LOKALE & REGIONALE BELASTINGEN
IN VLAAMS GEWEST
LOKALE BELASTINGEN – MATERIEEL FISCAAL RECHT
BASIS INFORMATIE
▪ Handboek NIET kopen
▪ Wetboek WEL kopen: goed voor tijdens het studeren (zelfde editie)
▪ Cursusboek WEL kopen: handig voor later ook!
o Lokale belastingen
= belastingen van gemeentes & provincies
ENKEL bezighouden met VLAAMSE lokale belastingen
▪ Gemeentebelasting en provinciebelastingen
• Gaat vaak over gemeentebelasting spreken
▪ Inhoud
Kijken naar: Kan gemeente of provincie belasting heffen? Welke
belastingen? Procedure (onderzoek, controle, vestiging)? Beperkingen
(gelijkheidsbeginsel op lokale B)?
• Materiële bevoegdheden: welke belasting kan gemeente/provincie
heffen? Waar halen ze hun bevoegdheden?
• Belastingreglement
• Procedureregels
▪ VOLLEDIG eigen wetgevend kader
o Regionale belastingen (Vlaams Gewest)
▪ Vlaamse belastingen: enkel focus op VG
▪ Inhoud
• Materiële bevoegdheden
• Diverse regionale belastingen
o Milieuheffingen
o Heffingen uit de VCF
(Vlaamse Codex Fiscaliteit – reeks B verzameld)
▪ O.V.
▪ Erfbelasting, registratiebelasting,
schenkbelasting,…
, 1) Waar halen de regio’s hun fiscale
bevoegdheden?
2) Wat zijn de procedurele regels die
erbij komen kijken?
LOKALE BELASTINGEN IN VLAAMS GEWEST
• Wat?
– Belastingheffende bevoegdheden van lokale overheden (gemeente en provincie)
• Oorsprong
• Omvang
• Beperkingen
• Voorbeelden
Materiele fiscale bevoegdheden
– Waar halen de gemeenten/provincies fiscale bevoegdheden uit, hoe ruim is dat?
– In Vlaanderen meer dan 200 lokale beslatngsreglementen
– Meeste reglementen zijn niet vergelijkbaar, hangt af van gemeente tot
gemeente
o Gemeenten hebben hier VRIJHEID in
Fiscale bevoegdheden
– We gaan kijken vanuit beperkingen & grenzen
– Hoe is het belastingreglement opgebouwd? Hoe ziet de inhoud eruit?
– Procedure: onderzoek & controle & betwistingen -> afzonderlijk behandeld in
Decreet 2008 die recent is gewijzigd
– Belastingreglement
• Opbouw en inhoud
– Formeel fiscaal recht
• Onderzoek, controle, betwisting : Decreet van 30 mei 2008
• Invordering: regels zijn min of meer gelijk als inkomstenbelasting
• Bevoegdheden gemeente?
Belastingen dienen om al die elementen te betalen op gemeentelijk en provenciaal
niveau -> binnen elke bevoegdheid kan gemeente overwegen belasting te heffen om
bevoegdheid te gaan financieren
– Zeer ruim -> NIET-LIMITATIEVE LIJST (onbeperkte RUIME bevoegdheden)
• Wonen: gemeenten kunnen ‘leegstandheffingen’ invoeren
• Wegen: fietspaden
• Sport: sportbeleid Vlaanderen
• Onderwijs: gemeentelijk onderwijs (niet veel meer)
• Cultuur: ontspanning
• Algemeen beleid: veiligheid (politie, brandweerman)
• Afleveren documenten: ID, paspoorten -> gemeente kan voor die
documenten vergoeding vragen
• … BLIJFT DOORGAAN
,• Bevoegdheden provincie -> beperkte bevoegdheden (bepaalde grenzen onderworpen)
=> Bevoegdheden beperkt: grotere gemeenten, meer fusies, arrondissementen -> beperkt
aantal bevoegdheden
– aanleg en beheer van provinciedomeinen, fietsroutes, wandelpaden,...
• Provinciedomein: oorspronkelijk bedoeling om over te dragen aan
gemeenten maar NIET gelukt dus provincie!
