1ste Bach BMW Samenvatting
Biomoleculen en
Cellen
Door Zeno De Paus
,Zeno De Paus Biomoleculen en cellen 1ste Bach BMW
Deel: Cellen
Hoofdstuk 1: Van het lichaam tot de cel
De organisatie van het lichaam
In welke niveaus kunnen we het lichaam onderverdelen?
• Het biochemisch niveau: Alle materie, inclusief het lichaam, is opgebouwd uit atomen.
Atomen zullen zich combineren tot grotere chemische aggregaten, de moleculen. Deze
moleculen kunnen dan verder macromoleculen of biopolymeren vormen
• Cellulair niveau: Macromoleculen (= biopolymeren) zijn de basis voor de opbouw van de
cellen
• Weefsel niveau: Cellen met gelijkaardige functies zullen zich groeperen tot vorming van
weefsels
• Orgaanniveau: Verschillende weefseltypes vormen organen die samen een specifieke
functie uitoefenen die niet door de samenstellende weefsels apart uitgevoerd kan
worden
• Orgaansysteem niveau: Verschillende organen zijn georganiseerd dat ze samen complexe
functies van het organismen uitvoeren
Macromolec.
Atomen Moleculen Cellen Weefsels Organen Orgaansystemen
Biopolymeren
BELANGRIJKE INFO PER NIVEAU:
Niveau Informatie
Biochemisch De belangrijkste types macromoleculen:
• Eiwitten of proteïnen
• Vetten of lipiden
• Suikers of koolhydraten
• Nucleïnezuren
Cellulair Ongeveer 1014 cellen per organismen
Cellen vertonen individuele specialisaties
Weefsel Elk weefsel bevat een veranderlijke hoeveelheid en specifieke combinatie
van macromoleculen, dit noemt men de extracellulaire matrix
Orgaan Elk orgaan heeft een unieke vorm, functie en ligging in het lichaam. Ook
kunnen organen gekenmerkt worden door het bijzondere patroon van
weefsels waaruit ze zijn opgebouwd
Orgaansysteem Orgaansystemen omvatten wisselende aantallen en types van organen
Biomoleculen en cellen 1
,Zeno De Paus Biomoleculen en cellen 1ste Bach BMW
De soorten orgaansystemen
Wat is het integument? Wat doet dit? Wat zit hierin?
Het integument is het weefsel dat het lichaam van een organisme omhult, het bevat de huid en
zijn aanhangsels (haren, nagels en klieren). De functies van de huid zijn:
• Beschermen tegen de invasie van micro-organismen
• Beschermen tegen het binnendringen van chemicaliën
• De regulatie van de temperatuur (= homeostatische functie)
• Functioneert als gevoelsorgaan
Uit wat bestaat het skeletsysteem? Wat is de functie van dit skeletsysteem?
Het skeletsysteem bestaat o.a. uit beenderen, kraakbeen, gewrichten en ligamenten. De functie
van het skeletsysteem is steun en vorm geven aan ons lichaam maar ook beweging mogelijk
maken
Uit wat bestaat het spiersysteem? Wat is de functie van dit spiersysteem?
Het spiersysteem bestaat uit 2 soorten spieren, namelijk:
• De dwarsgestreepte spieren → Deze spieren zijn willekeurig en werken dus bewust
• De gladde spieren → Deze spieren zijn onwillekeurig en werken dus onbewust
Deze spieren staan in voor de beweging, het behoud van de lichaamspositie en het genereren van
warmte (= homeostatische functie)
Uit wat bestaat het zenuwstelsel? Hoe worden prikkels doorgegeven? Wat is de functie van dit
zenuwstelsel?
Het zenuwstelsel bestaat uit de hersenen, het ruggenmerg en de zenuwen. De functies van het
zenuwstelsel zijn communicatie, integratie en de controle van de lichaamsfuncties
Zenuwimpulsen, oftewel prikkels, worden opgenomen via zintuigen. Deze zenuwimpulsen
worden via zenuwbanen vervoerd naar het CZS waar ze geanalyseerd wordt en er eventueel een
actie wordt uitgevoerd
Hoe werkt het endocriene stelsel? Wat is de functie van dit endocriene stelsel?
