Hoofdstuk 1
Niet-wetenschappelijke methoden van kennis vergaren:
methode Reden tot accepteren v problemen voorbeelden
info als waar
Vasthoudendheid Het is altijd zo geweest: Info kan foutief zijn en Tegengestelden trekken
(tenacity) gewoonte, bijgeloof, corrigeren is moeilijk elkaar aan.
clichés Een spiegel breken
Hoe vaker we het horen, levert 7 jaar ongeluk op
hoe sneller we het gel
Intuïtie Voelt juist aan: Geen enkele manier om Ik voel dat mijn vriend
buikgevoel, voorgevoel, accurate info en foutieve info een slechte dag heeft.
instinct te onderscheiden
Niet-kritische technieken, snel
Autoriteit Het komt van een expert: Methode van geloof: blind Consulteren v expert,
google, boeken, TV vertrouwen van werk van een expert
autoriteitsfiguur, niet aan lezen, googlen, boek
twijfelen of toetsen. lezen, tv, internet
• Experten kunnen
gebiast zijn
• subjectieve opinie
geven.
• Generalisatie v
expertise nr andere
domeinen.
• Expert is niet echt een
Meer eisen, cruciale componenten van wetenschappelijke methode
expert.
• Expertise wordt niet in
vraag gesteld.
Rationalisme Logisch redeneren (start Alles valt of staat bij de Dag ve examen is auto
na premisse, zelf niet juistheid van de premissen en kapot: wat zijn mogelijke
testen, geen info)-> de juistheid van het logisch alternatieven om tijdig
vertrekken van premissen redeneren (als premissen en op het examen te
(argument) en logica logica = juist dan conclusie = geraken? (je gaat de
(deductie) gebruiken om juist) mogelijkheden niet
tot conclusie te komen* allemaal eerst
uitproberen)
empirie Direct observatie of Waarneming en interpretatie In de zomer is het
directe sensorische/ van de wereld rond ons is niet warmer dan in de winter
persoonlijke ervaring, altijd correct: visuele illusies,
trial and error voorkennis, verwachtingen, Zijn paddenstoelen giftig
Kan informeel en gevoelens, overtuigingen (= gevaarlijk om uit te
ongepland zijn, maar ook testen)
systematisch en
betekenisvol Gewicht aflezen mbv
weegschaal
*Limitatie rationalisme: conclusie niet perse correct tenzij beide premissen correct
,Voorbeeld v niet correcte conclusie:
Premisse 1: alle bloemen hebben bloemblaadjes
Premisse 2: rozen hebben bloemblaadjes
Conclusie: rozen zijn bloemen
➔ Conclusie lijkt correct, MAAR: het is niet logisch omdat de premissen niet
uitsluiten dat er geen niet-bloem objecten zijn die blaadjes hebben
Voorbeeld v correcte conclusie:
Premisse 1: alle dingen om te roken zijn gezond
Premisse 2: sigaretten rook je
Conclusie: sigaretten zijn goed voor de gezondheid
➔ Conclusie lijkt incorrect, MAAR: conclusie is hier logisch beredeneerd vanuit de
premissen
Wetenschappelijke methode:
Stap 1 Observatie Informeel, natuurlijk, niet gepland, niet
systematisch, direct of indirect ->
generalisatie v observaties (inductie)
Stap 2 Hypotheses vormen Identificatie v varia obv inductie
(geassocieerd met je observaties)->
beschrijving ve relatie tussen varia
Stap 3 Predicties vormen Hypothese toepassen op observeerbare
situaties, moet toetsbaar zijn obv deductie (is
logisch proces -> rationele methode)
Stap 4 Predictie evalueren Evalueren obv systematische, geplande, faire
en niet-gebiaste observatie -> empirische
methode
Stap 5 Hypothese ondersteunen, Observaties met predicties gebaseerd op
weerleggen, herspecifiëren hypothese vergelijken (terug naar stap 2)
Wetenschap is een circulair proces. Het is altijd in beweging.
