Deel 1 - Inleiding tot het recht
Hoofdstuk 1 - Algemene inleiding
1. Verantwoording
Zaak van alle burgers
recht = NT moraal (‘slecht’ geweten)
→ iemand doden? snelheid goed binnen bebouwde kom?
→ snelheid: voetganger inschatten wnnr auto bij hem/haar
(verwachtingspatronen)
→ signalisatie rondpunt: pijltjes volgen! niet via foute richting gaan door
kortere route! verwachtingen
regels zetten mensen aan tot gewenst gedrag!
gevangenis: uit my, wegsteken, geen eigen keuzes meer (wnnr eten,...)
Verschil:
rechtsregels =
fatsoensregels = met mond toe eten, dank u zeggen
samenlevingsverband = gezin waarmee je mee opgroeit, op kot zitten,...
samenleven → ergernissen opwekken: luide muziek luisteren / gaan slapen
belangen botsen → geen regels / afspraken? → probleem!
1835: mechanische doping → motor in vélo → door te zien iets afkeuren
recht is hopeloos ouderwets
- archaïsche taal
- komt altijd te laat! eerst iets in de samenleving en dan pas actie (iets doen
want anders loopt het fout)
2. Het begrip recht
2.1 Algemeen:
- Objectief recht
→ geheel van algemeen geldende normatieve regels
→ opgelegd of ontvangen en bekrachtigd door de staat
→ Waarvan de naleving afdwingbaar is
→ en die de ordening van het maatschappelijke leven beogen
, - Subjectief recht
= objectief recht toegepast op een persoon / situatie
bv. naam krijgen van vader
2.2 Een geheel van algemeen geldende normatieve rechtsregels:
verbods (mag niet), gebods (je moet), toelatings (je mag) en organieke (organiseren:
bv structuur van de rechtbanken, aantal senatoren, kokschool opstarten in geel, naar
bepaalde rechtbank moeten (niet kiezen naar welke omdat je bv die personen leuker
vind)) regels
Aanvullend of Dwingend recht
aanvullend =
geldt indien partijen niets anders overeengekomen zijn
bv. huwelijk recht: niet verplicht! grond wie krijgt wat?
bv. alleenstaande moeder achternaam kind kiezen
dwingend =
rechtsregels moeten nageleefd wordt door het rechtssubject: afwijken niet
mogelijk
openbare orde / goede zeden OF ter bescherming van zwakkere personen
bv: als persoon kan je niet vragen om ergens sneller te rijden maar als
ambulance kan dit wel!
verdelingen in kleren:
winter- en zomerkleren, broeken, tshirts,....
lange en korte apart of op kleur/stof leggen
Algemene of Individuele normen:
algemeen: voor alle rechtssubjecten die zich in dezelfde feitelijke
omstandigheden bevinden
bv: allemaal mensen op een rondpunt die de juiste richting volgen
individueel: betrekking op bepaald rechtssubject (bv aanstelling in her
parlement / als notaris)
uitzondering op het recht
2.3 Door de staat opgelegde of ontvangen en bekrachtigde normen:
- meeste rechtsregels worden door de overheid / staat opgelegd
, - uitzonderingen:
gewoonterecht: bv schenkingen ( <-> notariële akte)
rechtspraak: creëert ook rechtsregels (‘potje breekt, potje betalen’)
regels die worden opgelegd door de staat kunnen echt recht zijn
ouders geven geld aan kinderen → niet via notaris → niet geldig want niet
gepasseerd → wordt niets van gemaakt
2.4 Afdwingbare normen:
- doel van rechtsregels = afdwingen van bepaald gedrag
- evt met sancties ( pas op! je gaat veel moeten betalen, geen bedrijf meer
mogen hebben, nr het gevang,...)
bv. fraude!
niet in gevang vr wraak! afschrikwekkend werken! ordenen maatschappelijk leven
2.5 Normen die de ordening van het maatschappelijk leven beogen:
- NT: wet van de sterkste
- individueel belang VS sociaal belang
bv: fietsers over stuk straat → gemeente ‘niet veilig’ → afgescheiden
fietspad! → overheid ‘belangrijk voor algemene veiligheid, fietspad nodig!
onteigenen meter grond voortuin, geld krijgen’ → voor fietsers is het
belangrijk, snappen niet leuk is maar individueel belang < sociaal belang
(wnnr het echt niet anders is)
2.6 Casus:
In het interne reglement van een voetbalvereniging staat dat je ordt uigesloten als je
in een bepaald seizoen 2 of meerdere keren niet naar de training bent gekomen
zonder te verwittigen
→ is dit een rechtsregel? wrm wel/niet?
