Samenvatting Internationale Communicatie

Hoofdstuk 1: geschiedenis en paradigma’s
Inleiding

Focus opleidingsonderdeel: internationaal en mondiaal perspectief

• Vragen over afstand, wisselwerking lokaal/globaal, structurele
machtsverhoudingen… + rol media

• Onderbelichte knelpunten: Noord-Zuid,
afhankelijkheidsproblematiek, beeldvorming

• Paradigma’s en concepten



Internationale communicatie als concept

Internationale Communicatie?

 Studie van hoe mensen en organisaties met elkaar communiceren
over landsgrenzen heen.

• Interdisciplinair domein

• Oorsprong en ontwikkeling, structuur en gevolgen van internationaal
en globaal verkeer (flow) :

• van waarden, normen, opinies en informatie

• tussen individuen, groepen, organisaties en staten

 maw: het onderzoekt de internationale uitwisseling (flow) van
informatie en cultuur

• Focus op problematische vraagstukken…
bv: misverstanden tussen culturen, ongelijkheid in informatie,
politieke spanning, macht en invloed via media en communicatie



Alternatieve concepten

• Interculturele communicatie : focus op culturele verschillen

• Frederick: Global communication

• Interdisciplinair

• Probleemgebieden (bv. propag.)

• Focus op techn., info., data

, • Transborder (uitholling natie) : communicatie die grenzen
overschrijdt



• Hamelink: World communication

• Internat. comm. = te veel “natie”

• Globale comm. = te utopisch

 Athique: (media)Globalisering : hoe media en communicatie
wereldwijd steeds meer met elkaar verbonden raken door globalisering



Athique

• Toenemende interactiviteit en uitwisseling waarbij de fysieke,
symbolische én ideologische grenzen qua afstand verdwenen zijn
door technologie

• Maar

• Erkenning transnationale en internationale praktijken en
tendensen
transnationale = activiteiten die over meerdere landen lopen

internationale = wereldwijde trends en ontwikkelingen

• Erkenning lokale of nationale dimensie



Globalisering

Globalisering?

 De wereld raakt steeds meer met elkaar verbonden en is van
elkaar afhankelijk

• Interdependentie (onderlinge samenhang of afhankelijkheid) van
allerlei fenomenen op mondiaal vlak = landen, economieën en
mensen hebben elkaar nodig en beïnvloeden elkaar

• “Expanding scale, growing magnitude, speeding up and deepening
impact of transcontinental flows and patterns of social interaction”
dingen gebeuren op grotere Schaal, worden intensiever, gaan
sneller en hebben meer impact over continenten heen
wat er in 1 land gebeurt, kan snel gevolgen hebben in andere
landen

,Belang internationale dimensie

• Financieel-economische globalisering = geld en bedrijven bewegen
zich wereldwijd

• Bv. intern. mobiliteit kapitaal = geld kan snel van het ene land
naar het andere gaan

• Bv. rol van supranationale actoren (IMF) = organisatie die
landen financieel ondersteunt en invloed heeft op economisch
beleid

• Politieke globalisering
landen werken samen in internationale organisaties
beslissingen worden soms niet meer alleen nationaal genomen

• Militaire globalisering
internationale militaire samenwerking
conflicten kunnen wereldwijde gevolgen hebben

• Menselijke migratie en toerisme (zie ook concept van ‘diaspora’)

toerisme: wereldwijde expansie
diaspora = mensen die buiten hun oorspronkelijke thuisland
woont, maar er cultureel mee verbonden blijft

• Globalisering van media en cultuur
media (films, series, muziek, nieuws) verspreiden zich wereldwijd

• Internationalisering van mediaconsumptie, -ervaring en culturele
invloed

• …



Belang internationale dimensie: media

 Media werken vandaag niet meer alleen binnen één land, ze zijn
internationaal georganiseerd en verspreid, dit zie je op
verschillende vlakken:


• Technologie = internet, streaming maken wereldwijde verspreiding
mogelijk

• Organisatie en financiële structuur = grote mediabedrijven werken
internationaal, vestigingen in meerdere landen

, • Mediaverkeer en -handelsstromen = films, series, muziek, nieuws

• Productie, vorm en inhoud = mediaforms overgenomen en
aangepast

• Mediabeleid op internationaal niveau = internationale afspraken en
regels over media en communicatie (auteursrecht, persvrijheid)

• Internationalisering van mediaconsumptie, -ervaring en culturele
invloed = mensen die steeds meer naar buitenlandse series, films en
content kijken

• …




Kernconcepten

• Macht en machtscentra (Triadium)
3 belangrijke machtsblokken in wereldeconomie (Noord-VS, West-
Eu, Oost-Az)
domineren wereldeconomie en mediasector

• Onevenwichtige verhoudingen, stromen,… (flows)
sommige landen (VS) exporteren veel meer media dan andere
landen

• Financiële, structurele, economische, … dominantie + culturele
invloed

• Afstand, globaal-lokaal, …



Globalisering en media

Dubbele relatie

1. Media als uiting van globalisering = media gevolg van globalisering
omdat wereld meer verbonden is, bestaan er nu internationale
nieuwszenders, wereldwijde streamingplatformen, sociale media die
overal gebruikt wordt

2. Media als katalysator van globalisering = media versnelt
globalisering