Arbeid en Tewerkstelling
Volledige studiesamenvatting
Prof. dr. ir. Stijn Baert — Universiteit Gent — academiejaar 2025–2026
Opgesteld voor de variant van 6 studiepunten (F000750A) · schriftelijk examen op 14 punten · gesloten boek
Wat zit erin
A.1 Theoretische introductie — de volledige syllabus in lopende tekst, met alle formules en symbolen, zeven
zelf hertekende grafieken, de zestien kaderstukken en de begripskaders.
A.2 Capita selecta — de vijf collegeartikels (Rinne, Drydakis, Verick, Kalenkoski, Van Belle e.a.), telkens
aangevuld met wat in het hoorcollege extra benadrukt werd.
A.2-bis Keuzeleeslijst 1 (arbeidsmarktdiscriminatie) — Averett, Drydakis, Lippens/Neyt/Baert, Valfort en
Baert/Herregods/Sterkens.
A.3 De welvaartsstaat — efficiëntie, herverdeling, armoedemeting, de High-Level Group (2023) en de rol van
Europa.
B.1 Het sociaal overleg — vakbonden, werkgeversorganisaties, overlegorganen (met overzichtstabel),
loonvorming en cao.
B.2 HRW-jaarrapport — de grote lijnen, de aanbevelingen en de drie voorbeeldexamenvragen uitgewerkt.
Per deel — vergelijkingstabellen, een begrippenlijst en oefenvragen met modelantwoorden.
Achteraan — een volledig oefenexamen op 14 punten met modelantwoorden en een verbetersleutel.
Goed om te weten
Van de drie keuzeleeslijsten is enkel lijst 1 uitgewerkt. Voor lijst 2 (gender) en lijst 3 (arbeidsmarktbeleid) staat alleen
de artikellijst erin.
De keuzeopdrachten (deel C, 6/20) vallen buiten deze samenvatting.
Gebaseerd op het lesmateriaal van 2025–2026. Kijk bij de start van het vak even na of de leerstof of de leeslijsten
gewijzigd zijn.
Arbeid en Tewerkstelling — Prof. Stijn Baert — UGent 1
,Inhoudsopgave
Onderdeel Blz.
Zo gebruik je dit document 4
Examenafbakening en puntenverdeling 4
Drie regels van het examenblad 4
DEEL A.1 — Theoretische introductie tot arbeid en arbeidsmarkt 5
A.1.0 — Wat moet ik kunnen (examenbril) 5
Hoofdstuk 1 — Arbeid en arbeidsmarkt 6
Hoofdstuk 2 — Aanbod van arbeid 11
Hoofdstuk 3 — Vraag naar arbeid 24
Grafieken — Deel A.1 (hertekend naar de syllabus) 29
Vergelijkingstabellen — Deel A.1 32
Begrippenlijst — Deel A.1 34
Kaderstuk-overzicht — Deel A.1 36
Oefenvragen met modelantwoorden — Deel A.1 38
DEEL A.2 — Capita selecta (wetenschappelijke artikels) 41
A.2.0 — Wat moet ik kunnen (examenbril) 41
Artikel 1 — Anonieme sollicitaties en aanwervingsdiscriminatie (Rinne) 41
Artikel 2 — Artificiële intelligentie en arbeidsmarktuitkomsten (Drydakis) 43
Artikel 3 — Vrouwelijke arbeidsparticipatie en ontwikkeling (Verick) 44
Artikel 4 — Minimumlonen en jongeren: werk, werkloosheid, inkomen (Kalenkoski) 45
Artikel 5 (empirisch — grote lijnen) — Wat signaleren studentenjobs op een cv? (Van Belle, Caers, … Baert, 47
2020)
Vergelijkingstabel — de 5 studies in één oogopslag 48
Begrippenlijst — Deel A.2 49
Oefenvragen met modelantwoorden — Deel A.2 50
DEEL A.2-bis — Extra leeslijst 1: arbeidsmarktdiscriminatie 52
A.2-bis.0 — Wat moet ik kunnen (examenbril) 53
Artikel 1 — Obesitas en arbeidsmarktuitkomsten (Averett) 53
Artikel 2 — Seksuele oriëntatie en arbeidsmarktuitkomsten (Drydakis) 55
Artikel 3 — Aanwervingsdiscriminatie over kwetsbare groepen heen (Lippens, Neyt & Baert) 56
Artikel 4 — Werkt antidiscriminatiebeleid? (Valfort) 57
Artikel 5 (empirisch — grote lijnen) — Wat signaleert body art van sollicitanten? (Baert, Herregods & 59
Sterkens)
Vergelijkingstabel — leeslijst 1 in één oogopslag 60
Arbeid en Tewerkstelling — Prof. Stijn Baert — UGent 2
, Onderdeel Blz.