De drie belangrijke principes vd wetenschappelijke methode:
empirisch Antwoorden zoeken obv gestructureerde
(duidelijke ondersteuning/ weerlegging vd
hypothese) en systematische (uitgevoerd
in een set) observaties
openbaar Replicatie moet mogelijk zijn voor de
verifieerbaarheid v observaties, peer
review (‘quality check’)-> gebeurt voor
publicatie v artikel
objectief Overtuigingen en biases vd onderzoeker
mogen geen invloed hebben op
onderzoek (opl: blinde procedure)
,Wetenschap vs psuedowetenschap:
wetenschap psuedowetenschap voorbeelden
• Theorie specifieert hoe te • Geen toetsbare en PW: therapie niet
weerleggen weerlegbare hypotheses effectief-> probleem
(evidentie tegen theorie wordt ligt niet aan de
• Beschrijft welke genegeerd) therapie maar aan de
bevindingen aantonen dat applicatie ervan door
het fout is • Negatieve resultaten worden de therapeut
genegeerd of ‘explained away’
zonder de theorie aan te
• Negatieve resultaten passen
worden erkent en
geaccepteerd • Als er evidentie tegen theorie
is dan wordt deze achter wege
gelaten of aangepast
• Objectief en niet gebiast • Gebaseerd op subjectief
bewijs zoals getuigenissen en
anekdotische verslagen van
succes
• Focussen op korte
voorbeelden v succes en
mislukkingen negeren
(‘handpicking van
succesverhalen’)
• Evolueert constant • Stagneert, blijft onveranderd
door de jaren heen
• Test en daagt eigen
theorieën uit • Negeert niet-ondersteunend
bewijs
• Verandert theorieën bij
nieuw bewijs • Kritiek als persoonlijke aanval
• Gegrond in vorig • Niet gegrond in vorig W: systeem om
onderzoek onderzoek kinderen met ASS
communicatie
• Creëert volledig nieuwe vaardigheden aan te
disciplines en technieken die leren is gebaseerd op
niet geconnecteerd zijn aan voorgaande theorieën
voorgaande theorieën en van leren en principes
empirische evidentie met empirische
evidentie
• Creëren eigen vaag
wetenschappelijk jargon PW: Aromatherapie,
Astrologie
, Kwantitatief onderzoek Kwalitatief onderzoek
Gebaseerd op meten v variabelen Gebaseerd op observaties
Scores van individuele pp, meestal Geschreven discussie van de observatie,
numerieke waarden vaak woord voor woord genoteerd
samenvatting en interpretatie door samenvatting en interpretatie in een
statistische analyse narratief rapport
Depressie bij jongeren: maken van een Depressie bij jongeren: praten met pp,
test om depressie te meten bij elke pp en vragen stellen en luisteren nr antwoorden
dan een gemiddelde score te berekenen om dan een geschreven narratief op te
om de hoeveelheid depressie voor stellen van de gedragingen en attitudes
verschillende subgroepen v jongeren te die je geobserveerd hebt
beschrijven
Empirische cyclus:
Stap 1: onderzoeksidee
(interessante vraag) Stap 2: hypothese
Selecteren ve algemeen thema Voorlopig antwoord op de
Review vd wetenschappelijke onderzoeksvraag
literatuur in dat gebied om relevante
varia te selecteren
Stap 3: varia meten en definiëren
Plannen om validiteit en betrouwbaarheid te
Stap 10: onderzoeksidee
evalueren
verfijnen of herformuleren,
grenzen opzoeken -> als
hypothese weerlegd dan Stap 4: participanten/subjecten identificeren +
premissen bijstellen ethiek
Hoeveel, welke karakteristieken, en hoe selecteren
Stap 5: onderzoekstrategie -> algemene aanpak om
Stap 9: resultaten rapporteren:
hypothese te evalueren (experiment, descriptief,
openbaar (vr replicatie en
correlationeel niet/ quasi-experimenteel, etc), externe
weerlegging), maar anonimiteit
en interne validiteit in rekening brengen
behouden v pp
Stap 6: onderzoeksdesign ->
Stap 8: evalueer data (obv specifieke methodes en
statistische methodes procedures, tussen-of binnen-
Stap 7: dataverzameling (in
groep of individueel, labo of subject, factorieel-of single-
case design
veldstudie?)
, Hoofdstuk 2
Hypothese: voorlopig antwoord op vraag
eigenschappen inhoud voorbeeld
logisch Hypothese moet een logische Premisse 1: academisch succes is
conclusie zijn van een logisch gewaardeerd en gerespecteerd in onze
argument maatschappij
(bewijs zoeken in voorgaande Premisse 2: gewaardeerd en gerespecteerd
wetenschappelijke literatuur) worden door andere draagt bij aan een hoog
zelfwaarde gevoel
Conclusie (hypothese): voor een specifieke
groep studenten, is een hoger niveau v
academisch succes gerelateerd aan hoger
niveau v zelfwaarde
2 premissen als feiten veronderstelt
toetsbaar Echt varia, gebeurtenissen en Wat had kunnen gebeuren al John F
individuen moeten geobserveerd en kennedy niet gedood was? (kan niet
gemeten kunnen worden. Geen geobserveerd worden)
imaginaire of hypothetische
situaties, moet weerlegbaar zijn
weerlegbaar Het moet mogelijk zijn om resultaten Als hypothese zegt dat de behandeling een
te bekomen die omgekeerd zijn aan verhoging v scores zal tonen dan moet het
de hypothese -> falsifieerbaar mogelijk zijn dat de date niet verhoogd
Als een mirakel enkel gezien kan worden
door mensen die er echt in geloven-> niet
mogelijk om te bewijzen dat het fout is want
mensen die het niet zien zijn gewoon niet-
gelovers
positief Positieve stelling over het Hypothese: geen relatie tussen IQ en
bestaan/aanwezigheid van iets creativiteit-> geen relatie gevonden
(bestaan van relatie, verschil, effect) betekent niet dat het niet bestaat, maar dat
je gewoon niet genoeg bewijs hebt
gevonden
,Hoofdstuk 3
Hoe gaan we varia meten en definiëren? (stap 3 empirische cyclus)
Variabele: kenmerken of condities die veranderen vr versch individuen of situaties
Soorten variabelen
Onafhankelijke variabele (predictor) Afhankelijke variabele (outcome)
doet de voorspelling (oorzaak) het verwachte effect
gaan we manipuleren, voorspellende of varia die voorspeld/verklaard wordt,
verklarende varia gemeten en niet gemanipuleerd
Vb: therapie Vb: depressieve symptomen
Concrete variabele Abstracte variabele
makkelijk te definiëren, direct niet direct observeerbaar, complexer om
observeerbaar, eenvoudig te meten te meten
vb: lengte, leeftijd vb: intelligentie, motivatie
Theorie: set van statements over de mechanismen die aan de basis liggen van een
bepaald gedrag, helpen bij het organiseren en verenigen van versch observaties vh
gedrag en de relatie met andere varia.