Het endocriene stelsel bestaat uit gespecialiseerde klieren die hormonen rechtstreeks in de
bloedbaan afscheiden, met als doel de regeling van de communicatie, de integratie en de controle
De organen die beïnvloed worden door de hormonen noemen we doelorganen, de hormonen zijn
de voornaamste regulatoren van:
De organen van het endocriene stelsel
• Het metabolisme
• Groei, ontwikkeling en voortplanting Hypofyse, pijnappelklier,
• De elektrolytenbalans hypothalamus, (bij)schildklier,
• Het zuur-base-evenwicht bijnieren, pancreas, ovaria en testis
Zenuwstelsel Endocriene stelsel
Zorgt voor een snelle maar meestal Zorgt voor een tragere maar langdurige
kortdurende controle via ultrasnelle controle door circulerende hormonen
zenuwimpulsen
Biomoleculen en cellen 2
, Zeno De Paus Biomoleculen en cellen 1ste Bach BMW
Uit welke delen bestaat het circulatiesysteem? Wat is de functie van dit circulatiesysteem?
Het circulatiesysteem bestaat uit het hart en een gesloten systeem van bloedvaten, namelijk:
• Arteriën, oftewel slagaders
• Venen, oftewel aders
• Capillairen, oftewel haarvaten
De functie is het transport van O2 , CO2 , voedingsstoffen, hormonen en afvalproducten
Uit welke delen bestaat het lymfatische systeem? Wat is de functie van dit lymfatische systeem?
Het lymfatische systeem bestaat uit lymfe die gevormd worden in lymfevaten, lymfeknopen of
gespecialiseerde organen zoals de thymus, de tonsillen en de milt. De functie is het transport van
vloeistoffen en bepaalde grote moleculen, zoals eiwitten of vetten, vanuit de intercellulaire
ruimte naar het bloed
Wat is het immuunsysteem? Met wat hangt dit sterk samen? Uit wat bestaat dit?
Het immuunsysteem bestaat uit gespecialiseerde cellen en moleculen, zoals antilichamen, die
bescherming en weerstand bieden tegen ziekte. Het immuunsysteem hangt sterk samen met het
lymfatische systeem
KORTOM: De mogelijkheid van het lichaam om infecties te overwinnen hangt af van hoe goed je
lymfatisch en immuunsysteem werkt
Wat is het ademhalingsstelsel? Uit welke delen bestaat dit? Hoe werk dit stelsel?
Het ademhalingsstelsel is het stelsel dat instaat voor de opname van O2 en de afgifte van CO2 , dat
in de alveoli, oftewel longblaasjes, gebeurt . Het ademhalingsstelsel bestaat, op volgorde, uit
volgende delen:
Neus → farynx (keel) → larynx (strottenhoofd) → trachea → bronchi → longen
Wat is het spijsverteringskanaal? Uit welke delen bestaat dit? Hoe werkt dit?
Het spijsverteringskanaal bestaat, op volgorde, uit:
Mond → farynx → oesophagus → maag → dunne en dikke darm → appendix → rectum
Het proces van de voedselvermaling wordt vergemakkelijkt door de accessoire
verteringsorganen zoals tanden en de tong. Het vermaalde voedsel wordt verteerd, hieruit
worden voedingsstoffen ontnomen en de verteerde resten worden uitgescheden als feces
Wat is het excretiestelsel? Hoe werkt dit?
Het excretiestelsel is het stelsel dat instaat voor de afgifte van onze afvalproducten. Dit stelsel
bestaat uit de nier- en urinewegen. De nieren zuivere het bloed van vele afvalproducten, dat
terechtkomt in urine. Deze urine vloeit uit de nieren, door de uterus, naar de urineblaas waar het
wordt opgeslagen tot de uitscheiding naar de buitenwereld via de urethra, oftewel urinebuis
Biomoleculen en cellen 3
Biomoleculen en
Cellen
Door Zeno De Paus
,Zeno De Paus Biomoleculen en cellen 1ste Bach BMW
Deel: Cellen
Hoofdstuk 1: Van het lichaam tot de cel
De organisatie van het lichaam
In welke niveaus kunnen we het lichaam onderverdelen?
