Deel 2: cost accounting
H1: Inleiding
1.1. definitie kostprijscalculatie
Cost accounting betreft het verzamelen van kosteninformatie en het
toewijzen ervan aan kostenobjecten (geproduceerde goederen, diensten,
klanten …) -> onderneming de winstgevendheid van de goederen,
diensten, klanten … evalueren en beslissingen nemen
- Cost accounting houdt zich bezig met ‘het toewijzen van kosten
(verbruikte inputs) aan kostenobjecten’
- Twee doelstellingen
o Informatie over kostprijs van geproduceerde goederen voor
externe verslaggeving
Bepalen van kostprijs van verkochte goederen
Voorraadwaardering
- Gebruik van kosteninformatie voor interne besluitvorming
o Different costs for different purposes
6.2. Belang en nut kostprijscalculatie
Verschillende types ondernemingsbeslissingen vereisen verschillende
kosteninformatie
- Externe verslaggeving: verstrekken van informatie over financiële
gezondheidstoestand van onderneming aan buitenwereld
- Interne besluitvorming: kostprijsberekening voor beoordeling van
winstgevendheid van goederen, diensten ... van onderneming
o KT-beslissingen: is het zinvol op KT een nieuwe bestelling te
aanvaarden?
o LT-besluitvorming: formulering van strategie van onderneming
op LT
o Managementcontrole: beoordeling van prestaties van
onderneming als geheel en van medewerkers
Waarom kostprijs kennen? Correcte waardering voorraad, juiste
beslissingen nemen
6.3. Kosten en kostprijs
Kosten = middelen die doelmatg werden of zullen worden ingezet in
onderneming
Kostprijs = geheel van kosten dat voor kostenobject wordt gemaakt
1
,Een kost = offer dat noodzakelijk is om een product of dienst te
produceren, offer moet meetbaar zijn en in geld uit te drukken
- Vb: voor pralines
o Grondstoffen: cacao
o Hulpstoffen: verpakkingen
o Lonen: arbeiders, inpakkers
o Afschrijvingen: Machines
De kostprijs is som van alle offers die gebracht worden om dienst of
product te produceren, berekening kan op verschillende tijdstippen:
- Voorcalculatie: de kostprijs wordt geraamd op basis van
productiegegevens van een vorige periode, nog vóór de nieuwe
productie begonnen is
- Nacalculatie: de kostprijs wordt berekend na de productie op basis
van de werkelijk gemaakte kosten die men historische kosten noemt
- Meestal worden beide gemaakt!
H2: Indeling van de kosten
Kosten kunnen ingedeeld worden:
- naar hun aard
- volgens soort
- naar aspect van tijd
- volgens toewijsbaarheid: directe versus indirecte kosten
- volgens relatie met output: vaste versus variabele kosten
- Volgens relatie met productie: productiekosten versus niet-
productiekosten
2.1. Indeling naar hun aard
Ingedeeld in klasse 6
- Recurrente bedrijfskosten (60-64)
- Recurrente financiele kosten (65)
- Niet-recurrente bedrijfskosten en financiele kosten (66)
2
, 2.2. Indeling volgens soort
Materiaalkosten: kosten van verbruikte grondstoffen en hulpstoffen
(aankoopkosten en voorraadwijziging)
Diensten en diverse goederen: elektriciteit, telefoon, verzekeringen ...
Arbeidskosten: brutoloon, werkgeversbijdrage RSZ, andere arbeidskosten
(beroepskledij, bedrijfswagen, maaltijdcheques, groepsverzekering ...)
Afschrijvingskosten: machines en installaties
Verkoopkosten: vast salaris + commissie verkopers, promotiekosten
Distributiekosten: transport
Administratiekosten: algemeen beleid, boekhouding, HRM ...