Een goede theorie: geeft een verklaring voor het gedrag en genereert voorspelling over
het gedrag
Constructen: hypothetische entiteiten die we creëren obv theorie en speculatie. Helpen
gedrag in een theorie verklaren en voorspellen, vaak niet direct observeerbaar, maar de
factoren die deze beïnvloeden (externe stimuli) en het gedrag dat door het construct
beïnvloed wordt (extern gedrag) wel.
Constructen indirect meten adhv externe stimuli en gedragingen die ermee verbonden
zijn ( externe stimulus→ construct→ extern gedrag)
( bv. examen → stress → verhoogde hartslag)
Stress zelf niet te meten (construct), maar wel de externe factor/ gedrag)
Voor concrete varia geen operationele definitie, maar wel voor constructen->
Operationele definitie: procedure om indirect variabelen te meten en definiëren die
niet direct meetbaar zijn. Specifieert een manier om extern, observeerbaar gedrag te
meten en gebruikt vervolgens dit gedrag als definitie en meting van het hypothetisch
construct.
vb: intelligentie→ IQ test meet dus ook enkel ‘intelligent gedrag/ kennis→ examen is
indicator vr kennis
Externe manifestatie v construct om latente construct te meten
,Problemen omtrent operationalisatie:
• omwille v omstandigheden mss toch geen goede indicator (operationele definitie
is niet gelijk aan construct, we meten enkel externe factor waar we van hopen dat
dit het construct goed representeerd)
• geen 1-op-1 relatie tussen operationele definitie en construct
o (bv. bij een taak: meten van performantie ipv de varia dat we op het oog
hadden nl. kennis)
• belangrijke componenten kunnen vergeten worden
o (bv. bij depressie obv gedrag definiëren terwijl emotionele en cognitieve
componenten ook een rol spelen)
• bijkomende componenten meten die geen deel zijn v construct
o (bv: bij zelf-rapportage speelt verbale skill, kunnen uitdrukken van
emoties,… ook een rol)
De beste optie is meestal een bestaande operationele definitie gebruiken uit vorig
onderzoek (staat meestal in de ‘method section’ van het onderzoeksrapport)
Scatter plot: consistentie tussen 2 metingen nagaan
Positieve relatie: hoog/laag scoren op ene variabele gaat samen met hoog/laag scoren
op andere variabele (correlatie dicht bij +1)
Negatieve relatie: hoog scoren op ene variabele gaat samen met laag scoren op de
andere variabele en andersom ( correlatie dicht bij -1)
Perfecte relatie: alle punten v scatterplot op dezelfde lijn, correlatie is perfect -1 of +1
Correlatie: ligt tussen -1 en +1 en is gelijk aan 0 als er geen lineair verband is
Voorbeeld v gebruik correlatie (IQ test):
• positieve correlatie tussen aantal correcte items op test en IQ score
• negatieve correlatie tussen de tijd nodig om test af te maken en het IQ
• als inconsistente relatie/ correlatie =0 (of toch dichtbij)→ test geen valide vorm
van IQ testen
, Validiteit: meet onze meting wat het beoogt te meten? Bv: intelligentietest-> is dat
werkelijk een meting van het construct intelligentie?
Verschillende soorten validiteit
Soort validiteit inhoud voorbeeld
Indruksvaliditeit Subjectieve beoordeling, moeilijk te Gewicht meten adhv meetschaal
(face validity) kwantificeren, intuïtief, snel, heeft hoge face validity
oppervlakkig, ‘face value’
Lijkt het erop dat de meting meet wat het
Niveau van meting
beoogt te meten?
Concurrente Als we nieuwe meettechnieken willen Nieuwe IQ test meet echt
validiteit introduceren. intelligentie, aangezien de scores
We vergelijken met reeds op de nieuwe test individuen op
gestandaardiseerde (al gevalideerde) dezelfde manier differentiëren dan
test, we willen een positieve relatie. de scores op een standaard IQ-
Als eerste gevalideerd, dan tweede ook test
Maar: grootte meten door ppn op
weegschaal te laten staan komt
wel overeen met traditionele
manieren om grootte te meten
(grote mensen wegen ook vaak
meer), maar is niet valide
(meettechnieken gedragen zich
anders en worden beïnvloed door
Niveau van construct
andere factoren)
Predictieve Metingen ve construct voorspellen Meting om kinderen die risico
validiteit accuraat het gedrag, kan de meting hebben op ontwikkelen
voorspellen wat het volgens de theorie dyscalculie al vroeg te
moet kunnen voorspellen? identificeren. Later nagaan hoe
accuraat de voorspeling was
Construct Gedraagt onze meting zich zoals we je hebt een meting voor agressie.
validiteit verwachten dat het construct zich Uit vorig onderzoek weten we dat
gedraagt? (obv wetenschappelijke agressie gerelateerd is aan de
literatuur) buitentemperatuur → hangt onze
Nooit absoluut (intelligentietest van 1950 meting ook samen met
bv niet meer relevant) temperatuur?