– beheer van waterwegen en preventie van wateroverlast: alles wat water aangaat
(bij gemeente ook)
– beheer van natuurgebieden
– provinciaal beleid voor ruimtelijke ordening en leefmilieu
– coördinatie van het beleid rond economie, werkgelegenheid, ... in de provincie en
eigen initiatieven: economie draaiende houden
– crisiscoördinatie op provinciaal niveau.: gemeente-overschrijdende situaties
• Provinciaal rampenplan
• Hoe wordt een gemeente (of provincie) gefinancierd?
– Gemeentefonds – Investeringsfonds
• Gemeente krijgt vanuit gemeentefonds geld
• Pot met geld die wordt verdeeld over gemeenten op basis van
inwoners
• Vb: kustgemeenten: extra geld (fonds) omdat ze veel toeristen
hebben in de zomer
• Adhv verschillende paramters (bv aantal inwoners)
• Investeringsfonds aan gekoppeld (bv onderhoud van wegen)
– Dividenden of inkomsten uit beleggingen
• Intercommunales keren soms dividenden uit (eerder beperkt)
– Belastingen => 2 GROEPEN
• Aanvullende belastingen (1) -> personenbelasting, ORVH
• Fiscale autonomie (2) -> gemeenten/provincies beslissen autonoom welke B
ze willen/niet willen heffen
– Retributies: zie hieronder
– Andere inkomsten
• Gemeenteschool OF rusthuis wordt betaald vanuit Vlaamse gemeenschap
• Geld komt binnen en gemeente gebruikt dit om personeel te betalen
➔ NAAST gemeentefonds is BELASTING belangrijkste!!!!!
, BELASTING OF RETRIBUTIE
Onderscheid goed kennen tussen de twee!
BELASTING
Kenmerken: 3 BELANGERIJKE kenmerken
– Eenzijdig opgelegd (geen individuele tegenprestatie)
– Geen keuze + geen individuele tegenprestatie
– U weet niet wat met u belastingsgeld gebeurt – je krijgt niet rechstreeks
een tegenprestatie voor het betalen van B
– Belasting gaat in gemeentekas, en gemeente betaalt daarmee andere
dingen
TWEE SOORTEN BELASTINGEN
1) Algemene heffingen
a. Voorbeeld: personeelskosten
2) Belastingen met specifiek doel
a. Gemeente moet duidelijke band meegeven
– Band met het grondgebied van de gemeente
= gemeente kan enkel iets belasten wanneer datgene/persoon een bepaalde
band heeft met dat bepaald grondgebied
– B opgelegd aan zaken of zij die band hebben met gemeente
– Later kijken hoe die band wordt gemaakt: bv bedrijfsactiviteit
– Bv: als u niet woont in Gent bent u niet een belastingsplichtige
– Pas op: ligging van belang – soms B op tweede woning
1) Voorbeeld 1: Inwoner van Gent -> onderworpen aan B
2) Voorbeeld 2: Ligging van onroerend goed (tweede verblijf of stilstaande
caravan) -> onderworpen aan B op tweede verblijf
3) Voorbeeld 3: Aannemer heeft werf -> onderworpen aan B ter
compensatie van overlast of hinder door kraan
4) Voorbeeld 4: Werf van 2 tot 3 jaar (lange duur) in Brugge, en je oefent
ondertussen economische activiteit uit in Gent -> onderworpen aan B
voor bouwwerf door lange duur + onderworpen aan B in Gent zelfs al is
de VN gelegen in Brugge
– Fiscaal doel : verkrijgen van financiële middelen om de openbare
dienstverlening te financieren of financiering van specifieke uitgaven
➔ Fiscaal doel : hoofddoel -> financiering
➔ Niet-fiscale nevenresultaten : mogelijk
– HEEL BELANGERIJK – lokale B mogen NiET sturend zijn – eerste doel: fiscaal
– inkomsten genereren (uitgaven van gemeente doen stijgen)
– Lokale B moet hoofddoel altijd EERST zijn inkomsten genereren!!!!