• Het biochemisch niveau: Alle materie, inclusief het lichaam, is opgebouwd uit atomen.
Atomen zullen zich combineren tot grotere chemische aggregaten, de moleculen. Deze
moleculen kunnen dan verder macromoleculen of biopolymeren vormen
• Cellulair niveau: Macromoleculen (= biopolymeren) zijn de basis voor de opbouw van de
cellen
• Weefsel niveau: Cellen met gelijkaardige functies zullen zich groeperen tot vorming van
weefsels
• Orgaanniveau: Verschillende weefseltypes vormen organen die samen een specifieke
functie uitoefenen die niet door de samenstellende weefsels apart uitgevoerd kan
worden
• Orgaansysteem niveau: Verschillende organen zijn georganiseerd dat ze samen complexe
functies van het organismen uitvoeren
Macromolec.
Atomen Moleculen Cellen Weefsels Organen Orgaansystemen
Biopolymeren
BELANGRIJKE INFO PER NIVEAU:
Niveau Informatie
Biochemisch De belangrijkste types macromoleculen:
• Eiwitten of proteïnen
• Vetten of lipiden
• Suikers of koolhydraten
• Nucleïnezuren
Cellulair Ongeveer 1014 cellen per organismen
Cellen vertonen individuele specialisaties
Weefsel Elk weefsel bevat een veranderlijke hoeveelheid en specifieke combinatie
van macromoleculen, dit noemt men de extracellulaire matrix
Orgaan Elk orgaan heeft een unieke vorm, functie en ligging in het lichaam. Ook
kunnen organen gekenmerkt worden door het bijzondere patroon van
weefsels waaruit ze zijn opgebouwd
Orgaansysteem Orgaansystemen omvatten wisselende aantallen en types van organen
Biomoleculen en cellen 1
,Zeno De Paus Biomoleculen en cellen 1ste Bach BMW
De soorten orgaansystemen
Wat is het integument? Wat doet dit? Wat zit hierin?
Het integument is het weefsel dat het lichaam van een organisme omhult, het bevat de huid en
zijn aanhangsels (haren, nagels en klieren). De functies van de huid zijn:
• Beschermen tegen de invasie van micro-organismen
• Beschermen tegen het binnendringen van chemicaliën
• De regulatie van de temperatuur (= homeostatische functie)
• Functioneert als gevoelsorgaan
Uit wat bestaat het skeletsysteem? Wat is de functie van dit skeletsysteem?
Het skeletsysteem bestaat o.a. uit beenderen, kraakbeen, gewrichten en ligamenten. De functie
van het skeletsysteem is steun en vorm geven aan ons lichaam maar ook beweging mogelijk
maken
Uit wat bestaat het spiersysteem? Wat is de functie van dit spiersysteem?
Het spiersysteem bestaat uit 2 soorten spieren, namelijk:
• De dwarsgestreepte spieren → Deze spieren zijn willekeurig en werken dus bewust
• De gladde spieren → Deze spieren zijn onwillekeurig en werken dus onbewust
Deze spieren staan in voor de beweging, het behoud van de lichaamspositie en het genereren van
warmte (= homeostatische functie)
Uit wat bestaat het zenuwstelsel? Hoe worden prikkels doorgegeven? Wat is de functie van dit
zenuwstelsel?
Het zenuwstelsel bestaat uit de hersenen, het ruggenmerg en de zenuwen. De functies van het
zenuwstelsel zijn communicatie, integratie en de controle van de lichaamsfuncties
Zenuwimpulsen, oftewel prikkels, worden opgenomen via zintuigen. Deze zenuwimpulsen
worden via zenuwbanen vervoerd naar het CZS waar ze geanalyseerd wordt en er eventueel een
actie wordt uitgevoerd
Hoe werkt het endocriene stelsel? Wat is de functie van dit endocriene stelsel?
