Beheer van informatiesystemen
Management of Information Systems in Healthcare — volledige samenvatting
Prof. dr. Pascal Coorevits en gastsprekers — Universiteit Gent — academiejaar 2025–2026
Master Management en Beleid van de Gezondheidszorg — examen: meerkeuze (Engelstalig) met
standard setting
Wat zit erin
Les 1 – Introductory lecture: informatiesystemen, DIKW, de 8 Caring Technology-principes,
eHealth, EMR/EPR/EHR/PHR, secundair gebruik en de vier niveaus van interoperabiliteit.
Les 2 – Health data quality (Jens Declerck, i~HD): definities, de frameworks van Wang &
Strong, Kahn en DAMA, het i~HD-model met negen dimensies en datakwaliteit als levenscyclus.
Les 3 – Quality of electronic medical records: kwaliteitsdriehoek, certificering versus labelling,
ISO 25010 (in tabelvorm) en de Belgische registratie van medische software.
Les 4 – Business intelligence (Mieke Deschepper, UZ Gent): BI en data science in het
ziekenhuis, MZG en APR-DRG, ICD-10 versus SNOMED-CT versus OMOP, datakwaliteit en
visualisatie.
Les 5 – Learning from health data (Dipak Kalra): learning health system, federatieve query’s,
de European Health Data Space, FAIR, AI Act en publiek vertrouwen.
Les 6 – Digital innovations (Inge Tency) en health data in het ziekenhuis (AZORG): NeoParent-
app en het platform Te Vroeg; datagebruik op macro-, meso- en microniveau.
Les 7 – Databases: DBMS, drie-niveau-architectuur, SQL, two- en three-tier, data warehouse,
primaire en vreemde sleutels.
Les 8 – Information security: CIA-triade, wachtwoorden en MFA, malware, phishing en CEO-
fraude, encryptie en hashing.
Per les een korte samenvatting of mindmap, achteraan exameninformatie en
overzichtstabellen per hoofdstuk.
Goed om te weten
De samenvatting is in het Nederlands geschreven, het examen is in het Engels. Daarom staan de Engelse
vaktermen telkens mee in de tekst. Er zijn geen slides in overgenomen: schema’s en tabellen zijn zelf
opgemaakt. Alles is gecontroleerd tegen het lesmateriaal van 2025–2026; kijk bij de start van het vak
even na of de gastsprekers in jouw jaar dezelfde zijn.
,Inhoud
Les 1 – Introductory lecture (7 oktober 2025)........................................................................................2
Kort samengevat – les 1......................................................................................................................8
Les 2 – Health data quality (7 oktober 2025)........................................................................................ 12
Kort samengevat – les 2....................................................................................................................20
Les 3 – Quality of electronic medical records (21 oktober 2025).........................................................22
Kort samengevat – les 3....................................................................................................................29
Les 4 – Business intelligence in healthcare (4 november 2025)............................................................31
Kort samengevat – les 4....................................................................................................................39
Les 5 – The opportunities and challenges for learning from health data (18 november 2025)............41
Les 6a – Digital innovations in healthcare (25 november 2025)...........................................................50
Les 6b – Use of health data for quality management and hospital policy (25 november 2025)...........57
Les 7 – Introduction to databases (2 december 2025).........................................................................60
Les 8 – Information security (9 december 2025).................................................................................. 65
Exameninformatie................................................................................................................................70
Tabeloverzicht per hoofdstuk............................................................................................................... 71
Les 1: Introductie.............................................................................................................................. 71
Les 2: Data quality............................................................................................................................ 73
Les 3: Quality of electronic medical records.....................................................................................74
Les 4: Business intelligence in healthcare......................................................................................... 77
Les 5: Learning from health data...................................................................................................... 78
Les 6a: NeoParent en Te Vroeg.........................................................................................................80
Les 6b: AZORG en OLV Ziekenhuis in cijfers...................................................................................... 81
Les 7: Introduction to databases......................................................................................................82
Les 8: Information security............................................................................................................... 83
Les 1 – Introductory lecture (7 oktober 2025)
1. Introductie en Doelstelling
De cursus Management of Information Systems in Healthcare (7 oktober 2025) wordt gedoceerd door
prof. dr. Pascal Coorevits. Hij is verbonden aan de vakgroep Volksgezondheid en Eerstelijnszorg van de
Universiteit Gent en leidt de eenheid Medische Informatica en Statistiek.
Doel van de cursus
Het hoofddoel van deze cursus is het bieden van inzichten in de mogelijkheden en beperkingen van het
beheren van informatie en kennis binnen zorgorganisaties door middel van informatiesystemen.
Hoewel de principes van informatiebeheer breed zijn, focussen alle onderwerpen in deze cursus
specifiek op de gezondheidszorg.
