Statistiek Deel 1: toegepaste psychologie
1.1 WAT IS ONDERZOEK?
Wetenschappelijk onderzoek
= Een doelgericht proces, waarbij een onderzoeker op een systematische manier betrouwbare
data verzamelt en analyseert (valide gegevens) om onderzoeksvragen te beantwoorden en zo
een uitspraak te doen over de werkelijkheid (Definitie Inleiding PGO: onderzoekscyclus)
De empirische cyclus fasen in onderzoek:
-> Cyclisch karakter, geen lineair proces
Fasen in onderzoek: de empirische cyclus
Fase 1: Probleemstelling en onderzoekvragen
- Identificeren van het probleem
- Vragen formuleren die onderzocht moeten worden om het probleem op te lossen
Fase 2: Literatuurstudie
- Literatuur raadplegen om meer te weten te komen over het onderzoeksonderwerp
- Stand van zaken m.b.t. huidige wetenschappelijke kennis in welbepaald domein (om
meer te weten te komen over een onderwerp)
Fase 3: Onderzoeksontwerp
- Plan van aanpak opstellen: Wat wordt onderzocht en hoe wordt dat onderzocht?
- Waar, wanneer, hoe en met wie zal het onderzoek lopen
Fase 4: Dataverzameling
- Data verzamelen om antwoord te bieden op de onderzoeksvraag
- Hoe data worden verzameld wordt vastgelegd in het onderzoeksontwerp (Enquête/
interview/ psychologische test/…)
,Fase 5: Data-analyse
- Data analyseren om antwoord te geven op de onderzoeksvraag
- Welke analyses worden uitgevoerd wordt vastgelegd in het onderzoeksontwerp
Fase 6: Rapporteren
- Resultaten/inzichten communiceren
- Verschillende vormen van rapportage: (wetenschappelijk) artikel, kennisvideo, …
1.2 Wat is statistiek?
Statistiek in de empirische cyclus
Fase 3: het onderzoeksontwerp
De statisticus maakt keuzes in het onderzoeksontwerp die invloed hebben op latere
analyses
Type onderzoeksvraag (causaal, beschrijvend,…)
- "Hoe vaak komt burn-out voor bij medewerkers in de gezondheidszorg?“
- “Heeft blootstelling aan chronische stress op het werk een negatief effect op burn-
outsymptomen bij werknemers?”
Meetniveau van de variabelen (zie HC2)
- Hoeveel stress ervaart u op het werk? (weinig – gemiddeld – veel)
- Hoeveel stress ervaart u op het werk? (scores op 25)
Steekproefopzet
…
1.2 Wat is statistiek?
Statistiek in de empirische cyclus
Fase 4: dataverzameling
De statisticus verzamelt gegevens en brengt deze onder in een datamatrix
Om een datamatrix op te stellen wordt vaak een (statistisch) softwareprogramma gebruikt
(SPSS, Excel, R,…)
,1.2 Wat is statistiek?
Statistiek in de empirische cyclus
Fase 5: data-analyse
De statisticus gaat over tot het:
- Samenvatten
- Weergeven
- Analyseren
- Interpreteren,…
Van de verzamelde gegevens
Fase 6: Rapporteren
De statisticus geeft de resultaten weer in een onderzoeksverslag
Rapport, artikel, PowerPoint, filmpje, website,…
1.2 Wat is statistiek?
Conclusie: wat is statistiek?
Statistiek is de wetenschap van het…… van onderzoeksgegevens.
- Verzamelen
- Classificeren
- Samenvatten
- Organiseren
- Analyseren
- Interpreteren
- Rapporteren
Doel = algemeen geldende uitspraken doen over wetmatigheden in de steekproef of
populatie op basis van waarnemingen
, 1.2 Wat is statistiek?
Wat is het verschil tussen een steekproef en een populatie?
Populatie: het geheel van individuen waarover de onderzoeker een uitspraak wil
doen/informatie wil verkrijgen
In de gedragswetenschappen is het zelden mogelijk een gehele populatie te
bevragen!
- Bijvoorbeeld:
- Vlaamse jongeren
- Belgische werkzoekenden
- Personen met jongdementie…
- Ook kleinere groepen kunnen een populatie vormen:
- Belgische patiënten met Progeria
- Vlaamse ministers
…
Wat is het verschil tussen een steekproef en een populatie?
Zelden mogelijk gehele populaties te bevragen! Gelukkig is er statistiek om toch betrouwbare
uitspraken te kunnen doen over de populatie!!
