Samenvatting Elektriciteit | Vastgoed | Odisee | 2026/27

ELEKTRICITEIT
VOORAF


Inhoud
Vooraf................................................................................................................................. 1
Overstromen.................................................................................................................... 1
Verliesstromen (I, in A).................................................................................................... 2
Spanningsval (U, in V)...................................................................................................... 4
Slechte contacten............................................................................................................ 4
Wat beveiligen................................................................................................................. 4
Overspanningsbeveiliging................................................................................................5
Aardingsinstallatie.............................................................................................................. 6
Aardingslus...................................................................................................................... 6
Ontwerp ve installatie....................................................................................................... 13



OVERSTROMEN




Types stromen
 Permanente toegelaten stroom
→ Normale maximale bedrijfsstroom.
 Overbelastingsstroom
→ Stroom hoger dan de permanente waarde.
→ Leidt tot geleidelijke oververhitting van de leiding.
 Kortsluitstroom
→ Zeer hoge stroom bij een kortsluiting.
→ Leiding kan dit slechts max. 5 s verdragen.

Thermisch effect (Joule-effect)
 Stroom door een geleider veroorzaakt warmteontwikkeling.
 Hoe hoger de stroom, hoe sneller de opwarming en dus het risico op schade.

Overstromen – Thermische effecten
 Joule-effect: stroom veroorzaakt opwarming van de geleider.

,  Temperatuurgrenzen zijn nodig om de isolatie en werking van de geleider te
behouden.
 Hogere temperaturen verkorten de levensduur van geïsoleerde geleiders.

 Thermisch (Joule-effect):
Stroom veroorzaakt opwarming van de geleider; hoge temperaturen verkorten de
levensduur van de isolatie.
 Mechanisch:
Stroom leidt tot kracht tussen geleiders bij kortsluiting:
2
−7 I
F /l=2⋅10 ⋅
d
o F /l = kracht per meter (N/m)
o I = stroom (A)
o d = afstand tussen geleiders (m)
 Risico:
Mechanische krachten zijn vooral gevaarlijk bij stootkortsluitstromen.
Beperken van thermische en mechanische effecten – Bescherming tegen overstroom
Beschermingstoestellen
 Worden gebruikt om overstroom te beperken en schade aan geleiders te
voorkomen.

Eisen aan overstroombeveiliging
1. Normale bedrijfsomstandigheden:
o Moet niet uitschakelen bij tijdelijke hoge stromen, bv. aanloopstroom van
elektromotoren.
2. Thermische bescherming:
o Overstroom moet worden onderbroken voordat de temperatuur van het
elektrische materiaal schadelijk wordt.
o Hoe hoger de overstroom, hoe sneller de temperatuur stijgt → beveiliging
schakelt sneller af (kwadratisch verband met stroom).
3. Mechanische bescherming:
o Kortsluitstromen zo snel mogelijk onderbreken om de krachten op geleiders
te beperken.




VERLIESSTROMEN (I, IN A)
 Oorzaak: massafout → stroom vloeit continu naar de aarde.
 Gevolgen:

, o Onnodig energieverlies (kost)
o Veiligheidsrisico: elektrocutie of brand
 Oplossing:
o Detectievoorziening installeren om verliesstromen te herkennen en af te
schakelen.

Een verliesstroomschakelaar (RCCB) detecteert lekstromen naar aarde en schakelt de
stroom automatisch uit bij gevaar. Dit biedt bescherming tegen
elektrocutie, brandgevaar en schade aan elektrische toestellen.
Kenmerken:
 Nominale stroom: 40 ampère
 Uitschakelgevoeligheid: 300 milliampère
 Type A: reageert op wisselstroom én pulserende
gelijkstroomWordt geplaatst aan het begin van de
installatie
 Heeft een scheidingsfunctie: kan de stroomkring
volledig onderbreken
 Verzeelbaar voor extra veiligheid
Deze schakelaar is essentieel voor personenbeveiliging in residentiële en commerciële
installaties.

VERLIESSTROOMSCHAKELAARS – GEVOELIGHEDEN EN TOEPASSINGEN
 30 mA – Maximale personenbeveiliging Toegepast bij badkamers, wasmachines,
droogkasten, afwasmachines. Dit is de standaard voor bijkomende
differentiaalschakelaars.
 100 mA – Brandpreventie bij elektrische vloerverwarming Geschikt voor
stroombanen van verwarmingsweerstanden verzonken in vloeren en
bouwmaterialen.
 10 mA – Extra gevoelige beveiliging Verplicht wanneer een stopcontact in volume
2 van de badkamer wordt geplaatst, vooral bij spreidingsweerstand tussen 30 en
100 ohm.

TESTKNOP OP VERLIESSTROOMSCHAKELAARS – WAAROM EN HOE?
Elke verliesstroomschakelaar (differentieel) is uitgerust met een testknop. Deze knop
simuleert een lekstroom en controleert of het toestel correct uitschakelt.
Belangrijk:
 Maandelijks testen is aanbevolen
 Zo verzeker je de goede werking van de beveiliging
 Onmisbaar voor blijvende personenbeveiliging en brandpreventie