,Gezondheidsdata als "Lijm"
Hoewel de cursus uiteenlopende onderwerpen behandelt (van databases tot privacy), vormt
gezondheidsdata de verbindende factor. De focus ligt op het brede gebruik van deze data en alle
aspecten die daarbij komen kijken:
Opslag en beheer: Databases en elektronische medische dossiers (EMD).
Bescherming: Vanwege de sensitiviteit van zorgdata zijn privacy, GDPR en
informatiebeveiliging kritieke onderdelen.
Toepassing: Business Intelligence en het secundair gebruik van data voor onderzoek.
2. Praktische Organisatie en Examen
De cursus brengt twee studentengroepen samen: studenten in de Gezondheidsvoorlichting en -
management, en studenten in de Verpleegkunde en Vroedkunde.
Onderwijsvorm
Taal: De volledige cursus, inclusief materiaal en communicatie, is in het Engels.
Online: Alle lessen zijn online via live streaming (Teams) en worden opgenomen.
Materiaal: Slides (PDF), opnames en aanvullend materiaal worden per module op Ufora
gepubliceerd.
Examenvorm
Het examen is volledig in het Engels en bestaat voor beide groepen uit een meerkeuze-examen met
'standard setting'.
Specifiek voor Verpleegkunde en Vroedkunde: Deze groep maakt daarnaast een opdracht met
presentatie. De verdeling is 75% voor het meerkeuze-examen en 25% voor de opdracht.
Slaagcriteria: Men moet op beide onderdelen slagen. Er is een sanctieclausule bij twee of meer
tekortpunten, waarbij het eindcijfer verlaagd kan worden naar een 7 of 9 op 20.
3. Wat is een Informatiesysteem?
Definitie
Informatiesystemen (IS) zijn de middelen waarmee mensen en organisaties – steeds vaker
gebruikmakend van technologie – informatie verzamelen, verwerken, opslaan, gebruiken en
verspreiden.
De DIKW-piramide
Om het concept 'informatie' te begrijpen, wordt de DIKW-piramide gebruikt, die de hiërarchie tussen
data en wijsheid toont:
1. Data (Rauw): Onbewerkte feiten zonder context (bijv. de kleur "Rood").
, 2. Informatie (Betekenis): Gegevens met betekenis (bijv. "Het verkeerslicht op de hoek is rood").
3. Kennis (Context): Informatie geplaatst in een relevante context (bijv. "Het verkeerslicht waar ik
naartoe rijd is rood").
4. Wijsheid (Toegepast): De toepassing van kennis voor toekomstige besluitvorming (bijv. "Ik
moet de auto stoppen").
4. De 8 Caring Technology Principes
Dit kader van de Koning Boudewijnstichting dient als leidraad voor de ontwikkeling en het gebruik van
technologische innovaties in de zorg. Deze principes zijn essentieel voor de leerstof en vormen de basis
voor de opdracht van de studenten Verpleegkunde.
De Principes in Detail
1. Person-centered technology: Technologie moet de mens dienen en niet andersom. De
menselijke factor moet centraal blijven staan; technologie fungeert als 'enabler' op de
achtergrond.
2. Integrated technological ecosystem: Dit principe benadrukt het belang van samenwerking,
interoperabiliteit en open-source technologie. Eindgebruikers (patiënten en professionals)
moeten vanaf het begin betrokken worden bij de ontwikkeling.
3. Autonomous and informed choice: Mensen moeten in staat zijn om onafhankelijke keuzes te
maken op basis van transparante en begrijpelijke informatie (informed consent).
4. Ownership of personal data: Dit draait om vertrouwen (trustworthiness). Burgers moeten
controle hebben over hun eigen data en deze veilig kunnen beheren of delen voor onderzoek.
5. Inclusive digital and health literacy: Innovatie moet ongelijkheid verminderen. Er is educatie
en training nodig voor zowel patiënten als zorgprofessionals om technologie effectief te
gebruiken.
6. Participatory and adaptive governance: Dit betreft het samenbrengen van stakeholders. Het
beleid moet flexibel zijn en gebaseerd op groeiende expertise en data.
7. Guaranteed quality for innovation: Er zijn systemen nodig voor kwaliteitscontrole voor, tijdens
en na de ontwikkeling van technologie.
8. Evaluation and adjustment: Innovaties moeten continu getoetst worden aan ethische
principes, duurzaamheid en de preventieve zorgdoelen van de maatschappij.
Oefening: De professor nodigt studenten uit om bij elke gastles actief na te denken over waar de
behandelde stof past binnen dit raamwerk van 8 principes.
5. Introductie tot eHealth
Een Oude Nieuwe Term
De term eHealth lijkt misschien futuristisch, maar is al meer dan 25 jaar oud (geïntroduceerd rond
1999). Het is een breed domein dat eerdere termen zoals 'medische informatica' overkoepelt.