– Belastingen VAAK EXPONENTIEEL – om mensen te stimuleren
IN VLAAMS GEWEST
LOKALE BELASTINGEN – MATERIEEL FISCAAL RECHT
BASIS INFORMATIE
▪ Handboek NIET kopen
▪ Wetboek WEL kopen: goed voor tijdens het studeren (zelfde editie)
▪ Cursusboek WEL kopen: handig voor later ook!
o Lokale belastingen
= belastingen van gemeentes & provincies
ENKEL bezighouden met VLAAMSE lokale belastingen
▪ Gemeentebelasting en provinciebelastingen
• Gaat vaak over gemeentebelasting spreken
▪ Inhoud
Kijken naar: Kan gemeente of provincie belasting heffen? Welke
belastingen? Procedure (onderzoek, controle, vestiging)? Beperkingen
(gelijkheidsbeginsel op lokale B)?
• Materiële bevoegdheden: welke belasting kan gemeente/provincie
heffen? Waar halen ze hun bevoegdheden?
• Belastingreglement
• Procedureregels
▪ VOLLEDIG eigen wetgevend kader
o Regionale belastingen (Vlaams Gewest)
▪ Vlaamse belastingen: enkel focus op VG
▪ Inhoud
• Materiële bevoegdheden
• Diverse regionale belastingen
o Milieuheffingen
o Heffingen uit de VCF
(Vlaamse Codex Fiscaliteit – reeks B verzameld)
▪ O.V.
▪ Erfbelasting, registratiebelasting,
schenkbelasting,…
, 1) Waar halen de regio’s hun fiscale
bevoegdheden?
2) Wat zijn de procedurele regels die
erbij komen kijken?
LOKALE BELASTINGEN IN VLAAMS GEWEST
• Wat?
– Belastingheffende bevoegdheden van lokale overheden (gemeente en provincie)
• Oorsprong
• Omvang
• Beperkingen
• Voorbeelden
Materiele fiscale bevoegdheden
– Waar halen de gemeenten/provincies fiscale bevoegdheden uit, hoe ruim is dat?
– In Vlaanderen meer dan 200 lokale beslatngsreglementen
– Meeste reglementen zijn niet vergelijkbaar, hangt af van gemeente tot
gemeente
o Gemeenten hebben hier VRIJHEID in
Fiscale bevoegdheden
– We gaan kijken vanuit beperkingen & grenzen
– Hoe is het belastingreglement opgebouwd? Hoe ziet de inhoud eruit?
– Procedure: onderzoek & controle & betwistingen -> afzonderlijk behandeld in
Decreet 2008 die recent is gewijzigd
– Belastingreglement
• Opbouw en inhoud
– Formeel fiscaal recht
• Onderzoek, controle, betwisting : Decreet van 30 mei 2008
• Invordering: regels zijn min of meer gelijk als inkomstenbelasting
• Bevoegdheden gemeente?
Belastingen dienen om al die elementen te betalen op gemeentelijk en provenciaal
niveau -> binnen elke bevoegdheid kan gemeente overwegen belasting te heffen om
bevoegdheid te gaan financieren
– Zeer ruim -> NIET-LIMITATIEVE LIJST (onbeperkte RUIME bevoegdheden)
• Wonen: gemeenten kunnen ‘leegstandheffingen’ invoeren
• Wegen: fietspaden
• Sport: sportbeleid Vlaanderen
• Onderwijs: gemeentelijk onderwijs (niet veel meer)
• Cultuur: ontspanning
• Algemeen beleid: veiligheid (politie, brandweerman)
• Afleveren documenten: ID, paspoorten -> gemeente kan voor die
documenten vergoeding vragen
• … BLIJFT DOORGAAN
,• Bevoegdheden provincie -> beperkte bevoegdheden (bepaalde grenzen onderworpen)
=> Bevoegdheden beperkt: grotere gemeenten, meer fusies, arrondissementen -> beperkt
aantal bevoegdheden
– aanleg en beheer van provinciedomeinen, fietsroutes, wandelpaden,...
• Provinciedomein: oorspronkelijk bedoeling om over te dragen aan
gemeenten maar NIET gelukt dus provincie!
