1 Inleiding
twee fundamentele vragen
o Welk gezondheidsbegrip overheerst in onze samenleving en
hoe bepaalt dat ons individuele handelen?
o Hoe kunnen we de relatie begrijpen tussen dat
gezondheidsbegrip, politieke macht en de individuele
verantwoordelijkheid in deze context?
geen eenduidig antwoord, aanduiden via bepaalde evoluties,
verschuivingen die we meemaken en hoe het ons alledaags leven
bepaalt
,2 En nog een goede gezondheid!
Gezondheid is als thema alomtegenwoordig in onze samenleving
Aantal grote gezondheidsproblemen
o Toename obesitas en diabetes, malaria, kanker, ziektes als
gevolg van ondervoeding…
West-Europese samenleving --> streven naar gezondheid
Goede gezondheid is een norm geworden, waar we maatschappelijk
en individueel naar streven
o Maar we bereiken het nooit/zelden
wetenschap
Medische technologieën leiden tot grotere vrijheid over ons
levensloop en lichaam
o Maar ook toegenomen verantwoordelijkheid
Gebruik van individuele vrijheid, maar weinig reflectie over
toegenomen individuele verantwoordelijkheid
o Vb. prenatale screening
o Als individuele keuzearchitectuur over onze gezondheid en bij
uitbreiding ons leven, dan nemen aantal ethische dillema’s toe
o Meer kennis --> meer twijfel --> noodzaak tot systematische
reflectie over hoe ermee om te gaan in toekomst
Verantwoordelijkheid?
o Wij of technologie of artsen of andere…
gezondheidscultuur
Gezondheid
o Voortdurend streven
o In samenleving onmiskenbare druk voor bepaalde
gezondheidsnormen
Door normativiteit nooit meer echt gezond
Normatief waar niemand aan beantwoord
Onrust en onzekerheid
Steeds nieuwe eisen
Onbereikbaar eindpunt
o Adviezen en experts tegen betaling
Voordeel voor hogere inkomens
o Duidelijker gebruik medicijnen --> farmaceuticalisering
Gwn online te koop
Overdiagnose van ziektes en stoornissen?
--> overheersende gezondheidscultuur
Evenwicht tss ondersteunen en individuele vrijheid nodig
Ambivalente zaak is de toegenomen belangstelling voor gezondheid
, o Positief
Preventie, aantal ziektes vroegtijdig opsporen <-> angst
of er toch niets is
o Negatief
Obsessie
Financiële repercussie voor ‘verkeerde’ keuzes
o The worried well
= mensen die zich zorgen maken en zich laten onderzoeken
ook al is er niets aan de hand
vragen
Voorbereiding is belangrijk
o Geïnformeerde beslissingen nemen die levenskwaliteit
bevorderen
o Ook vanuit maatschappelijk perspectief
Patronen en valkuilen ervan herkennen
Een nieuwe test, screening --> druk op individuen om er gebruik van
te maken, neemt toe
o Verantwoordelijkheid: van systeem nr individu
Medische filosofie
= soort van spanningsvelden in kaart brengen en erover nadenken,
analyse van bredere maatschappelijke en politieke evoluties die
onze kijk op gezondheid mee bepalen (medische ethiek behoort
ertoe)
Medische ethiek
= gaat uit van de vraag naar goed en kwaad of het wenselijke
karakter van bepaalde evoluties op het terrein