Definities: Technisch vs. Breed
Management of Information Systems in Healthcare — volledige samenvatting
Prof. dr. Pascal Coorevits en gastsprekers — Universiteit Gent — academiejaar 2025–2026
Master Management en Beleid van de Gezondheidszorg — examen: meerkeuze (Engelstalig) met
standard setting
Wat zit erin
Les 1 – Introductory lecture: informatiesystemen, DIKW, de 8 Caring Technology-principes,
eHealth, EMR/EPR/EHR/PHR, secundair gebruik en de vier niveaus van interoperabiliteit.
Les 2 – Health data quality (Jens Declerck, i~HD): definities, de frameworks van Wang &
Strong, Kahn en DAMA, het i~HD-model met negen dimensies en datakwaliteit als levenscyclus.
Les 3 – Quality of electronic medical records: kwaliteitsdriehoek, certificering versus labelling,
ISO 25010 (in tabelvorm) en de Belgische registratie van medische software.
Les 4 – Business intelligence (Mieke Deschepper, UZ Gent): BI en data science in het
ziekenhuis, MZG en APR-DRG, ICD-10 versus SNOMED-CT versus OMOP, datakwaliteit en
visualisatie.
Les 5 – Learning from health data (Dipak Kalra): learning health system, federatieve query’s,
de European Health Data Space, FAIR, AI Act en publiek vertrouwen.
Les 6 – Digital innovations (Inge Tency) en health data in het ziekenhuis (AZORG): NeoParent-
app en het platform Te Vroeg; datagebruik op macro-, meso- en microniveau.
Les 7 – Databases: DBMS, drie-niveau-architectuur, SQL, two- en three-tier, data warehouse,
primaire en vreemde sleutels.
Les 8 – Information security: CIA-triade, wachtwoorden en MFA, malware, phishing en CEO-
fraude, encryptie en hashing.
Per les een korte samenvatting of mindmap, achteraan exameninformatie en
overzichtstabellen per hoofdstuk.
Goed om te weten
De samenvatting is in het Nederlands geschreven, het examen is in het Engels. Daarom staan de Engelse
vaktermen telkens mee in de tekst. Er zijn geen slides in overgenomen: schema’s en tabellen zijn zelf
opgemaakt. Alles is gecontroleerd tegen het lesmateriaal van 2025–2026; kijk bij de start van het vak
even na of de gastsprekers in jouw jaar dezelfde zijn.
,Inhoud
Les 1 – Introductory lecture (7 oktober 2025)........................................................................................2
Kort samengevat – les 1......................................................................................................................8
Les 2 – Health data quality (7 oktober 2025)........................................................................................ 12
Kort samengevat – les 2....................................................................................................................20
Les 3 – Quality of electronic medical records (21 oktober 2025).........................................................22
Kort samengevat – les 3....................................................................................................................29
Les 4 – Business intelligence in healthcare (4 november 2025)............................................................31
Kort samengevat – les 4....................................................................................................................39
Les 5 – The opportunities and challenges for learning from health data (18 november 2025)............41
Les 6a – Digital innovations in healthcare (25 november 2025)...........................................................50
Les 6b – Use of health data for quality management and hospital policy (25 november 2025)...........57
Les 7 – Introduction to databases (2 december 2025).........................................................................60
Les 8 – Information security (9 december 2025).................................................................................. 65
Exameninformatie................................................................................................................................70
Tabeloverzicht per hoofdstuk............................................................................................................... 71
Les 1: Introductie.............................................................................................................................. 71
Les 2: Data quality............................................................................................................................ 73
Les 3: Quality of electronic medical records.....................................................................................74
Les 4: Business intelligence in healthcare......................................................................................... 77
Les 5: Learning from health data...................................................................................................... 78
Les 6a: NeoParent en Te Vroeg.........................................................................................................80
Les 6b: AZORG en OLV Ziekenhuis in cijfers...................................................................................... 81
Les 7: Introduction to databases......................................................................................................82
Les 8: Information security............................................................................................................... 83
Les 1 – Introductory lecture (7 oktober 2025)
1. Introductie en Doelstelling
De cursus Management of Information Systems in Healthcare (7 oktober 2025) wordt gedoceerd door
prof. dr. Pascal Coorevits. Hij is verbonden aan de vakgroep Volksgezondheid en Eerstelijnszorg van de
Universiteit Gent en leidt de eenheid Medische Informatica en Statistiek.
Doel van de cursus
Het hoofddoel van deze cursus is het bieden van inzichten in de mogelijkheden en beperkingen van het
beheren van informatie en kennis binnen zorgorganisaties door middel van informatiesystemen.
Hoewel de principes van informatiebeheer breed zijn, focussen alle onderwerpen in deze cursus
specifiek op de gezondheidszorg.