Begrippenlijst — leeslijst 1 61
Oefenvragen met modelantwoorden — leeslijst 1 62
Leeslijsten 2 en 3 — artikeloverzicht (niet uitgewerkt) 63
DEEL A.3 — De welvaartsstaat 64
A.3.0 — Wat moet ik kunnen (examenbril) 64
Sectie 1 — Concept, evolutie en uitdagingen 64
Sectie 2 — Economische motivatie: Efficiëntie 65
Sectie 3 — Economische motivatie: Herverdeling 65
Sectie 4 — Armoede in de welvaartsstaat 66
De High-Level Group over de toekomst van de welvaartsstaat (2023) 67
Sectie 5 — De rol van Europa 67
Vergelijkingstabellen — Deel A.3 68
Begrippenlijst — Deel A.3 69
Oefenvragen met modelantwoorden — Deel A.3 70
DEEL B.1 — Het sociaal overleg 72
B.1.0 — Wat moet ik kunnen (examenbril) 72
Deel 1 — Inleiding: allocatie vs. prijsvorming 72
Deel 2 — Werknemersverenigingen (vakbonden) 72
Deel 3 — Werkgeversverenigingen 73
Deel 4 — Het sociaal overlegsysteem 74
Deel 5 — De collectieve arbeidsovereenkomst (CAO) 75
Overzichtstabel — de overlegorganen 75
Vergelijkingstabellen — Deel B.1 76
Begrippenlijst — Deel B.1 77
Oefenvragen met modelantwoorden — Deel B.1 78
DEEL B.2 — Uitdagingen voor onze arbeidsmarkt (HRW-jaarrapport) 80
B.2.0 — Wat moet ik kunnen (examenbril) 80
Wat is de HRW en het rapport? 80
Synthese — de grote lijnen 80
Aanbevelingen — drie pijlers 81
De drie voorbeeldexamenvragen — uitgewerkt (kern van dit deel) 81
Begrippenlijst — Deel B.2 82
Oefenvragen met modelantwoorden — Deel B.2 82
Bijlage — Oefenexamen met modelantwoorden 84
Verbetersleutel — waar je punten verliest 90
Arbeid en Tewerkstelling — Prof. Stijn Baert — UGent 3
, Zo gebruik je dit document
Dit document is opgezet als volledig studeerdocument. Elk deel is gelaagd opgebouwd, zodat je van begrijpen
naar reproduceren gaat — precies wat een gesloten-boek open-vragenexamen vraagt:
1. Wat moet ik kunnen — de examenbril: welke vraag kan hierover komen.
2. Theorie in volzinnen — begrijpen én kunnen neerschrijven.
3. Grafieken — de figuren die je moet kunnen tekenen en interpreteren.
4. Vergelijkingstabellen — de tegenstellingen ordenen.
5. Begrippenlijst — definities die je koud moet kunnen geven.
6. Kaderstuk-overzicht — alle onderzoekjes uniform: motivatie → methode → resultaat.
7. Oefenvragen met modelantwoorden — jezelf testen.
Studeermethode. Lees eerst de theorie één keer volledig door. Drill daarna de tabellen en de begrippenlijst tot
je ze koud kent. Test jezelf ten slotte met de oefenvragen: antwoord eerst zelf op papier, controleer pas daarna.
