ECONOMIE/2
HOOFDSTUK 0: WAT IS ECONOMIE?
1. Inleiding
Aantal trends
● Gematigde wereldwijde groei
Leading tech companies worldwide as of July 2025,
by market capitalization (in billion U.S.dollars)
https://www.statista.com/statistics/263264/top-
companies-in-the-world-by-market-capitalization/
● Geopolitieke spanningen en protectionisme
○ Verhoogde VS-importtarieven, vooral richting China en de EU, wat de
internationale handel onder druk zet. [De werelde...- Belfius]
○ China probeert zich technologisch onafhankelijker te maken en richt zich op
nieuwe handelsrelaties buiten het Westen. [De werelde...den en ...]
○ Oorlog Oekraïne en Rusland: gevolgen voor graan-en energie-export
● Technologie
○ Innovaties in kunstmatige intelligentie, automatisering en digitale infrastructuur
veranderen productieprocessen en arbeidsmarkten wereldwijd.
[Megatrends - PwC]
○ China speelt een steeds grotere rol in de technologische revolutie, met snelle
ontwikkelingen in AI en digitale platforms. [De geopoli...gevolgen?]
● Duurzaamheid en ecologische transitie
○ De transitie naar een circulaire economie en investeringen in hernieuwbare
energie zijn cruciaal voor economische groei en klimaatbeleid. [De rol
van...innovaties]
○ Klimaatverandering blijft een structurele uitdaging, met impact op beleid,
investeringen en internationale samenwerking. [Megatrends - PwC]
● Mens
○ Gedrag van de mens speelt een belangrijke rol
● Begrijpen van wereldproblemen
○ Ongelijkheid en armoede
○ Invloed van de opkomende economieën (BRIC-landen)
○ Kan economie groeien zonder het milieu te schaden?
,0.1. Doel van economische wetenschap
Het nut van economische analyse is het gevolg van de spanning die ontstaat tussen enerzijds
de individuele en collectieve behoeften van een samenleving enerzijds en anderzijds de
schaarse beschikbare middelen
● Behoefte (aanvoelen van een tekort, worden niet onderzocht op hun morele waarde)
● Schaarse middelen (beperktheid van ons inkomen)
Economie is keuzeprobleem
● Behoeften: Consumenten, bedrijven en overheden worden geconfronteerd met
veelvoudige behoeften
● Middelen: Goederen en diensten
Definitie schaars goed
Een schaars goed is een goed:
● Waarvan de gevraagde hoeveelheid groter is dan de beschikbare hoeveelheid als het
gratis ter beschikking staat
● Waarvan de gevraagde hoeveelheid is groter is dan de beschikbare hoeveelheid
● Waarvan een nijpend tekort bestaat
● Dat zeldzaam is
Definitie economisch principe
Een individu handelt volgens het economische principe wanneer hij:
● Zijn behoefte bevredigt met een minimum aan beschikbare middelen
● Met zijn beschikbare middelen een maximale behoeftebevrediging bereikt
● Met een minimum aan middelen een maximale behoeftebevrediging bereikt
Definitie economie (van Scitovsky 1910 - 2002)
● Een sociale wetenschap die tot voorwerp heeft het beheer van schaarse middelen
0.2. Welvaart en welzijn
● Welvaart = mate waarin mensen met de beschikbare schaarse middelen in hun
behoeften kunnen voorzien.
● Welzijn = ruimer (welbevinden)
,0.3. Soorten goederen
● Vrije goederen (niet-schaarse goederen)
● Economische goederen (individuen, bedrijven, overheid)
○ Zuiver individuele goederen
■ Fiets, auto,
■ RIVALITEIT & UITSLUITBAAR
○ Zuiver collectieve goederen
■ Brandweer
■ NIET RIVALISEREND & NIET UITSLUITBAAR
○ Quasi collectieve goederen
■ Overheid doet de organisatie
■ RIVALITEIT & UITSLUITBAAR
■ Onderwijs
● Consumptie en Investeringsgoederen
○ Consumptiegoederen: bevredigen onmiddellijk de behoefte van de
gezinshuishoudingen
○ Investeringsgoederen: dienen om andere goederen (zowel consumptie-, als
investeringsgoederen) te produceren.
● Gebruik & Verbruiksgoederen
○ Gebruiksgoederen : duurzame consumptiegoederen
○ Verbruiksgoederen : niet duurzame consumptiegoederen
Oefenen
Zijn volgende behoeften in onze maatschappij individuele of collectieve behoeften
● Abonnement op Spotify Premium
○ Individuele behoeften
● Openbaar vervoer nemen naar school
○ Collectieve behoefte
● Harry Potter: Wizards Unite op jacht met vrienden
○ Individuele behoefte
● Sociale bescherming
○ Collectieve behoefte
0.4. Consumptie en productie
● Consumptie, productie en productiefactoren
● De productiefactoren zijn :arbeid, kapitaal, natuur en ondernemingsschap
0.5. De methode
● Inductieve methode (feitelijke statistische gegevens)
○ Eerste gegeven verzamelen en daarna conclusies trekken
● Deductieve methode (vertrekt van Axioma’s en wetmatigheden)
○ Automatisch conclusies trekken
, 0.6. Ceteris Paribus
● één variabele verandert
● Alle andere variabelen blijven constant
0.7. Micro, meso en macro-economie
● MICRO: Gedrag van een individueel persoon, gezin, bedrijf,…
● MACRO: Alle gezinnen, alle bedrijven,…
● MESO: bepaalde groep gezinnen, sector, regio,..
