Samenvatting Internationale omgeving | Schakeljaar Organisatie en Management | UA | 2025/26

Sv: Internationale omgeving


Gastcollege 1: the impact of global geopolitics & trade policy: a
port’s perspective



1. Introduction to Port of Antwerp-Bruges
- De tweede grootste haven van Europa
- Ze ligt in het centrum van Europa
o Goederen die hier aankomen kunnen snel naar andere Europese
landen.
- Het is één haven met twee locaties (Antwerpen en Zeebrugge)
De haven is sterk op 3 vlakken:
- Transport: zeeschepen, binnenschepen, vrachtwagens, pijpleidingen
richting de industrie
- Industrie en cargo: goederen worden hier ook verwerkt en geproduceerd.

 De haven is de motor van de economie
o Het geeft veel jobs
o Heeft een grote bijdrage aan het Belgische BBP
o Veel bedrijven zijn actief rond de haven
o Zorgt voor een grote toegevoegde waarde voor het land

Er zijn verschillende soorten overslag:
- Containers
- Vloeibare bulk (olie, chemische producten)
- Droge bulk (graan, steenkool)
- Rol-on/roll-off (auto’s, rollend materieel)
- Conventioneel stukgoed


De haven is een ecosysteem: 4 pijlers (de haven is ene netwerk van bedrijven,
infrastructuur en activiteiten die elkaar nodig hebben)
- Port handling: laden en lossen van schepen
- Logistiek: opslag, transport en distributie naar het binnenland
- Industrie: productie en verwerking van grondstoffen tot nieuwe producten
- Energy hub: energie-import en energie-distributie (olie, gas…)


De rol van het havenbestuur:
- Regulator: stelt regels op en bewaakt de veiligheid
- Operator: beheert de infrastructuur
- Landlord: verhuurt terreinen aan bedrijven
- Community builder: brengt bedrijven samen en stimuleert de
samenwerking.




1

,De havens in een wereld in transitie (verandering):
- De wereld verandert en dit heeft een invloed op de werking van de haven:
o Geopolitieke spanningen
o Energietransitie
o Digitalisering
o Demografische groei
o Verschuivende economische macht
o Druk op kritieke infrastructuur
o Financiële onzekerheid
- Vb. oorlog  handelsroutes veranderen
- Vb. energieprijs verandert  nieuwe producten komen binnen (waterstof,
alternatieve brandstoffen)
- Vb. digitalisering groeit  logistiek wordt slimmer en sneller


De haven heeft een goede connectiviteit:
- Er is een directe maritieme verbinding met verschillende andere
bestemmingen.
- Dit kan via volgende manieren:
o Trein
o Binnenlandse schepen
o Vrachtwagens
o Zeeschepen
o Pijpleidingen


2. Impact of geopolitics and trade policy on
port activities
Niet alle soorten overslagen reageren hetzelfde op veranderingen in de wereld.
- Vb. energieprijzen of oorlog  impact op bulk
- Vb. consumentenhandel  impact op containers
Het effect van importtarieven:
- = belastingen op ingevoerde goederen.
- Voor consumenten:
o Producten worden duurder  koopkracht daalt
- Voor producenten:
o De leveringsketens worden verstoord  bedrijven zoeken andere
leveranciers  kosten stijgen
- Voor havens:
o Minder handel  minder volumes
o Verlegging van de handelsroutes
o Meer onzekerheid  investeringen worden uitgesteld

Elk conflict kan een impact hebben op de handelsroutes, energieprijzen,
sancties…
- Vb. als de Rode Zee onveilig is  schepen moeten om vragen  langere
routes  hogere kosten.


2

, - Vb. Sancties voeren tegen Rusland  er zijn minder energie- en
grondstoffenstromen
Economische en politieke onzekerheid:
- Als mensen economische en politieke onzekerheid voelen dan zullen ze
hun investeringen uitstellen er is minder groei


Belangrijke handelspartners van de haven
- VS:
o Als het Amerikaanse handelsbeleid verandert dan:
 Worden Europese producten duurder in de VS
 Daalt de export
 Veranderen de handelsstromen
o EU-VS Trade deal (handelsakkoord): een politiek akkoord oom
escalerende tarieven te voorkomen en stabiliteit te herstellen.
- Rusland:
o Met de jaren werd Rusland een minder belangrijke partner voor de
Antwerpen-Brugge haven door de oorlog in Oekraïne.
 Hierdoor is er minder Russische olie en gas  verschuiving
naar andere leveranciers.
- China:
o Doet aan dumping: verkoopt producten in Europa aan extreem lage
prijzen
o Tegenmaatregelen die hiervoor gedaan worden werken niet altijd zo
goed.
 Want China zoekt alternatieve markten, er blijven nieuwe
goederenstromen komen
- Midden-Oosten (Azië):
o Veel handel tussen Azië en Europa gaat via de Rode Zee of Suez.
 Als hier conflicten zijn moeten schepen omvaren  transport
duurt langer  kosten stijgen
 Dus: de handel is indirect afhankelijk van de stabiliteit in het
Midden-Oosten.


Free Trade Agreements (FTA) (vrjhandelsakkoorden)
- = verdragen/akkoorden tussen 2 of meer landen o handelsbelemmeringen
(tarieven, douanerechten, quota) te verminderen of op te heffen.
o Ze zorgen ervoor dat men makkelijker en goedkoper
goederen/diensten over en weer kan verhandelen.
- Dit zorgt voor:
o Minder tarieven, minder handelsbarrières, meer voorspelbaarheid
 Dit is positief voor de haven. Meer handel, meer volumes
- Niet elk vrijhandelsakkoord zorgt automatisch voor meer volumes.
o Dus een FTA is een randvoorwaarde, geen garantie
o Andere factoren spelen ook een rol:
 Economische groei in dat land
 Concurrentie van andere havens
 Energieprijzen

3

,  wisselkoersen




3. Regional competitiveness
- Europa staat onder druk, want men kan niet zo goedkoop, efficiënt en
winstgevend producten als bedrijven in de VS of China.
- Waarom staat Europa onder druk?
o Hogere energieprijzen
o Lagere productiviteitsgroei
o Strengere regelgeving
o Industriële sluitingen
- Wat als Europese bedrijven moeilijker kunnen concurreren met bedrijven
uit andere regio’s? Er ontstaat een kettingreactie:
o Bedrijven investeren minder in Europa
o De productie van bedrijven verhuist naar andere regio’s
o De Europese export daalt
o De import van grondstoffen daalt
o De havenvolumes dalen
o De werkgelegenheid komt onder druk.




4