Convergente Verschillende metingen van hetzelfde Sterke relatie tussen RQI scale
validiteit construct convergeren, produceren sterk ratings (heeft 5 domeinen)→ lijkt
gerelateerde scores. dat ze convergeren voor hetzelfde
construct nl: relatiekwaliteit
Divergente Metingen v verschillende constructen zijn Kijken of RQI echt relatiekwaliteit
validiteit weinig of niet gerelateerd aan elkaar. meet en niet geen andere varia (bv
Het construct dat we meten overlapt niet tevredenheid), willen
met de andere constructen. demonstreren dat het distinctieve
constructen zijn→ zwakke
correlatie tussen RQI scores en
metingen v algemene tevredenheid
,vaak combo v beide convergent en divergent om validiteit v instrument te beoordelen
Betrouwbaarheid: Hoe consistent zijn mijn observaties als ik een meetinstrument
gebruik? Iets is betrouwbaar wnr ze bijna identieke resultaten oplevert wnr ze
herhaaldelijk gebruikt wordt om hetzelfde individu onder dezelfde condities/
omstandigheden te meten.
Consistentie vd metingen bekomen met specifieke meetprocedure:
Gemeten score= gemeten score + fout
Fout component varieert vd ene meting nr de andere:
Bv: je intelligentie verandert niet van dag op dag, maar is wel beïnvloed door versch
andere factoren (vermoeidheid, gemoedstoestand,…)
Over groot aantal metingen heen moet de som vd fouten 0 zijn:
• Indien fout component klein: scores over verschillende metingen heen vrij
consistent,→ metingen betrouwbaar
• Indien foutencomponent te groot: scores over verschillende metingen heen vrij
inconsistent→ metingen onbetrouwbaar (bv: bij reactietijd kan meting vrij
inconsistent zijn)
o Opl: veel beurten aanbieden, veel ‘trials’ en daar het gemiddelde van
nemen (dan betere index/ stabielere maat voor onderliggende construct)
Reden tot fout:
Wie/ wat? inhoud voorbeelden
Proefleider (“Observer”) Verwachtingen, menselijk Soms geeft een
oordeel. leerkracht een 10 vr
een toets en op een
andere moment zou
dat een 9 zijn op
dezelfde toets
Omgeving Omstandigheden waarin tijdstip, seizoen,
individu gemeten wordt zijn belichting, etc.
nooit identiek.
Participant Participanten veranderen focus, aandacht,
tussen metingen. honger, nachtrust,
gezondheidstoestand,
etc.
, Types betrouwbaarheid:
Opeenvolgende metingen
Soort betrouwbaarheid inhoud voorbeeld
Test-hertest betrouwbaarheid (test- In hoeverre geeft dezelfde Correlatie tussen scores op
hertest reliability) meetprocedure dezelfde moment 1 en scores op
resultaten bij dezelfde groep moment 2.
participanten op verschillende
tijdstippen?
Parallel-forms reliability Verschillende instrumenten Verschillende alternatieven
worden gebruikt voort de test- van een IQ test→ correlatie
hertest betrouwbaarheid berekenen tussen de twee
scores
Interbeoordelaarsovereenstemming In hoeverre geeft dezelfde Correlatie tussen scores
Gelijktijdige metingen
(inter-rater reliability) meetprocedure van beoordelaar 1 en
dezelfde resultaten bij dezelfde scores van beoordelaar 2.
groep participanten gemeten
door verschillende
beoordelaars/proefleiders?
Split-half betrouwbaarheid (split- Complexe constructen
half reliability) Items in 2 delen splitsen en zoals IQ wordt gemeten
correlatie tussen de scores op door versch items, elk item
beide helften berekenen. meet ander deel vh
construct en daar moet
Interne consistentie
In hoeverre is er consistentie consistentie tussen zijn
tussen vragen/items die samen
1 construct meten? Latent
construct wordt met meerdere
vragen gemeten, maar de
scores op de vragen moeten
wel convergeren.