Sluit af met het volledige oefenexamen achteraan, op tijd en zonder cursus.
Examenafbakening en puntenverdeling
Deel Onderwerp Examen Diepte
A.1 Theoretische introductie (syllabus) 2 open vragen — 5 ptn Diepgaand + volledig,
incl. kaderstukken
A.2 Capita selecta (10 artikels) 2 korte open vragen — 3 IZA diepgaand;
ptn empirische in grote
lijnen
A.3 Welvaartsstaat (slideshow) samen met B.1 — 3 ptn Diepgaand
B.1 Sociaal overleg (slideshow) samen met A.3 — 3 ptn Diepgaand
B.2 HRW-jaarrapport “Uitdagingen” 2 korte open vragen — 3 Grote lijnen
ptn (1 uit de
voorbeeldvragen)
Totaal: 14/20 schriftelijk examen (gesloten boek) + 6/20 keuzeopdrachten + maximaal tweemaal 0,5 bonuspunt
via de zelftests.
Voor F000750A (6 studiepunten) geldt bij de artikels: 1 vraag uit de vijf capita-selecta-studies die tijdens het
hoorcollege aan bod kwamen, plus 1 vraag te kiezen uit drie mogelijke — één per keuzeleeslijst.
Drie regels van het examenblad
• Antwoord gestructureerd en in correcte volzinnen; enkel de voorziene kaders worden beoordeeld.
• Respecteer de woordlimieten strikt ( / woorden).
• Alles wat je neerschrijft en foutief is, wordt bestraft. Schrijf dus niets neer waar je niet zeker van bent
— extra vullen kost punten in plaats van ze op te leveren.
Arbeid en Tewerkstelling — Prof. Stijn Baert — UGent 4
Volledige studiesamenvatting
Prof. dr. ir. Stijn Baert — Universiteit Gent — academiejaar 2025–2026
Opgesteld voor de variant van 6 studiepunten (F000750A) · schriftelijk examen op 14 punten · gesloten boek
Wat zit erin
A.1 Theoretische introductie — de volledige syllabus in lopende tekst, met alle formules en symbolen, zeven
zelf hertekende grafieken, de zestien kaderstukken en de begripskaders.
A.2 Capita selecta — de vijf collegeartikels (Rinne, Drydakis, Verick, Kalenkoski, Van Belle e.a.), telkens
aangevuld met wat in het hoorcollege extra benadrukt werd.
A.2-bis Keuzeleeslijst 1 (arbeidsmarktdiscriminatie) — Averett, Drydakis, Lippens/Neyt/Baert, Valfort en
Baert/Herregods/Sterkens.
A.3 De welvaartsstaat — efficiëntie, herverdeling, armoedemeting, de High-Level Group (2023) en de rol van
Europa.
B.1 Het sociaal overleg — vakbonden, werkgeversorganisaties, overlegorganen (met overzichtstabel),
loonvorming en cao.
B.2 HRW-jaarrapport — de grote lijnen, de aanbevelingen en de drie voorbeeldexamenvragen uitgewerkt.
Per deel — vergelijkingstabellen, een begrippenlijst en oefenvragen met modelantwoorden.
Achteraan — een volledig oefenexamen op 14 punten met modelantwoorden en een verbetersleutel.
Goed om te weten
Van de drie keuzeleeslijsten is enkel lijst 1 uitgewerkt. Voor lijst 2 (gender) en lijst 3 (arbeidsmarktbeleid) staat alleen
de artikellijst erin.
De keuzeopdrachten (deel C, 6/20) vallen buiten deze samenvatting.
Gebaseerd op het lesmateriaal van 2025–2026. Kijk bij de start van het vak even na of de leerstof of de leeslijsten
gewijzigd zijn.