HOOFDSTUK 0: WAT IS ECONOMIE?
1. Inleiding
Aantal trends
● Gematigde wereldwijde groei
Leading tech companies worldwide as of July 2025,
by market capitalization (in billion U.S.dollars)
https://www.statista.com/statistics/263264/top-
companies-in-the-world-by-market-capitalization/
● Geopolitieke spanningen en protectionisme
○ Verhoogde VS-importtarieven, vooral richting China en de EU, wat de
internationale handel onder druk zet. [De werelde...- Belfius]
○ China probeert zich technologisch onafhankelijker te maken en richt zich op
nieuwe handelsrelaties buiten het Westen. [De werelde...den en ...]
○ Oorlog Oekraïne en Rusland: gevolgen voor graan-en energie-export
● Technologie
○ Innovaties in kunstmatige intelligentie, automatisering en digitale infrastructuur
veranderen productieprocessen en arbeidsmarkten wereldwijd.
[Megatrends - PwC]
○ China speelt een steeds grotere rol in de technologische revolutie, met snelle
ontwikkelingen in AI en digitale platforms. [De geopoli...gevolgen?]
● Duurzaamheid en ecologische transitie
○ De transitie naar een circulaire economie en investeringen in hernieuwbare
energie zijn cruciaal voor economische groei en klimaatbeleid. [De rol
van...innovaties]
○ Klimaatverandering blijft een structurele uitdaging, met impact op beleid,
investeringen en internationale samenwerking. [Megatrends - PwC]
● Mens
○ Gedrag van de mens speelt een belangrijke rol
● Begrijpen van wereldproblemen
○ Ongelijkheid en armoede
○ Invloed van de opkomende economieën (BRIC-landen)
○ Kan economie groeien zonder het milieu te schaden?
,0.1. Doel van economische wetenschap
Het nut van economische analyse is het gevolg van de spanning die ontstaat tussen enerzijds
de individuele en collectieve behoeften van een samenleving enerzijds en anderzijds de
schaarse beschikbare middelen
● Behoefte (aanvoelen van een tekort, worden niet onderzocht op hun morele waarde)
● Schaarse middelen (beperktheid van ons inkomen)
Economie is keuzeprobleem
● Behoeften: Consumenten, bedrijven en overheden worden geconfronteerd met
veelvoudige behoeften
● Middelen: Goederen en diensten
Definitie schaars goed
Een schaars goed is een goed:
● Waarvan de gevraagde hoeveelheid groter is dan de beschikbare hoeveelheid als het
gratis ter beschikking staat
● Waarvan de gevraagde hoeveelheid is groter is dan de beschikbare hoeveelheid
● Waarvan een nijpend tekort bestaat
● Dat zeldzaam is
Definitie economisch principe
Een individu handelt volgens het economische principe wanneer hij:
● Zijn behoefte bevredigt met een minimum aan beschikbare middelen
● Met zijn beschikbare middelen een maximale behoeftebevrediging bereikt
● Met een minimum aan middelen een maximale behoeftebevrediging bereikt
Definitie economie (van Scitovsky 1910 - 2002)
● Een sociale wetenschap die tot voorwerp heeft het beheer van schaarse middelen
0.2. Welvaart en welzijn
● Welvaart = mate waarin mensen met de beschikbare schaarse middelen in hun
behoeften kunnen voorzien.
● Welzijn = ruimer (welbevinden)
,0.3. Soorten goederen
● Vrije goederen (niet-schaarse goederen)
● Economische goederen (individuen, bedrijven, overheid)
○ Zuiver individuele goederen
■ Fiets, auto,
■ RIVALITEIT & UITSLUITBAAR
○ Zuiver collectieve goederen
■ Brandweer
■ NIET RIVALISEREND & NIET UITSLUITBAAR
○ Quasi collectieve goederen
■ Overheid doet de organisatie
■ RIVALITEIT & UITSLUITBAAR
■ Onderwijs
● Consumptie en Investeringsgoederen
○ Consumptiegoederen: bevredigen onmiddellijk de behoefte van de
gezinshuishoudingen
○ Investeringsgoederen: dienen om andere goederen (zowel consumptie-, als
investeringsgoederen) te produceren.
● Gebruik & Verbruiksgoederen
○ Gebruiksgoederen : duurzame consumptiegoederen
○ Verbruiksgoederen : niet duurzame consumptiegoederen
Oefenen
Zijn volgende behoeften in onze maatschappij individuele of collectieve behoeften
● Abonnement op Spotify Premium
○ Individuele behoeften
● Openbaar vervoer nemen naar school
○ Collectieve behoefte
● Harry Potter: Wizards Unite op jacht met vrienden
○ Individuele behoefte
● Sociale bescherming
○ Collectieve behoefte
0.4. Consumptie en productie
● Consumptie, productie en productiefactoren
● De productiefactoren zijn :arbeid, kapitaal, natuur en ondernemingsschap
0.5. De methode
● Inductieve methode (feitelijke statistische gegevens)
○ Eerste gegeven verzamelen en daarna conclusies trekken
● Deductieve methode (vertrekt van Axioma’s en wetmatigheden)
○ Automatisch conclusies trekken
, 0.6. Ceteris Paribus
● één variabele verandert
● Alle andere variabelen blijven constant
0.7. Micro, meso en macro-economie
● MICRO: Gedrag van een individueel persoon, gezin, bedrijf,…
● MACRO: Alle gezinnen, alle bedrijven,…
● MESO: bepaalde groep gezinnen, sector, regio,..