Relatie validiteit en betrouwbaarheid:
Betrouwbaarheid is een voorwaarde voor validiteit: een meetprocedure kan
nooit valide zijn als ze niet betrouwbaar is
▪ Voorb: IQ-test meting 1 = 75, IQ-test meting 2 = 160 → onbetrouwbaar, maar
deze metingen zijn geen goede operationalisering van intelligentie → niet valide
Een meting hoeft niet valide te zijn om betrouwbaar te kunnen zijn
▪ Voorb: intelligentie operationaliseren adhv lengte: uiteraard niet valide, maar wel
betrouwbaar (scores zullen zeer consistent zijn over metingen heen)
Niet-wetenschappelijke methoden van kennis vergaren:
methode Reden tot accepteren v problemen voorbeelden
info als waar
Vasthoudendheid Het is altijd zo geweest: Info kan foutief zijn en Tegengestelden trekken
(tenacity) gewoonte, bijgeloof, corrigeren is moeilijk elkaar aan.
clichés Een spiegel breken
Hoe vaker we het horen, levert 7 jaar ongeluk op
hoe sneller we het gel
Intuïtie Voelt juist aan: Geen enkele manier om Ik voel dat mijn vriend
buikgevoel, voorgevoel, accurate info en foutieve info een slechte dag heeft.
instinct te onderscheiden
Niet-kritische technieken, snel
Autoriteit Het komt van een expert: Methode van geloof: blind Consulteren v expert,
google, boeken, TV vertrouwen van werk van een expert
autoriteitsfiguur, niet aan lezen, googlen, boek
twijfelen of toetsen. lezen, tv, internet
• Experten kunnen
gebiast zijn
• subjectieve opinie
geven.
• Generalisatie v
expertise nr andere
domeinen.
• Expert is niet echt een
Meer eisen, cruciale componenten van wetenschappelijke methode
expert.
• Expertise wordt niet in
vraag gesteld.
Rationalisme Logisch redeneren (start Alles valt of staat bij de Dag ve examen is auto
na premisse, zelf niet juistheid van de premissen en kapot: wat zijn mogelijke
testen, geen info)-> de juistheid van het logisch alternatieven om tijdig
vertrekken van premissen redeneren (als premissen en op het examen te
(argument) en logica logica = juist dan conclusie = geraken? (je gaat de
(deductie) gebruiken om juist) mogelijkheden niet
tot conclusie te komen* allemaal eerst
uitproberen)
empirie Direct observatie of Waarneming en interpretatie In de zomer is het
directe sensorische/ van de wereld rond ons is niet warmer dan in de winter
persoonlijke ervaring, altijd correct: visuele illusies,
trial and error voorkennis, verwachtingen, Zijn paddenstoelen giftig
Kan informeel en gevoelens, overtuigingen (= gevaarlijk om uit te
ongepland zijn, maar ook testen)
systematisch en
betekenisvol Gewicht aflezen mbv
weegschaal
*Limitatie rationalisme: conclusie niet perse correct tenzij beide premissen correct
,Voorbeeld v niet correcte conclusie:
Premisse 1: alle bloemen hebben bloemblaadjes
Premisse 2: rozen hebben bloemblaadjes
Conclusie: rozen zijn bloemen
➔ Conclusie lijkt correct, MAAR: het is niet logisch omdat de premissen niet
uitsluiten dat er geen niet-bloem objecten zijn die blaadjes hebben
Voorbeeld v correcte conclusie:
Premisse 1: alle dingen om te roken zijn gezond
Premisse 2: sigaretten rook je
Conclusie: sigaretten zijn goed voor de gezondheid
➔ Conclusie lijkt incorrect, MAAR: conclusie is hier logisch beredeneerd vanuit de
premissen
Wetenschappelijke methode:
Stap 1 Observatie Informeel, natuurlijk, niet gepland, niet
systematisch, direct of indirect ->
generalisatie v observaties (inductie)
Stap 2 Hypotheses vormen Identificatie v varia obv inductie
(geassocieerd met je observaties)->
beschrijving ve relatie tussen varia
Stap 3 Predicties vormen Hypothese toepassen op observeerbare
situaties, moet toetsbaar zijn obv deductie (is
logisch proces -> rationele methode)
Stap 4 Predictie evalueren Evalueren obv systematische, geplande, faire
en niet-gebiaste observatie -> empirische
methode
Stap 5 Hypothese ondersteunen, Observaties met predicties gebaseerd op
weerleggen, herspecifiëren hypothese vergelijken (terug naar stap 2)
Wetenschap is een circulair proces. Het is altijd in beweging.