Arbeid en Tewerkstelling — Prof. Stijn Baert — UGent 1
,Inhoudsopgave
Onderdeel Blz.
Zo gebruik je dit document 4
Examenafbakening en puntenverdeling 4
Drie regels van het examenblad 4
DEEL A.1 — Theoretische introductie tot arbeid en arbeidsmarkt 5
A.1.0 — Wat moet ik kunnen (examenbril) 5
Hoofdstuk 1 — Arbeid en arbeidsmarkt 6
Hoofdstuk 2 — Aanbod van arbeid 11
Hoofdstuk 3 — Vraag naar arbeid 24
Grafieken — Deel A.1 (hertekend naar de syllabus) 29
Vergelijkingstabellen — Deel A.1 32
Begrippenlijst — Deel A.1 34
Kaderstuk-overzicht — Deel A.1 36
Oefenvragen met modelantwoorden — Deel A.1 38
DEEL A.2 — Capita selecta (wetenschappelijke artikels) 41
A.2.0 — Wat moet ik kunnen (examenbril) 41
Artikel 1 — Anonieme sollicitaties en aanwervingsdiscriminatie (Rinne) 41
Artikel 2 — Artificiële intelligentie en arbeidsmarktuitkomsten (Drydakis) 43
Artikel 3 — Vrouwelijke arbeidsparticipatie en ontwikkeling (Verick) 44
Artikel 4 — Minimumlonen en jongeren: werk, werkloosheid, inkomen (Kalenkoski) 45
Artikel 5 (empirisch — grote lijnen) — Wat signaleren studentenjobs op een cv? (Van Belle, Caers, … Baert, 47
2020)
Vergelijkingstabel — de 5 studies in één oogopslag 48
Begrippenlijst — Deel A.2 49
Oefenvragen met modelantwoorden — Deel A.2 50
DEEL A.2-bis — Extra leeslijst 1: arbeidsmarktdiscriminatie 52
A.2-bis.0 — Wat moet ik kunnen (examenbril) 53
Artikel 1 — Obesitas en arbeidsmarktuitkomsten (Averett) 53
Artikel 2 — Seksuele oriëntatie en arbeidsmarktuitkomsten (Drydakis) 55
Artikel 3 — Aanwervingsdiscriminatie over kwetsbare groepen heen (Lippens, Neyt & Baert) 56
Artikel 4 — Werkt antidiscriminatiebeleid? (Valfort) 57
Artikel 5 (empirisch — grote lijnen) — Wat signaleert body art van sollicitanten? (Baert, Herregods & 59
Sterkens)
Vergelijkingstabel — leeslijst 1 in één oogopslag 60
Arbeid en Tewerkstelling — Prof. Stijn Baert — UGent 2
, Onderdeel Blz.
