Samenvatting Inleiding Anatomie & Fysiologie | Fundamenten Verpleegkunde | PXL | 2026/27

Inleiding anatomie & fysiologie
Dr. Wim Bouckaert

Basale functies van levende organismen beschrijven
1) Reactievermogen
 Organismen worden geprikkeld door veranderingen in hun
onmiddellijke omgeving.
 Bijvoorbeeld: mensen die hun hand van een hete kachel
terugtrekken, honden die blaffen als er een vreemde aankomt,
vissen die schrikken van harde geluiden, …
 Aanpassingsvermogen = bv een dier dat een dikkere vacht
krijgt als de winter eraan komt.

2) Groei
 Toename van het aantal cellen van organismen.
 Eencellige organismen groeien doordat de cel groter wordt,
terwijl meer complexe organismen voornamelijk groeien
doordat het aantal cellen toeneemt.
 Differentiatie = meercellige organismen die zich ontwikkelen,
specialiseren zich zodat ze bepaalde functies kunnen
vervullen.

3) Voortplanting
 Organismen planten zich voort en brengen steeds nieuwe
generaties van dezelfde organismen voort.

4) Beweging
 Organismen vertonen beweging.
 Inwendig  transport van voedingsstoffen, bloed of andere
stoffen in het lichaam.
 Uitwendig  voortbeweging door de omgeving.

5) Stofwisseling
 Organismen zijn afhankelijk van complexe chemische reacties
om energie te leveren die nodig is voor het reactievermogen,
de groei, de voortplanting en de beweging.
 Synoniem = metabolisme
 Respiratie = opname, vervoer en verbruik van zuurstof door
cellen.
 Excretie = proces van uitscheiding uit het lichaam.

, De relatie tussen anatomie en fysiologie verklaren en
de verschillende specialisaties binnen elk van deze
disciplines beschrijven
Anatomie = studie van inwendige en uitwendige structuren & de fysieke
relaties tussen lichaamsdelen.

1) Macroscopische anatomie
 Met het blote oog zichtbaar
VB: weefsel als geheel

2) Microscopische anatomie
 Niet met het blote oog zichtbaar
VB: bacteriën onder microscoop


Fysiologie = studie van het functioneren van levende organismen.



De belangrijkste organisatieniveaus in organismen
kennen, vanaf het eenvoudigste tot het meest
complexe

1) Chemie
 Chemisch niveau
 Atomen verbinden zich met elkaar tot moleculen met een
complexe vorm.

2) Cytologie
 Celniveau
 Verschillende moleculen vertonen interactie, zodat grotere
structuren ontstaan.
 Elke type structuur heeft een specifieke functie.
 Bijvoorbeeld, in het hart vertonen verschillende typen
eiwitfilamenten interacties die leiden tot de contracties van
spiercellen.

3) Histologie
 Weefselniveau
 Bestaat uit cellen van hetzelfde type die samenwerken om een
specifieke functie uit te voeren.
 Bijvoorbeeld, hartspiercellen vormen hartspierweefsel.