– beheer van waterwegen en preventie van wateroverlast: alles wat water aangaat
(bij gemeente ook)
– beheer van natuurgebieden
– provinciaal beleid voor ruimtelijke ordening en leefmilieu
– coördinatie van het beleid rond economie, werkgelegenheid, ... in de provincie en
eigen initiatieven: economie draaiende houden
– crisiscoördinatie op provinciaal niveau.: gemeente-overschrijdende situaties
• Provinciaal rampenplan
• Hoe wordt een gemeente (of provincie) gefinancierd?
– Gemeentefonds – Investeringsfonds
• Gemeente krijgt vanuit gemeentefonds geld
• Pot met geld die wordt verdeeld over gemeenten op basis van
inwoners
• Vb: kustgemeenten: extra geld (fonds) omdat ze veel toeristen
hebben in de zomer
• Adhv verschillende paramters (bv aantal inwoners)
• Investeringsfonds aan gekoppeld (bv onderhoud van wegen)
– Dividenden of inkomsten uit beleggingen
• Intercommunales keren soms dividenden uit (eerder beperkt)
– Belastingen => 2 GROEPEN
• Aanvullende belastingen (1) -> personenbelasting, ORVH
• Fiscale autonomie (2) -> gemeenten/provincies beslissen autonoom welke B
ze willen/niet willen heffen
– Retributies: zie hieronder
– Andere inkomsten
• Gemeenteschool OF rusthuis wordt betaald vanuit Vlaamse gemeenschap
• Geld komt binnen en gemeente gebruikt dit om personeel te betalen
➔ NAAST gemeentefonds is BELASTING belangrijkste!!!!!
, BELASTING OF RETRIBUTIE
Onderscheid goed kennen tussen de twee!
BELASTING
Kenmerken: 3 BELANGERIJKE kenmerken
– Eenzijdig opgelegd (geen individuele tegenprestatie)
– Geen keuze + geen individuele tegenprestatie
– U weet niet wat met u belastingsgeld gebeurt – je krijgt niet rechstreeks
een tegenprestatie voor het betalen van B
– Belasting gaat in gemeentekas, en gemeente betaalt daarmee andere
dingen
TWEE SOORTEN BELASTINGEN
1) Algemene heffingen
a. Voorbeeld: personeelskosten
2) Belastingen met specifiek doel
a. Gemeente moet duidelijke band meegeven
– Band met het grondgebied van de gemeente
= gemeente kan enkel iets belasten wanneer datgene/persoon een bepaalde
band heeft met dat bepaald grondgebied
– B opgelegd aan zaken of zij die band hebben met gemeente
– Later kijken hoe die band wordt gemaakt: bv bedrijfsactiviteit
– Bv: als u niet woont in Gent bent u niet een belastingsplichtige
– Pas op: ligging van belang – soms B op tweede woning
1) Voorbeeld 1: Inwoner van Gent -> onderworpen aan B
2) Voorbeeld 2: Ligging van onroerend goed (tweede verblijf of stilstaande
caravan) -> onderworpen aan B op tweede verblijf
3) Voorbeeld 3: Aannemer heeft werf -> onderworpen aan B ter
compensatie van overlast of hinder door kraan
4) Voorbeeld 4: Werf van 2 tot 3 jaar (lange duur) in Brugge, en je oefent
ondertussen economische activiteit uit in Gent -> onderworpen aan B
voor bouwwerf door lange duur + onderworpen aan B in Gent zelfs al is
de VN gelegen in Brugge
– Fiscaal doel : verkrijgen van financiële middelen om de openbare
dienstverlening te financieren of financiering van specifieke uitgaven
➔ Fiscaal doel : hoofddoel -> financiering
➔ Niet-fiscale nevenresultaten : mogelijk
– HEEL BELANGERIJK – lokale B mogen NiET sturend zijn – eerste doel: fiscaal
– inkomsten genereren (uitgaven van gemeente doen stijgen)
– Lokale B moet hoofddoel altijd EERST zijn inkomsten genereren!!!!
– Belastingen VAAK EXPONENTIEEL – om mensen te stimuleren
