!025
2026
SCHAKEL %'()*"+"$,#
NEUROPSYCHOLOGY &
PSYCHOPHARMACOLOGY
DEEL SELF STUDY
,SELF STUDY: PRIMER TO THE NERVOUS SYSTEM (RECAP)
Dit gedeelte omvat samen met de 3D brain app 10% van het examen
1. STRUCTURE AND FUNCTION OF THE NERVOUS SYSTEM
Het zenuwstelsel (nervous system, NS) is verantwoordelijk voor het ontvangen en verwerken van
sensorische informaGe van zowel de interne als externe omgeving en creëert gepaste motoroutput.
Het zenuwstelsel bestaat uit 2 delen die met elkaar verbonden zijn en samenwerken:
1. Central nervous system (CNS) = centraal zenuwstelsel
Het CNS bestaat uit de hersenen (brain) en het ruggenmerg (spinal cord).
Kenmerken:
• De hersenen worden beschermd door de schedel (skull),
• terwijl het ruggenmerg wordt beschermd door de wervelkolom (vertebral column).
• De hersenen en het ruggenmerg staan rechtstreeks met elkaar in verbinding.
2. Peripheral nervous system (PNS) = perifeer zenuwstelsel
Het PNS bestaat uit craniale en spinale zenuwen (nerves) die buiten het CNS liggen. Deze zenuwen
kunnen onderverdeeld worden in sensorische (afferente) zenuwen en motorische (efferente)
zenuwen.
- Sensorische (afferente) zenuwen brengen informaJe NAAR het CNS.
• SomaGsch sensorische zenuwen brengen signalen van de huid, spieren, gewrichten
en zintuigen.
• Viscerale sensorische zenuwen brengen signalen van de inwendige organen.
- Motorische (efferente) zenuwen brengen signalen VAN het CNS naar het lichaam.
• Het somaGsch motorisch systeem stuurt signalen naar de skeletspieren en zorgt voor
vrijwillige controle van beweging.
• Het autonoom zenuwstelsel stuurt signalen naar gladde spieren (smooth muscle),
hartspier en klieren en zorgt voor onvrijwillige controle.
o Sympathisch zenuwstelsel → “fight or flight”
o Parasympathisch zenuwstelsel → “rest and digest”
Figuur Rode pijlen = pathway(route) waarmee sensorische informa;e via het PNS naar het
CNS gaat.
Zwarte pijlen = pathway (route) waarmee het CNS communiceert met het soma;sch en
autonoom zenuwstelsel.
1
, 3 specifieke funcGes van het zenuwstelsel:
1) Ontvangen van sensorische input
- Sensorische receptoren reageren op interne en externe sJmuli en genereren afferente
zenuwsignalen die via het PNS naar het CNS gaan.
- Als je bijvoorbeeld de geur van versgebakken koekjes ruikt, gebruiken reukreceptoren in de
neus (olfactorische receptoren) het PNS om die informaJe naar het CNS door te geven.
2) InformaGeverwerking en -integraGe
- Het CNS verwerkt en integreert informatie uit het hele lichaam, slaat informatie op
als herinneringen en genereert gepaste motorresponsen.
- voorbeeld: de geur van gebakken koekjes, roept herinneringen op aan de smaak.
3) Motoroutput creëren
- Het CNS stuurt signalen via het PNS naar effectoren zoals de spieren, klieren (glands) en
organen.
- Voorbeeld bij koekjes: CNS stuurt signalen naar de speekselklieren (salivary glands) die
speeksel aanmaken + je maag (stomach) produceert zuur en enzymen die nodig zijn om
koekjes af te breken (digest) nog voor je een koekje hebt gegeten.
- Het CNS zorgt ook voor de coördinaJe van je armen en handen om een koekje te pakken.
2. NERVOUS TISSUE (ZENUWWEEFSEL)
Zenuwweefsel bestaat uit 2 types cellen:
1. Neuronen (neurons)
= cellen die zenuwimpulsen doorgeven tussen delen van het zenuwstelsel à communicaJe
FuncJe:
• ontvangen informaJe
• verwerken informaJe
• doorgeven van zenuwsignalen
2. Neuroglia/Gliacellen (glial cells)
= ondersteunende cellen van neuronen
FuncJe:
• ondersteuning van neuronen
• voeding (nourish) van neuronen
• bescherming van neuronen
à Neuroglia komen veel vaker voor dan neuronen in de hersenen.
Er zijn verschillende neuroglia, dit zijn de belangrijkste:
- Microglia = fagocyterende cellen
FuncJe:
• verwijderen bacteriën
• verwijderen celdebris en afvalstoffen
• Werken als het immuunsysteem van het CNS.
- Astrocyten = bieden metabole en structurele ondersteuning aan de neuronen
FuncJe:
• metabole ondersteuning van neuronen
• structurele ondersteuning van neuronen
• ondersteunen neuronen rechtstreeks.
