Samenvatting Celorganellen | Fundamenten Verpleegkunde | PXL | 2026/27

Celorganellen
Dr. Wim Bouckaert

De student kent de geschiedenis van de cel
 Grondlegger verpleegkunde = Antony van Leeuwenhoek
 1632 – 1723
 Beroep  kassier, boekhouder, celbioloog, glasblazer & uitvinder
 Verdienste  DE CEL (zijn uitvinding)

Celleer/cytologie = basis van de fysiologie van elk levend wezen.



De student kan de aspecten van de celtheorie verwoorden
4 aspecten van de cel:

 Bouwstenen van alle planten en dieren.
 Kleinst functionerende eenheden van leven.
 Gevormd door deling van eerder bestaande cellen.
 Homeostase blijft in elke cel van kracht.

Soorten celtypes

 Cel van glad spierweefsel
 Bloedcellen
 Botcellen
 Eicellen
 Zaadcellen
 Zenuwcellen in hersenen
 Vetcellen
 Cellen die het darmkanaal bekleden

 Lichaamscellen hebben veel verschillende vormen en sterk uiteenlopende,
gespecialiseerde functies.

ZIE PAGINA 72 – 73 in boek.

, De student heeft kennis van de cel, de celonderdelen en al zijn
celorganellen
Hoe bestuderen we cellen?




CYTOPLASMA

 Algemene term voor stoffen in de cel vanaf de plasmamembraan tot aan de celkern.
 2 bestanddelen:
Cytosol = intracellulaire vloeistof die de opgeloste voedingsstoffen, ionen, oplosbare
en onoplosbare eiwitten en afvalstoffen bevat.
 Hoge concentratie aan K+ en lage concentratie Na+ (extracellulair omgekeerd)
 Hoge concentratie aan eiwitten (soort gelatine)
 Kleine hoeveelheden koolhydraten, aminozuren en vetten.
 Kan oplosbare stoffen bevatten (inclusies zoals glycogeen korrels, vetdruppels)
Celorganellen = interne structuren die specifieke functies uitvoeren die noodzakelijk
zijn voor de normale bouw, onderhoud en stofwisseling van de cel.
 Omgeven door membraan (celkern, mitochondriën, endoplasmatisch reticulum,
Golgiapparaat, lysosomen en peroxysomen)
 Niet omgeven door membraan (cytoskelet, centriolen, microvilli, trilharen,
zweefharen, ribosomen en proteosomen.