Een statisticus verzamelt gegevens bij een representatieve steekproef om informatie over die
steekproef te bekomen en deze eventueel te veralgemenen naar de populatie
• Populatie: het geheel van individuen waarover de onderzoeker een uitspraak wil
doen
• Steekproef: een representatieve selectie van individuen uit de populatie die
daadwerkelijk wordt onderzocht met als doel betrouwbare informatie te
verkrijgen over de populatie
Vb. TP studenten: je wil een uitspraak doen over de gemiddelde schoenmaat van
de mensen in de aula, maar dat is niet representatief want er zijn meer meisjes in
de aula
1.1 WAT IS ONDERZOEK?
Wetenschappelijk onderzoek
= Een doelgericht proces, waarbij een onderzoeker op een systematische manier betrouwbare
data verzamelt en analyseert (valide gegevens) om onderzoeksvragen te beantwoorden en zo
een uitspraak te doen over de werkelijkheid (Definitie Inleiding PGO: onderzoekscyclus)
De empirische cyclus fasen in onderzoek:
-> Cyclisch karakter, geen lineair proces
Fasen in onderzoek: de empirische cyclus
Fase 1: Probleemstelling en onderzoekvragen
- Identificeren van het probleem
- Vragen formuleren die onderzocht moeten worden om het probleem op te lossen
Fase 2: Literatuurstudie
- Literatuur raadplegen om meer te weten te komen over het onderzoeksonderwerp
- Stand van zaken m.b.t. huidige wetenschappelijke kennis in welbepaald domein (om
meer te weten te komen over een onderwerp)
Fase 3: Onderzoeksontwerp
- Plan van aanpak opstellen: Wat wordt onderzocht en hoe wordt dat onderzocht?
- Waar, wanneer, hoe en met wie zal het onderzoek lopen
Fase 4: Dataverzameling
- Data verzamelen om antwoord te bieden op de onderzoeksvraag
- Hoe data worden verzameld wordt vastgelegd in het onderzoeksontwerp (Enquête/
interview/ psychologische test/…)
,Fase 5: Data-analyse
- Data analyseren om antwoord te geven op de onderzoeksvraag
- Welke analyses worden uitgevoerd wordt vastgelegd in het onderzoeksontwerp
Fase 6: Rapporteren
- Resultaten/inzichten communiceren
- Verschillende vormen van rapportage: (wetenschappelijk) artikel, kennisvideo, …
1.2 Wat is statistiek?
Statistiek in de empirische cyclus
Fase 3: het onderzoeksontwerp
De statisticus maakt keuzes in het onderzoeksontwerp die invloed hebben op latere
analyses
Type onderzoeksvraag (causaal, beschrijvend,…)
- "Hoe vaak komt burn-out voor bij medewerkers in de gezondheidszorg?“
- “Heeft blootstelling aan chronische stress op het werk een negatief effect op burn-
outsymptomen bij werknemers?”
Meetniveau van de variabelen (zie HC2)
- Hoeveel stress ervaart u op het werk? (weinig – gemiddeld – veel)
- Hoeveel stress ervaart u op het werk? (scores op 25)
Steekproefopzet
…
1.2 Wat is statistiek?
Statistiek in de empirische cyclus
Fase 4: dataverzameling
De statisticus verzamelt gegevens en brengt deze onder in een datamatrix
Om een datamatrix op te stellen wordt vaak een (statistisch) softwareprogramma gebruikt
(SPSS, Excel, R,…)
,1.2 Wat is statistiek?
Statistiek in de empirische cyclus
Fase 5: data-analyse
De statisticus gaat over tot het:
- Samenvatten
- Weergeven
- Analyseren
- Interpreteren,…
Van de verzamelde gegevens
Fase 6: Rapporteren
De statisticus geeft de resultaten weer in een onderzoeksverslag
Rapport, artikel, PowerPoint, filmpje, website,…
1.2 Wat is statistiek?
Conclusie: wat is statistiek?
Statistiek is de wetenschap van het…… van onderzoeksgegevens.
- Verzamelen
- Classificeren
- Samenvatten
- Organiseren
- Analyseren
- Interpreteren
- Rapporteren
Doel = algemeen geldende uitspraken doen over wetmatigheden in de steekproef of
populatie op basis van waarnemingen
, 1.2 Wat is statistiek?
Wat is het verschil tussen een steekproef en een populatie?
Populatie: het geheel van individuen waarover de onderzoeker een uitspraak wil
doen/informatie wil verkrijgen
In de gedragswetenschappen is het zelden mogelijk een gehele populatie te
bevragen!
- Bijvoorbeeld:
- Vlaamse jongeren
- Belgische werkzoekenden
- Personen met jongdementie…
- Ook kleinere groepen kunnen een populatie vormen:
- Belgische patiënten met Progeria
- Vlaamse ministers
…
Wat is het verschil tussen een steekproef en een populatie?
Zelden mogelijk gehele populaties te bevragen! Gelukkig is er statistiek om toch betrouwbare
uitspraken te kunnen doen over de populatie!!
Een statisticus verzamelt gegevens bij een representatieve steekproef om informatie over die
steekproef te bekomen en deze eventueel te veralgemenen naar de populatie
• Populatie: het geheel van individuen waarover de onderzoeker een uitspraak wil
doen
• Steekproef: een representatieve selectie van individuen uit de populatie die
daadwerkelijk wordt onderzocht met als doel betrouwbare informatie te
verkrijgen over de populatie
Vb. TP studenten: je wil een uitspraak doen over de gemiddelde schoenmaat van
de mensen in de aula, maar dat is niet representatief want er zijn meer meisjes in
de aula