De drie belangrijke principes vd wetenschappelijke methode:
empirisch Antwoorden zoeken obv gestructureerde
(duidelijke ondersteuning/ weerlegging vd
hypothese) en systematische (uitgevoerd
in een set) observaties
openbaar Replicatie moet mogelijk zijn voor de
verifieerbaarheid v observaties, peer
review (‘quality check’)-> gebeurt voor
publicatie v artikel
objectief Overtuigingen en biases vd onderzoeker
mogen geen invloed hebben op
onderzoek (opl: blinde procedure)
,Wetenschap vs psuedowetenschap:
wetenschap psuedowetenschap voorbeelden
• Theorie specifieert hoe te • Geen toetsbare en PW: therapie niet
weerleggen weerlegbare hypotheses effectief-> probleem
(evidentie tegen theorie wordt ligt niet aan de
• Beschrijft welke genegeerd) therapie maar aan de
bevindingen aantonen dat applicatie ervan door
het fout is • Negatieve resultaten worden de therapeut
genegeerd of ‘explained away’
zonder de theorie aan te
• Negatieve resultaten passen
worden erkent en
geaccepteerd • Als er evidentie tegen theorie
is dan wordt deze achter wege
gelaten of aangepast
• Objectief en niet gebiast • Gebaseerd op subjectief
bewijs zoals getuigenissen en
anekdotische verslagen van
succes
• Focussen op korte
voorbeelden v succes en
mislukkingen negeren
(‘handpicking van
succesverhalen’)
• Evolueert constant • Stagneert, blijft onveranderd
door de jaren heen
• Test en daagt eigen
theorieën uit • Negeert niet-ondersteunend
bewijs
• Verandert theorieën bij
nieuw bewijs • Kritiek als persoonlijke aanval
• Gegrond in vorig • Niet gegrond in vorig W: systeem om
onderzoek onderzoek kinderen met ASS
communicatie
• Creëert volledig nieuwe vaardigheden aan te
disciplines en technieken die leren is gebaseerd op
niet geconnecteerd zijn aan voorgaande theorieën
voorgaande theorieën en van leren en principes
empirische evidentie met empirische
evidentie
• Creëren eigen vaag
wetenschappelijk jargon PW: Aromatherapie,
Astrologie
, Kwantitatief onderzoek Kwalitatief onderzoek
Gebaseerd op meten v variabelen Gebaseerd op observaties
Scores van individuele pp, meestal Geschreven discussie van de observatie,
numerieke waarden vaak woord voor woord genoteerd
samenvatting en interpretatie door samenvatting en interpretatie in een
statistische analyse narratief rapport
Depressie bij jongeren: maken van een Depressie bij jongeren: praten met pp,
test om depressie te meten bij elke pp en vragen stellen en luisteren nr antwoorden
dan een gemiddelde score te berekenen om dan een geschreven narratief op te
om de hoeveelheid depressie voor stellen van de gedragingen en attitudes
verschillende subgroepen v jongeren te die je geobserveerd hebt
beschrijven
Empirische cyclus:
Stap 1: onderzoeksidee
(interessante vraag) Stap 2: hypothese
Selecteren ve algemeen thema Voorlopig antwoord op de
Review vd wetenschappelijke onderzoeksvraag
literatuur in dat gebied om relevante
varia te selecteren
Stap 3: varia meten en definiëren
Plannen om validiteit en betrouwbaarheid te
Stap 10: onderzoeksidee
evalueren
verfijnen of herformuleren,
grenzen opzoeken -> als
hypothese weerlegd dan Stap 4: participanten/subjecten identificeren +
premissen bijstellen ethiek
Hoeveel, welke karakteristieken, en hoe selecteren
Stap 5: onderzoekstrategie -> algemene aanpak om
Stap 9: resultaten rapporteren:
hypothese te evalueren (experiment, descriptief,
openbaar (vr replicatie en
correlationeel niet/ quasi-experimenteel, etc), externe
weerlegging), maar anonimiteit
en interne validiteit in rekening brengen
behouden v pp
Stap 6: onderzoeksdesign ->
Stap 8: evalueer data (obv specifieke methodes en
statistische methodes procedures, tussen-of binnen-
Stap 7: dataverzameling (in
groep of individueel, labo of subject, factorieel-of single-
case design
veldstudie?)
, Hoofdstuk 2
Hypothese: voorlopig antwoord op vraag
eigenschappen inhoud voorbeeld
logisch Hypothese moet een logische Premisse 1: academisch succes is
conclusie zijn van een logisch gewaardeerd en gerespecteerd in onze
argument maatschappij
(bewijs zoeken in voorgaande Premisse 2: gewaardeerd en gerespecteerd
wetenschappelijke literatuur) worden door andere draagt bij aan een hoog
zelfwaarde gevoel
Conclusie (hypothese): voor een specifieke
groep studenten, is een hoger niveau v
academisch succes gerelateerd aan hoger
niveau v zelfwaarde
2 premissen als feiten veronderstelt
toetsbaar Echt varia, gebeurtenissen en Wat had kunnen gebeuren al John F
individuen moeten geobserveerd en kennedy niet gedood was? (kan niet
gemeten kunnen worden. Geen geobserveerd worden)
imaginaire of hypothetische
situaties, moet weerlegbaar zijn
weerlegbaar Het moet mogelijk zijn om resultaten Als hypothese zegt dat de behandeling een
te bekomen die omgekeerd zijn aan verhoging v scores zal tonen dan moet het
de hypothese -> falsifieerbaar mogelijk zijn dat de date niet verhoogd
Als een mirakel enkel gezien kan worden
door mensen die er echt in geloven-> niet
mogelijk om te bewijzen dat het fout is want
mensen die het niet zien zijn gewoon niet-
gelovers
positief Positieve stelling over het Hypothese: geen relatie tussen IQ en
bestaan/aanwezigheid van iets creativiteit-> geen relatie gevonden
(bestaan van relatie, verschil, effect) betekent niet dat het niet bestaat, maar dat
je gewoon niet genoeg bewijs hebt
gevonden
,Hoofdstuk 3
Hoe gaan we varia meten en definiëren? (stap 3 empirische cyclus)
Variabele: kenmerken of condities die veranderen vr versch individuen of situaties
Soorten variabelen
Onafhankelijke variabele (predictor) Afhankelijke variabele (outcome)
doet de voorspelling (oorzaak) het verwachte effect
gaan we manipuleren, voorspellende of varia die voorspeld/verklaard wordt,
verklarende varia gemeten en niet gemanipuleerd
Vb: therapie Vb: depressieve symptomen
Concrete variabele Abstracte variabele
makkelijk te definiëren, direct niet direct observeerbaar, complexer om
observeerbaar, eenvoudig te meten te meten
vb: lengte, leeftijd vb: intelligentie, motivatie
Theorie: set van statements over de mechanismen die aan de basis liggen van een
bepaald gedrag, helpen bij het organiseren en verenigen van versch observaties vh
gedrag en de relatie met andere varia.