Begrippenlijst — leeslijst 1 61
Oefenvragen met modelantwoorden — leeslijst 1 62
Leeslijsten 2 en 3 — artikeloverzicht (niet uitgewerkt) 63
DEEL A.3 — De welvaartsstaat 64
A.3.0 — Wat moet ik kunnen (examenbril) 64
Sectie 1 — Concept, evolutie en uitdagingen 64
Sectie 2 — Economische motivatie: Efficiëntie 65
Sectie 3 — Economische motivatie: Herverdeling 65
Sectie 4 — Armoede in de welvaartsstaat 66
De High-Level Group over de toekomst van de welvaartsstaat (2023) 67
Sectie 5 — De rol van Europa 67
Vergelijkingstabellen — Deel A.3 68
Begrippenlijst — Deel A.3 69
Oefenvragen met modelantwoorden — Deel A.3 70
DEEL B.1 — Het sociaal overleg 72
B.1.0 — Wat moet ik kunnen (examenbril) 72
Deel 1 — Inleiding: allocatie vs. prijsvorming 72
Deel 2 — Werknemersverenigingen (vakbonden) 72
Deel 3 — Werkgeversverenigingen 73
Deel 4 — Het sociaal overlegsysteem 74
Deel 5 — De collectieve arbeidsovereenkomst (CAO) 75
Overzichtstabel — de overlegorganen 75
Vergelijkingstabellen — Deel B.1 76
Begrippenlijst — Deel B.1 77
Oefenvragen met modelantwoorden — Deel B.1 78
DEEL B.2 — Uitdagingen voor onze arbeidsmarkt (HRW-jaarrapport) 80
B.2.0 — Wat moet ik kunnen (examenbril) 80
Wat is de HRW en het rapport? 80
Synthese — de grote lijnen 80
Aanbevelingen — drie pijlers 81
De drie voorbeeldexamenvragen — uitgewerkt (kern van dit deel) 81
Begrippenlijst — Deel B.2 82
Oefenvragen met modelantwoorden — Deel B.2 82
Bijlage — Oefenexamen met modelantwoorden 84
Verbetersleutel — waar je punten verliest 90
Arbeid en Tewerkstelling — Prof. Stijn Baert — UGent 3
, Zo gebruik je dit document
Dit document is opgezet als volledig studeerdocument. Elk deel is gelaagd opgebouwd, zodat je van begrijpen
naar reproduceren gaat — precies wat een gesloten-boek open-vragenexamen vraagt:
1. Wat moet ik kunnen — de examenbril: welke vraag kan hierover komen.
2. Theorie in volzinnen — begrijpen én kunnen neerschrijven.
3. Grafieken — de figuren die je moet kunnen tekenen en interpreteren.
4. Vergelijkingstabellen — de tegenstellingen ordenen.
5. Begrippenlijst — definities die je koud moet kunnen geven.
6. Kaderstuk-overzicht — alle onderzoekjes uniform: motivatie → methode → resultaat.
7. Oefenvragen met modelantwoorden — jezelf testen.
Studeermethode. Lees eerst de theorie één keer volledig door. Drill daarna de tabellen en de begrippenlijst tot
je ze koud kent. Test jezelf ten slotte met de oefenvragen: antwoord eerst zelf op papier, controleer pas daarna.
Sluit af met het volledige oefenexamen achteraan, op tijd en zonder cursus.
Examenafbakening en puntenverdeling
Deel Onderwerp Examen Diepte
A.1 Theoretische introductie (syllabus) 2 open vragen — 5 ptn Diepgaand + volledig,
incl. kaderstukken
A.2 Capita selecta (10 artikels) 2 korte open vragen — 3 IZA diepgaand;
ptn empirische in grote
lijnen
A.3 Welvaartsstaat (slideshow) samen met B.1 — 3 ptn Diepgaand
B.1 Sociaal overleg (slideshow) samen met A.3 — 3 ptn Diepgaand
B.2 HRW-jaarrapport “Uitdagingen” 2 korte open vragen — 3 Grote lijnen
ptn (1 uit de
voorbeeldvragen)
Totaal: 14/20 schriftelijk examen (gesloten boek) + 6/20 keuzeopdrachten + maximaal tweemaal 0,5 bonuspunt
via de zelftests.
Voor F000750A (6 studiepunten) geldt bij de artikels: 1 vraag uit de vijf capita-selecta-studies die tijdens het
hoorcollege aan bod kwamen, plus 1 vraag te kiezen uit drie mogelijke — één per keuzeleeslijst.
Drie regels van het examenblad
• Antwoord gestructureerd en in correcte volzinnen; enkel de voorziene kaders worden beoordeeld.
• Respecteer de woordlimieten strikt ( / woorden).
• Alles wat je neerschrijft en foutief is, wordt bestraft. Schrijf dus niets neer waar je niet zeker van bent
— extra vullen kost punten in plaats van ze op te leveren.
Arbeid en Tewerkstelling — Prof. Stijn Baert — UGent 4