,Gezondheidsdata als "Lijm"
Hoewel de cursus uiteenlopende onderwerpen behandelt (van databases tot privacy), vormt
gezondheidsdata de verbindende factor. De focus ligt op het brede gebruik van deze data en alle
aspecten die daarbij komen kijken:
Opslag en beheer: Databases en elektronische medische dossiers (EMD).
Bescherming: Vanwege de sensitiviteit van zorgdata zijn privacy, GDPR en
informatiebeveiliging kritieke onderdelen.
Toepassing: Business Intelligence en het secundair gebruik van data voor onderzoek.
2. Praktische Organisatie en Examen
De cursus brengt twee studentengroepen samen: studenten in de Gezondheidsvoorlichting en -
management, en studenten in de Verpleegkunde en Vroedkunde.
Onderwijsvorm
Taal: De volledige cursus, inclusief materiaal en communicatie, is in het Engels.
Online: Alle lessen zijn online via live streaming (Teams) en worden opgenomen.
Materiaal: Slides (PDF), opnames en aanvullend materiaal worden per module op Ufora
gepubliceerd.
Examenvorm
Het examen is volledig in het Engels en bestaat voor beide groepen uit een meerkeuze-examen met
'standard setting'.
Specifiek voor Verpleegkunde en Vroedkunde: Deze groep maakt daarnaast een opdracht met
presentatie. De verdeling is 75% voor het meerkeuze-examen en 25% voor de opdracht.
Slaagcriteria: Men moet op beide onderdelen slagen. Er is een sanctieclausule bij twee of meer
tekortpunten, waarbij het eindcijfer verlaagd kan worden naar een 7 of 9 op 20.
3. Wat is een Informatiesysteem?
Definitie
Informatiesystemen (IS) zijn de middelen waarmee mensen en organisaties – steeds vaker
gebruikmakend van technologie – informatie verzamelen, verwerken, opslaan, gebruiken en
verspreiden.
De DIKW-piramide
Om het concept 'informatie' te begrijpen, wordt de DIKW-piramide gebruikt, die de hiërarchie tussen
data en wijsheid toont:
1. Data (Rauw): Onbewerkte feiten zonder context (bijv. de kleur "Rood").
, 2. Informatie (Betekenis): Gegevens met betekenis (bijv. "Het verkeerslicht op de hoek is rood").
3. Kennis (Context): Informatie geplaatst in een relevante context (bijv. "Het verkeerslicht waar ik
naartoe rijd is rood").
4. Wijsheid (Toegepast): De toepassing van kennis voor toekomstige besluitvorming (bijv. "Ik
moet de auto stoppen").
4. De 8 Caring Technology Principes
Dit kader van de Koning Boudewijnstichting dient als leidraad voor de ontwikkeling en het gebruik van
technologische innovaties in de zorg. Deze principes zijn essentieel voor de leerstof en vormen de basis
voor de opdracht van de studenten Verpleegkunde.
De Principes in Detail
1. Person-centered technology: Technologie moet de mens dienen en niet andersom. De
menselijke factor moet centraal blijven staan; technologie fungeert als 'enabler' op de
achtergrond.
2. Integrated technological ecosystem: Dit principe benadrukt het belang van samenwerking,
interoperabiliteit en open-source technologie. Eindgebruikers (patiënten en professionals)
moeten vanaf het begin betrokken worden bij de ontwikkeling.
3. Autonomous and informed choice: Mensen moeten in staat zijn om onafhankelijke keuzes te
maken op basis van transparante en begrijpelijke informatie (informed consent).
4. Ownership of personal data: Dit draait om vertrouwen (trustworthiness). Burgers moeten
controle hebben over hun eigen data en deze veilig kunnen beheren of delen voor onderzoek.
5. Inclusive digital and health literacy: Innovatie moet ongelijkheid verminderen. Er is educatie
en training nodig voor zowel patiënten als zorgprofessionals om technologie effectief te
gebruiken.
6. Participatory and adaptive governance: Dit betreft het samenbrengen van stakeholders. Het
beleid moet flexibel zijn en gebaseerd op groeiende expertise en data.
7. Guaranteed quality for innovation: Er zijn systemen nodig voor kwaliteitscontrole voor, tijdens
en na de ontwikkeling van technologie.
8. Evaluation and adjustment: Innovaties moeten continu getoetst worden aan ethische
principes, duurzaamheid en de preventieve zorgdoelen van de maatschappij.
Oefening: De professor nodigt studenten uit om bij elke gastles actief na te denken over waar de
behandelde stof past binnen dit raamwerk van 8 principes.
5. Introductie tot eHealth
Een Oude Nieuwe Term
De term eHealth lijkt misschien futuristisch, maar is al meer dan 25 jaar oud (geïntroduceerd rond
1999). Het is een breed domein dat eerdere termen zoals 'medische informatica' overkoepelt.
Definities: Technisch vs. Breed