2.3. Indeling naar aspect van tijd
De kostprijs kan berekend worden met kosten uit verleden (al gemaakte
kosten) of met kosten die raming zijn van toekomstige kosten
- Historische kosten: Werkelijk gemaakte kosten bij productie
(verleden)
- Gebudgetteerde kosten
o Geraamde kosten (toekomst) die verwacht worden bij
productie
o Standaardkosten: vooraf wordt bepaald hoeveel elk
kostenelement van een product mag bedragen
2.4. Indeling volgens toewijsbaarheid
Directe kosten: kosten die rechtstreeks betrekking hebben op
kostenobjecten
- Direct, oorzakelijk verband tussen hoogte van betrokken kosten en
kostenobject
Indirecte kosten: kosten die niet rechtstreeks kunnen worden toegewezen
aan kostenobject
- Moeten toegewezen worden aan kostenobjecten op basis van
verdeelsleutel
3
H1: Inleiding
1.1. definitie kostprijscalculatie
Cost accounting betreft het verzamelen van kosteninformatie en het
toewijzen ervan aan kostenobjecten (geproduceerde goederen, diensten,
klanten …) -> onderneming de winstgevendheid van de goederen,
diensten, klanten … evalueren en beslissingen nemen
- Cost accounting houdt zich bezig met ‘het toewijzen van kosten
(verbruikte inputs) aan kostenobjecten’
- Twee doelstellingen
o Informatie over kostprijs van geproduceerde goederen voor
externe verslaggeving
Bepalen van kostprijs van verkochte goederen
Voorraadwaardering
- Gebruik van kosteninformatie voor interne besluitvorming
o Different costs for different purposes
6.2. Belang en nut kostprijscalculatie
Verschillende types ondernemingsbeslissingen vereisen verschillende
kosteninformatie
- Externe verslaggeving: verstrekken van informatie over financiële
gezondheidstoestand van onderneming aan buitenwereld
- Interne besluitvorming: kostprijsberekening voor beoordeling van
winstgevendheid van goederen, diensten ... van onderneming
o KT-beslissingen: is het zinvol op KT een nieuwe bestelling te
aanvaarden?
o LT-besluitvorming: formulering van strategie van onderneming
op LT
o Managementcontrole: beoordeling van prestaties van
onderneming als geheel en van medewerkers
Waarom kostprijs kennen? Correcte waardering voorraad, juiste
beslissingen nemen
6.3. Kosten en kostprijs
Kosten = middelen die doelmatg werden of zullen worden ingezet in
onderneming
Kostprijs = geheel van kosten dat voor kostenobject wordt gemaakt
1
,Een kost = offer dat noodzakelijk is om een product of dienst te
produceren, offer moet meetbaar zijn en in geld uit te drukken
- Vb: voor pralines
o Grondstoffen: cacao
o Hulpstoffen: verpakkingen
o Lonen: arbeiders, inpakkers
o Afschrijvingen: Machines
De kostprijs is som van alle offers die gebracht worden om dienst of
product te produceren, berekening kan op verschillende tijdstippen:
- Voorcalculatie: de kostprijs wordt geraamd op basis van
productiegegevens van een vorige periode, nog vóór de nieuwe
productie begonnen is
- Nacalculatie: de kostprijs wordt berekend na de productie op basis
van de werkelijk gemaakte kosten die men historische kosten noemt
- Meestal worden beide gemaakt!
H2: Indeling van de kosten
Kosten kunnen ingedeeld worden:
- naar hun aard
- volgens soort
- naar aspect van tijd
- volgens toewijsbaarheid: directe versus indirecte kosten
- volgens relatie met output: vaste versus variabele kosten
- Volgens relatie met productie: productiekosten versus niet-
productiekosten
2.1. Indeling naar hun aard
Ingedeeld in klasse 6
- Recurrente bedrijfskosten (60-64)
- Recurrente financiele kosten (65)
- Niet-recurrente bedrijfskosten en financiele kosten (66)
2
, 2.2. Indeling volgens soort
Materiaalkosten: kosten van verbruikte grondstoffen en hulpstoffen
(aankoopkosten en voorraadwijziging)
Diensten en diverse goederen: elektriciteit, telefoon, verzekeringen ...
Arbeidskosten: brutoloon, werkgeversbijdrage RSZ, andere arbeidskosten
(beroepskledij, bedrijfswagen, maaltijdcheques, groepsverzekering ...)
Afschrijvingskosten: machines en installaties
Verkoopkosten: vast salaris + commissie verkopers, promotiekosten
Distributiekosten: transport
Administratiekosten: algemeen beleid, boekhouding, HRM ...
2.3. Indeling naar aspect van tijd
De kostprijs kan berekend worden met kosten uit verleden (al gemaakte
kosten) of met kosten die raming zijn van toekomstige kosten
- Historische kosten: Werkelijk gemaakte kosten bij productie
(verleden)
- Gebudgetteerde kosten
o Geraamde kosten (toekomst) die verwacht worden bij
productie
o Standaardkosten: vooraf wordt bepaald hoeveel elk
kostenelement van een product mag bedragen
2.4. Indeling volgens toewijsbaarheid
Directe kosten: kosten die rechtstreeks betrekking hebben op
kostenobjecten
- Direct, oorzakelijk verband tussen hoogte van betrokken kosten en
kostenobject
Indirecte kosten: kosten die niet rechtstreeks kunnen worden toegewezen
aan kostenobject
- Moeten toegewezen worden aan kostenobjecten op basis van
verdeelsleutel
3