2
2026
SCHAKEL %'()*"+"$,#
NEUROPSYCHOLOGY &
PSYCHOPHARMACOLOGY
DEEL SELF STUDY
,SELF STUDY: PRIMER TO THE NERVOUS SYSTEM (RECAP)
Dit gedeelte omvat samen met de 3D brain app 10% van het examen
1. STRUCTURE AND FUNCTION OF THE NERVOUS SYSTEM
Het zenuwstelsel (nervous system, NS) is verantwoordelijk voor het ontvangen en verwerken van
sensorische informaGe van zowel de interne als externe omgeving en creëert gepaste motoroutput.
Het zenuwstelsel bestaat uit 2 delen die met elkaar verbonden zijn en samenwerken:
1. Central nervous system (CNS) = centraal zenuwstelsel
Het CNS bestaat uit de hersenen (brain) en het ruggenmerg (spinal cord).
Kenmerken:
• De hersenen worden beschermd door de schedel (skull),
• terwijl het ruggenmerg wordt beschermd door de wervelkolom (vertebral column).
• De hersenen en het ruggenmerg staan rechtstreeks met elkaar in verbinding.
2. Peripheral nervous system (PNS) = perifeer zenuwstelsel
Het PNS bestaat uit craniale en spinale zenuwen (nerves) die buiten het CNS liggen. Deze zenuwen
kunnen onderverdeeld worden in sensorische (afferente) zenuwen en motorische (efferente)
zenuwen.
- Sensorische (afferente) zenuwen brengen informaJe NAAR het CNS.
• SomaGsch sensorische zenuwen brengen signalen van de huid, spieren, gewrichten
en zintuigen.
• Viscerale sensorische zenuwen brengen signalen van de inwendige organen.
- Motorische (efferente) zenuwen brengen signalen VAN het CNS naar het lichaam.
• Het somaGsch motorisch systeem stuurt signalen naar de skeletspieren en zorgt voor
vrijwillige controle van beweging.
• Het autonoom zenuwstelsel stuurt signalen naar gladde spieren (smooth muscle),
hartspier en klieren en zorgt voor onvrijwillige controle.
o Sympathisch zenuwstelsel → “fight or flight”
o Parasympathisch zenuwstelsel → “rest and digest”
Figuur Rode pijlen = pathway(route) waarmee sensorische informa;e via het PNS naar het
CNS gaat.
Zwarte pijlen = pathway (route) waarmee het CNS communiceert met het soma;sch en
autonoom zenuwstelsel.
1
, 3 specifieke funcGes van het zenuwstelsel:
1) Ontvangen van sensorische input
- Sensorische receptoren reageren op interne en externe sJmuli en genereren afferente
zenuwsignalen die via het PNS naar het CNS gaan.
- Als je bijvoorbeeld de geur van versgebakken koekjes ruikt, gebruiken reukreceptoren in de
neus (olfactorische receptoren) het PNS om die informaJe naar het CNS door te geven.
2) InformaGeverwerking en -integraGe
- Het CNS verwerkt en integreert informatie uit het hele lichaam, slaat informatie op
als herinneringen en genereert gepaste motorresponsen.
- voorbeeld: de geur van gebakken koekjes, roept herinneringen op aan de smaak.
3) Motoroutput creëren
- Het CNS stuurt signalen via het PNS naar effectoren zoals de spieren, klieren (glands) en
organen.
- Voorbeeld bij koekjes: CNS stuurt signalen naar de speekselklieren (salivary glands) die
speeksel aanmaken + je maag (stomach) produceert zuur en enzymen die nodig zijn om
koekjes af te breken (digest) nog voor je een koekje hebt gegeten.
- Het CNS zorgt ook voor de coördinaJe van je armen en handen om een koekje te pakken.
2. NERVOUS TISSUE (ZENUWWEEFSEL)
Zenuwweefsel bestaat uit 2 types cellen:
1. Neuronen (neurons)
= cellen die zenuwimpulsen doorgeven tussen delen van het zenuwstelsel à communicaJe
FuncJe:
• ontvangen informaJe
• verwerken informaJe
• doorgeven van zenuwsignalen
2. Neuroglia/Gliacellen (glial cells)
= ondersteunende cellen van neuronen
FuncJe:
• ondersteuning van neuronen
• voeding (nourish) van neuronen
• bescherming van neuronen
à Neuroglia komen veel vaker voor dan neuronen in de hersenen.
Er zijn verschillende neuroglia, dit zijn de belangrijkste:
- Microglia = fagocyterende cellen
FuncJe:
• verwijderen bacteriën
• verwijderen celdebris en afvalstoffen
• Werken als het immuunsysteem van het CNS.
- Astrocyten = bieden metabole en structurele ondersteuning aan de neuronen
FuncJe:
• metabole ondersteuning van neuronen
• structurele ondersteuning van neuronen
• ondersteunen neuronen rechtstreeks.
2