→ + pas kenmerken van objectief recht hierop toe indien mogelijk
voetbalreglement → niet door overheid!
geen rechtsregels! → is enkel van toepassing op spelers van de
voetbalclub
Hoofdstuk 1 - Algemene inleiding
1. Verantwoording
Zaak van alle burgers
recht = NT moraal (‘slecht’ geweten)
→ iemand doden? snelheid goed binnen bebouwde kom?
→ snelheid: voetganger inschatten wnnr auto bij hem/haar
(verwachtingspatronen)
→ signalisatie rondpunt: pijltjes volgen! niet via foute richting gaan door
kortere route! verwachtingen
regels zetten mensen aan tot gewenst gedrag!
gevangenis: uit my, wegsteken, geen eigen keuzes meer (wnnr eten,...)
Verschil:
rechtsregels =
fatsoensregels = met mond toe eten, dank u zeggen
samenlevingsverband = gezin waarmee je mee opgroeit, op kot zitten,...
samenleven → ergernissen opwekken: luide muziek luisteren / gaan slapen
belangen botsen → geen regels / afspraken? → probleem!
1835: mechanische doping → motor in vélo → door te zien iets afkeuren
recht is hopeloos ouderwets
- archaïsche taal
- komt altijd te laat! eerst iets in de samenleving en dan pas actie (iets doen
want anders loopt het fout)
2. Het begrip recht
2.1 Algemeen:
- Objectief recht
→ geheel van algemeen geldende normatieve regels
→ opgelegd of ontvangen en bekrachtigd door de staat
→ Waarvan de naleving afdwingbaar is
→ en die de ordening van het maatschappelijke leven beogen
, - Subjectief recht
= objectief recht toegepast op een persoon / situatie
bv. naam krijgen van vader
2.2 Een geheel van algemeen geldende normatieve rechtsregels:
verbods (mag niet), gebods (je moet), toelatings (je mag) en organieke (organiseren:
bv structuur van de rechtbanken, aantal senatoren, kokschool opstarten in geel, naar
bepaalde rechtbank moeten (niet kiezen naar welke omdat je bv die personen leuker
vind)) regels
Aanvullend of Dwingend recht
aanvullend =
geldt indien partijen niets anders overeengekomen zijn
bv. huwelijk recht: niet verplicht! grond wie krijgt wat?
bv. alleenstaande moeder achternaam kind kiezen
dwingend =
rechtsregels moeten nageleefd wordt door het rechtssubject: afwijken niet
mogelijk
openbare orde / goede zeden OF ter bescherming van zwakkere personen
bv: als persoon kan je niet vragen om ergens sneller te rijden maar als
ambulance kan dit wel!
verdelingen in kleren:
winter- en zomerkleren, broeken, tshirts,....
lange en korte apart of op kleur/stof leggen
Algemene of Individuele normen:
algemeen: voor alle rechtssubjecten die zich in dezelfde feitelijke
omstandigheden bevinden
bv: allemaal mensen op een rondpunt die de juiste richting volgen
individueel: betrekking op bepaald rechtssubject (bv aanstelling in her
parlement / als notaris)
uitzondering op het recht
2.3 Door de staat opgelegde of ontvangen en bekrachtigde normen:
- meeste rechtsregels worden door de overheid / staat opgelegd
, - uitzonderingen:
gewoonterecht: bv schenkingen ( <-> notariële akte)
rechtspraak: creëert ook rechtsregels (‘potje breekt, potje betalen’)
regels die worden opgelegd door de staat kunnen echt recht zijn
ouders geven geld aan kinderen → niet via notaris → niet geldig want niet
gepasseerd → wordt niets van gemaakt
2.4 Afdwingbare normen:
- doel van rechtsregels = afdwingen van bepaald gedrag
- evt met sancties ( pas op! je gaat veel moeten betalen, geen bedrijf meer
mogen hebben, nr het gevang,...)
bv. fraude!
niet in gevang vr wraak! afschrikwekkend werken! ordenen maatschappelijk leven
2.5 Normen die de ordening van het maatschappelijk leven beogen:
- NT: wet van de sterkste
- individueel belang VS sociaal belang
bv: fietsers over stuk straat → gemeente ‘niet veilig’ → afgescheiden
fietspad! → overheid ‘belangrijk voor algemene veiligheid, fietspad nodig!
onteigenen meter grond voortuin, geld krijgen’ → voor fietsers is het
belangrijk, snappen niet leuk is maar individueel belang < sociaal belang
(wnnr het echt niet anders is)
2.6 Casus:
In het interne reglement van een voetbalvereniging staat dat je ordt uigesloten als je
in een bepaald seizoen 2 of meerdere keren niet naar de training bent gekomen
zonder te verwittigen
→ is dit een rechtsregel? wrm wel/niet?
→ + pas kenmerken van objectief recht hierop toe indien mogelijk
voetbalreglement → niet door overheid!
geen rechtsregels! → is enkel van toepassing op spelers van de
voetbalclub