Een goede theorie: geeft een verklaring voor het gedrag en genereert voorspelling over
het gedrag
Constructen: hypothetische entiteiten die we creëren obv theorie en speculatie. Helpen
gedrag in een theorie verklaren en voorspellen, vaak niet direct observeerbaar, maar de
factoren die deze beïnvloeden (externe stimuli) en het gedrag dat door het construct
beïnvloed wordt (extern gedrag) wel.
Constructen indirect meten adhv externe stimuli en gedragingen die ermee verbonden
zijn ( externe stimulus→ construct→ extern gedrag)
( bv. examen → stress → verhoogde hartslag)
Stress zelf niet te meten (construct), maar wel de externe factor/ gedrag)
Voor concrete varia geen operationele definitie, maar wel voor constructen->
Operationele definitie: procedure om indirect variabelen te meten en definiëren die
niet direct meetbaar zijn. Specifieert een manier om extern, observeerbaar gedrag te
meten en gebruikt vervolgens dit gedrag als definitie en meting van het hypothetisch
construct.
vb: intelligentie→ IQ test meet dus ook enkel ‘intelligent gedrag/ kennis→ examen is
indicator vr kennis
Externe manifestatie v construct om latente construct te meten
,Problemen omtrent operationalisatie:
• omwille v omstandigheden mss toch geen goede indicator (operationele definitie
is niet gelijk aan construct, we meten enkel externe factor waar we van hopen dat
dit het construct goed representeerd)
• geen 1-op-1 relatie tussen operationele definitie en construct
o (bv. bij een taak: meten van performantie ipv de varia dat we op het oog
hadden nl. kennis)
• belangrijke componenten kunnen vergeten worden
o (bv. bij depressie obv gedrag definiëren terwijl emotionele en cognitieve
componenten ook een rol spelen)
• bijkomende componenten meten die geen deel zijn v construct
o (bv: bij zelf-rapportage speelt verbale skill, kunnen uitdrukken van
emoties,… ook een rol)
De beste optie is meestal een bestaande operationele definitie gebruiken uit vorig
onderzoek (staat meestal in de ‘method section’ van het onderzoeksrapport)
Scatter plot: consistentie tussen 2 metingen nagaan
Positieve relatie: hoog/laag scoren op ene variabele gaat samen met hoog/laag scoren
op andere variabele (correlatie dicht bij +1)
Negatieve relatie: hoog scoren op ene variabele gaat samen met laag scoren op de
andere variabele en andersom ( correlatie dicht bij -1)
Perfecte relatie: alle punten v scatterplot op dezelfde lijn, correlatie is perfect -1 of +1
Correlatie: ligt tussen -1 en +1 en is gelijk aan 0 als er geen lineair verband is
Voorbeeld v gebruik correlatie (IQ test):
• positieve correlatie tussen aantal correcte items op test en IQ score
• negatieve correlatie tussen de tijd nodig om test af te maken en het IQ
• als inconsistente relatie/ correlatie =0 (of toch dichtbij)→ test geen valide vorm
van IQ testen
, Validiteit: meet onze meting wat het beoogt te meten? Bv: intelligentietest-> is dat
werkelijk een meting van het construct intelligentie?
Verschillende soorten validiteit
Soort validiteit inhoud voorbeeld
Indruksvaliditeit Subjectieve beoordeling, moeilijk te Gewicht meten adhv meetschaal
(face validity) kwantificeren, intuïtief, snel, heeft hoge face validity
oppervlakkig, ‘face value’
Lijkt het erop dat de meting meet wat het
Niveau van meting
beoogt te meten?
Concurrente Als we nieuwe meettechnieken willen Nieuwe IQ test meet echt
validiteit introduceren. intelligentie, aangezien de scores
We vergelijken met reeds op de nieuwe test individuen op
gestandaardiseerde (al gevalideerde) dezelfde manier differentiëren dan
test, we willen een positieve relatie. de scores op een standaard IQ-
Als eerste gevalideerd, dan tweede ook test
Maar: grootte meten door ppn op
weegschaal te laten staan komt
wel overeen met traditionele
manieren om grootte te meten
(grote mensen wegen ook vaak
meer), maar is niet valide
(meettechnieken gedragen zich
anders en worden beïnvloed door
Niveau van construct
andere factoren)
Predictieve Metingen ve construct voorspellen Meting om kinderen die risico
validiteit accuraat het gedrag, kan de meting hebben op ontwikkelen
voorspellen wat het volgens de theorie dyscalculie al vroeg te
moet kunnen voorspellen? identificeren. Later nagaan hoe
accuraat de voorspeling was
Construct Gedraagt onze meting zich zoals we je hebt een meting voor agressie.
validiteit verwachten dat het construct zich Uit vorig onderzoek weten we dat
gedraagt? (obv wetenschappelijke agressie gerelateerd is aan de
literatuur) buitentemperatuur → hangt onze
Nooit absoluut (intelligentietest van 1950 meting ook samen met
bv niet meer relevant) temperatuur?
