orgaanstelsels
Door Zeno De Paus
,Zeno De Paus Fysiologie van de orgaanstelsels 2de Bach. BMW
Inhoud
Herhaling autonoom zenuwstelsel (AZS) ...............................................................................................................................4
Hematologie ......................................................................................................................................................................................5
Bloed en bloedcomponenten ..........................................................................................................................................................5
Rode bloedcellen (RBC) - erythrocyten ...............................................................................................................................6
Stolling en ontstolling ..................................................................................................................................................................9
Circulatie ......................................................................................................................................................................................... 10
Functionele anatomie ..................................................................................................................................................................... 10
Hemodynamica .................................................................................................................................................................................. 11
Capillaire uitwisseling .................................................................................................................................................................... 13
Elektrofysiologie en ECG ........................................................................................................................................................... 16
Elektrofysiologie ............................................................................................................................................................................... 16
Actiepotentiaal en conductie ................................................................................................................................................. 17
Modulatie van het hartritme .................................................................................................................................................. 20
Electrocardiogram (ECG) .............................................................................................................................................................. 21
Nomenclatuur ............................................................................................................................................................................... 21
Ontstaan van het ECG ................................................................................................................................................................ 22
Het normale ECG ......................................................................................................................................................................... 23
Hartritmestoornissen ................................................................................................................................................................ 24
Het hart als pomp ........................................................................................................................................................................ 25
Van contractiele elementen naar regulatie van pompwerking .................................................................................... 25
De hartcyclus ...................................................................................................................................................................................... 28
Duur van de hartcyclus ............................................................................................................................................................. 28
De 4 hartfasen ............................................................................................................................................................................... 29
Pulsatiele flow en drukgolf in grote bloedvaten ............................................................................................................ 29
Veneuze drukgolven ................................................................................................................................................................... 31
Dynamica.............................................................................................................................................................................................. 31
Morfologie van de ventrikels.................................................................................................................................................. 31
Hartcyclus rechterhart – linkerhart: gelijkenissen en verschillen ........................................................................ 32
De pompwerking van het hart ............................................................................................................................................... 32
Druk-volume curves ................................................................................................................................................................... 33
Arbeid van het hart ..................................................................................................................................................................... 33
Regulatie van de pompwerking ............................................................................................................................................ 34
1
,Zeno De Paus Fysiologie van de orgaanstelsels 2de Bach. BMW
Regeling bloeddruk en hartdebiet.......................................................................................................................................... 35
Vitale parameters ............................................................................................................................................................................. 35
Regeling van de bloeddruk ........................................................................................................................................................... 36
Intrinsieke mechanismen ............................................................................................................................................................. 38
Extrinsieke mechanismen ............................................................................................................................................................ 39
Matching van veneuze retour en hartdebiet......................................................................................................................... 40
Vascular Function Curve en Cardiac Function Curve .................................................................................................. 40
Middellange tot lange termijn controle .................................................................................................................................. 41
Integratie van alle mechanismen............................................................................................................................................... 42
Pneumologie: Functionele anatomie en spirometrie ....................................................................................................... 43
Algemene aspecten .......................................................................................................................................................................... 43
De luchtwegen ................................................................................................................................................................................... 44
De alveolen .......................................................................................................................................................................................... 46
Longvolumes en longcapaciteit, respirometrie ................................................................................................................... 47
Mechanica van longventilatie ...................................................................................................................................................... 48
De longcirculatie ............................................................................................................................................................................... 49
Ventilatie en perfusie verhouding ............................................................................................................................................. 49
De bezenuwing van de long ......................................................................................................................................................... 50
De gasuitwisseling ........................................................................................................................................................................... 50
De fysische eigenschappen van gas ..................................................................................................................................... 50
Partiële drukken in longalveole ............................................................................................................................................ 51
De gasuitwisseling met het bloed ........................................................................................................................................ 51
𝑂2 transport in het bloed .............................................................................................................................................................. 52
Inleiding .......................................................................................................................................................................................... 52
𝑂2 binding aan hemoglobine ................................................................................................................................................. 53
𝐶𝑂2 transport in het bloed ........................................................................................................................................................... 54
De regulatie van de ademhaling ................................................................................................................................................. 54
Het ademhalingscentrum en betrokken sensoren ....................................................................................................... 55
2
, Zeno De Paus Fysiologie van de orgaanstelsels 2de Bach. BMW
Nier ................................................................................................................................................................................................... 56
Algemeenheden, anatomie en histologie ............................................................................................................................... 56
De glomerulaire filtratie (GFR) .................................................................................................................................................. 57
Renale bloedflow (RBF) ................................................................................................................................................................ 59
Transport van ionen ........................................................................................................................................................................ 60
Inleiding tubulaire functies .................................................................................................................................................... 60
Proximale tubulus ....................................................................................................................................................................... 61
De lus van Henle .......................................................................................................................................................................... 62
Distale tubulus .............................................................................................................................................................................. 63
Verzamelbuizen (= collecting ducts) ................................................................................................................................. 64
Urine concentratie en verdunning ............................................................................................................................................ 65
De nier en het behoud van homeostase.................................................................................................................................. 66
Regulatie van het extracellulair vocht (ECF) .................................................................................................................. 66
Pathologische vochtregulatie ................................................................................................................................................. 67
Regulatie van de 𝐾 +-balans .................................................................................................................................................. 68
Zuur-base evenwicht .................................................................................................................................................................. 69
Inleiding en terminologie.............................................................................................................................................................. 69
Bronnen van zuur ............................................................................................................................................................................. 69
De vorming van 𝐻 +-ionen........................................................................................................................................................... 70
Buffers ................................................................................................................................................................................................... 71
Verstoring van de zuur-base balans ......................................................................................................................................... 72
Mechanisme van de renale 𝐻𝐶𝑂3 −-reabsorptie en productie ................................................................................... 73
Gastro-intestinaal stelsel (GI-stelsel).................................................................................................................................... 74
Motiliteit en regulatie ..................................................................................................................................................................... 74
Digestie en absorptie ...................................................................................................................................................................... 77
Endocrinologie.............................................................................................................................................................................. 79
Inleiding ................................................................................................................................................................................................ 79
Synthese................................................................................................................................................................................................ 80
Kinetiek ................................................................................................................................................................................................. 81
Hypothalamus en hypofyse .......................................................................................................................................................... 82
De schildklier en de bijschildklier ............................................................................................................................................. 83
De bijnier .............................................................................................................................................................................................. 84
De pancreas ......................................................................................................................................................................................... 85
Visuele weergave .............................................................................................................................................................................. 86
Hypothalamus-hypofyse-as .................................................................................................................................................... 86
De schildklier (1) en bijschildklieren (4) ......................................................................................................................... 86
De bijnier ........................................................................................................................................................................................ 87
Fysiologie van de veroudering ................................................................................................................................................ 88
3