Het endocriene stelsel bestaat uit gespecialiseerde klieren die hormonen rechtstreeks in de
bloedbaan afscheiden, met als doel de regeling van de communicatie, de integratie en de controle
De organen die beïnvloed worden door de hormonen noemen we doelorganen, de hormonen zijn
de voornaamste regulatoren van:
De organen van het endocriene stelsel
• Het metabolisme
• Groei, ontwikkeling en voortplanting Hypofyse, pijnappelklier,
• De elektrolytenbalans hypothalamus, (bij)schildklier,
• Het zuur-base-evenwicht bijnieren, pancreas, ovaria en testis
Zenuwstelsel Endocriene stelsel
Zorgt voor een snelle maar meestal Zorgt voor een tragere maar langdurige
kortdurende controle via ultrasnelle controle door circulerende hormonen
zenuwimpulsen
Biomoleculen en cellen 2
, Zeno De Paus Biomoleculen en cellen 1ste Bach BMW
Uit welke delen bestaat het circulatiesysteem? Wat is de functie van dit circulatiesysteem?
Het circulatiesysteem bestaat uit het hart en een gesloten systeem van bloedvaten, namelijk:
• Arteriën, oftewel slagaders
• Venen, oftewel aders
• Capillairen, oftewel haarvaten
De functie is het transport van O2 , CO2 , voedingsstoffen, hormonen en afvalproducten
Uit welke delen bestaat het lymfatische systeem? Wat is de functie van dit lymfatische systeem?
Het lymfatische systeem bestaat uit lymfe die gevormd worden in lymfevaten, lymfeknopen of
gespecialiseerde organen zoals de thymus, de tonsillen en de milt. De functie is het transport van
vloeistoffen en bepaalde grote moleculen, zoals eiwitten of vetten, vanuit de intercellulaire
ruimte naar het bloed
Wat is het immuunsysteem? Met wat hangt dit sterk samen? Uit wat bestaat dit?
Het immuunsysteem bestaat uit gespecialiseerde cellen en moleculen, zoals antilichamen, die
bescherming en weerstand bieden tegen ziekte. Het immuunsysteem hangt sterk samen met het
lymfatische systeem
KORTOM: De mogelijkheid van het lichaam om infecties te overwinnen hangt af van hoe goed je
lymfatisch en immuunsysteem werkt
Wat is het ademhalingsstelsel? Uit welke delen bestaat dit? Hoe werk dit stelsel?
Het ademhalingsstelsel is het stelsel dat instaat voor de opname van O2 en de afgifte van CO2 , dat
in de alveoli, oftewel longblaasjes, gebeurt . Het ademhalingsstelsel bestaat, op volgorde, uit
volgende delen:
Neus → farynx (keel) → larynx (strottenhoofd) → trachea → bronchi → longen
Wat is het spijsverteringskanaal? Uit welke delen bestaat dit? Hoe werkt dit?
Het spijsverteringskanaal bestaat, op volgorde, uit:
Mond → farynx → oesophagus → maag → dunne en dikke darm → appendix → rectum
Het proces van de voedselvermaling wordt vergemakkelijkt door de accessoire
verteringsorganen zoals tanden en de tong. Het vermaalde voedsel wordt verteerd, hieruit
worden voedingsstoffen ontnomen en de verteerde resten worden uitgescheden als feces
Wat is het excretiestelsel? Hoe werkt dit?
Het excretiestelsel is het stelsel dat instaat voor de afgifte van onze afvalproducten. Dit stelsel
bestaat uit de nier- en urinewegen. De nieren zuivere het bloed van vele afvalproducten, dat
terechtkomt in urine. Deze urine vloeit uit de nieren, door de uterus, naar de urineblaas waar het
wordt opgeslagen tot de uitscheiding naar de buitenwereld via de urethra, oftewel urinebuis
Biomoleculen en cellen 3