Convergente Verschillende metingen van hetzelfde Sterke relatie tussen RQI scale
validiteit construct convergeren, produceren sterk ratings (heeft 5 domeinen)→ lijkt
gerelateerde scores. dat ze convergeren voor hetzelfde
construct nl: relatiekwaliteit
Divergente Metingen v verschillende constructen zijn Kijken of RQI echt relatiekwaliteit
validiteit weinig of niet gerelateerd aan elkaar. meet en niet geen andere varia (bv
Het construct dat we meten overlapt niet tevredenheid), willen
met de andere constructen. demonstreren dat het distinctieve
constructen zijn→ zwakke
correlatie tussen RQI scores en
metingen v algemene tevredenheid
,vaak combo v beide convergent en divergent om validiteit v instrument te beoordelen
Betrouwbaarheid: Hoe consistent zijn mijn observaties als ik een meetinstrument
gebruik? Iets is betrouwbaar wnr ze bijna identieke resultaten oplevert wnr ze
herhaaldelijk gebruikt wordt om hetzelfde individu onder dezelfde condities/
omstandigheden te meten.
Consistentie vd metingen bekomen met specifieke meetprocedure:
Gemeten score= gemeten score + fout
Fout component varieert vd ene meting nr de andere:
Bv: je intelligentie verandert niet van dag op dag, maar is wel beïnvloed door versch
andere factoren (vermoeidheid, gemoedstoestand,…)
Over groot aantal metingen heen moet de som vd fouten 0 zijn:
• Indien fout component klein: scores over verschillende metingen heen vrij
consistent,→ metingen betrouwbaar
• Indien foutencomponent te groot: scores over verschillende metingen heen vrij
inconsistent→ metingen onbetrouwbaar (bv: bij reactietijd kan meting vrij
inconsistent zijn)
o Opl: veel beurten aanbieden, veel ‘trials’ en daar het gemiddelde van
nemen (dan betere index/ stabielere maat voor onderliggende construct)
Reden tot fout:
Wie/ wat? inhoud voorbeelden
Proefleider (“Observer”) Verwachtingen, menselijk Soms geeft een
oordeel. leerkracht een 10 vr
een toets en op een
andere moment zou
dat een 9 zijn op
dezelfde toets
Omgeving Omstandigheden waarin tijdstip, seizoen,
individu gemeten wordt zijn belichting, etc.
nooit identiek.
Participant Participanten veranderen focus, aandacht,
tussen metingen. honger, nachtrust,
gezondheidstoestand,
etc.
, Types betrouwbaarheid:
Opeenvolgende metingen
Soort betrouwbaarheid inhoud voorbeeld
Test-hertest betrouwbaarheid (test- In hoeverre geeft dezelfde Correlatie tussen scores op
hertest reliability) meetprocedure dezelfde moment 1 en scores op
resultaten bij dezelfde groep moment 2.
participanten op verschillende
tijdstippen?
Parallel-forms reliability Verschillende instrumenten Verschillende alternatieven
worden gebruikt voort de test- van een IQ test→ correlatie
hertest betrouwbaarheid berekenen tussen de twee
scores
Interbeoordelaarsovereenstemming In hoeverre geeft dezelfde Correlatie tussen scores
Gelijktijdige metingen
(inter-rater reliability) meetprocedure van beoordelaar 1 en
dezelfde resultaten bij dezelfde scores van beoordelaar 2.
groep participanten gemeten
door verschillende
beoordelaars/proefleiders?
Split-half betrouwbaarheid (split- Complexe constructen
half reliability) Items in 2 delen splitsen en zoals IQ wordt gemeten
correlatie tussen de scores op door versch items, elk item
beide helften berekenen. meet ander deel vh
construct en daar moet
Interne consistentie
In hoeverre is er consistentie consistentie tussen zijn
tussen vragen/items die samen
1 construct meten? Latent
construct wordt met meerdere
vragen gemeten, maar de
scores op de vragen moeten
wel convergeren.
Relatie validiteit en betrouwbaarheid:
Betrouwbaarheid is een voorwaarde voor validiteit: een meetprocedure kan
nooit valide zijn als ze niet betrouwbaar is
▪ Voorb: IQ-test meting 1 = 75, IQ-test meting 2 = 160 → onbetrouwbaar, maar
deze metingen zijn geen goede operationalisering van intelligentie → niet valide
Een meting hoeft niet valide te zijn om betrouwbaar te kunnen zijn
▪ Voorb: intelligentie operationaliseren adhv lengte: uiteraard niet valide, maar wel
betrouwbaar (scores zullen zeer consistent zijn over metingen heen)
