
mogelijkheid
alternatief (bn.) Jonge vandalen zijn meer gediend met een
afwijkend van het alternatieve straf.
heersende
ambivalent (bn.) niet weten wat Mijn houding ten opzichte van je voorstel is
kiezen, dubbele ambivalent: ik zie er zowel positieve als
gevoelens hebben negatieve aspecten in.
over iets,
tweeslachtig
analoog (bn.) Niet werkend op De meeste kinderen hebben het moeilijk om
basis van het binaire een analoge klok te lezen want ze kennen
stelsel, enkel nog de digitale.
gebruikmakend van Met je gsm maak je digitale foto’s, met een
wijzers bij het wegwerpcamera analoge.
weergeven
(tegenstelling:
digitaal)
analyseren (ww.) Grondig Om de hoofdgedachte van een alinea te
onderzoeken, vinden, moet je eerst de tekstinhoud
ontleden analyseren.
de anarchie (zn.) regeringloosheid, Het land gleed door een aanhoudende
wanorde burgeroorlog langzaam af naar een complete
anarchie.
anticiperen (ww.) vooraf rekening Hij remde nog voordat de fietser aangaf te
houden met wat er willen oversteken: het is erg belangrijk dat je
kan gebeuren anticipeert in het verkeer, zo voorkom je
3
