ALGEMENE PATHOLOGIE
2025-2026
,INLEIDING: DEFINITIES & HET
DIAGNOSTISCH PROCES
A. DEFINITIES
ETIOLOGIE
- Leer van de ziekteoorzaken
- Onderliggende oorzaken en wijzigende factoren (Oorzaken in brede zin van het woord)
- Vaak multifactorieel
- Genetisch en verworven (bijv infectieus, nutritioneel, chemisch, fysisch)
- Noxe: agens dat schade aan de cellen en weefsels kan veroorzaken
PATHOGENESE
- Manier waarop normale toestand omgevormd wordt tot de abnormale toestand
- Opeenvolging van cellulaire, biochemische en moleculaire fenomenen
- Vanaf inwerking noxe doorheen het volledige ziekteverloop
- Heel de tijdspanne van het ziekteverloop
- Als je het ziekteproces begrijpt kan je een betere prognose stellen
PROGNOSE
- Voorspelling over het verdere verloop van een ziekte
LETSEL
- Abnormaliteit van het weefsel (veroorzaakt door een noxe)
- Pathologische verandering veroorzaakt door het ziekteproces
- Rechtstreekse effecten van de inwerking van een noxe op het weefsel
- Reactie van de gastheer op de noxe
KLINISCHE TEKENEN
- Tgv functionele abnormaliteiten door veranderingen in cellen en organen
- Veranderingen in gedrag of morfologie
ALGEMENE PATHOLOGIE
- Gemeenschappelijke reacties van cellen en weefsels op pathologische stimuli
- Acute, chronische ontsteking, bloeding, infarct… (nog niet toegepast op de orgaanstelsels)
SYSTEMATISCHE OF ORGAANPATHOLOGIE
- Reacties en abnormaliteiten van één of meerdere organen
- = studie van orgaanspecifieke aandoeningen
ANATOMISCHE PATHOLOOG
- Bestudeert weefsel- en orgaanstalen
- Focus op morfologische veranderingen (macroscopisch en histologisch)
1
,KLINISCHE PATHOLOOG
- Focus op cytologische, microscopische en biochemische evaluaties van lichaamsvloeistoffen
(bloed, urine, ascitesvocht, pleura vocht, cerebrospinaalvocht)
- Bestudeert individuele cellen
FYSIOPATHOLOGIE
- Functie- en regulatiestoornissen bij ziekten
PATHOLOGISCHE ANATOMIE
- Structuur van zieke cellen en weefsels
DEGENERATIE
- Stoornis in stofwisseling van cel, minder efficiënte functionaliteit
- -ose bv nefrose (degeneratie nier)
ONTSTEKING
- -itis bv nefritis (ontsteking nier)
-OSE OF -OPATHIE
- Degeneratieve of verouderingsprocessen zonder ontsteking
- bv nefrose, nefropathie, hepatose, hepatopathie
-ITIS
- Ontsteking
- bv steatitis(vetweefsel), nefritis, hepatitis
-OMEGALIE
- Vergroting
- bv hepatomegalie, splenomegalie (milt)
-IECTASIE
- Distensie of dilatatie (uitzetting) van een tubulaire structuur
- bv bronchiectasie, lymfangiectasie
-PENIE
- Tekort
- bv thrombocytopenie (tekort aan trombocyten)
-PLASIE
- Vorming, groei of cellulaire vermenigvuldiging
- bv hyperplasie
-TROFIE
- Voeding, ontwikkeling
2
, - bv atrofie (kleiner worden van bv de lever of afbreken van de spieren), hypertrofie
-OMA
- Massa of tumor
- Granuloma (massa van ontstekingscellen (macrofagen)=>chronisch onstekingspatroon),
fibroma/fibrosarcoma (goedaardig/kwaadaardig)
-GENESE
- Begin, ontwikkeling of productie
- Osteogenese, carcinogenese (omvorming cellen tot tumorale cellen), pathogenese
3
2025-2026
,INLEIDING: DEFINITIES & HET
DIAGNOSTISCH PROCES
A. DEFINITIES
ETIOLOGIE
- Leer van de ziekteoorzaken
- Onderliggende oorzaken en wijzigende factoren (Oorzaken in brede zin van het woord)
- Vaak multifactorieel
- Genetisch en verworven (bijv infectieus, nutritioneel, chemisch, fysisch)
- Noxe: agens dat schade aan de cellen en weefsels kan veroorzaken
PATHOGENESE
- Manier waarop normale toestand omgevormd wordt tot de abnormale toestand
- Opeenvolging van cellulaire, biochemische en moleculaire fenomenen
- Vanaf inwerking noxe doorheen het volledige ziekteverloop
- Heel de tijdspanne van het ziekteverloop
- Als je het ziekteproces begrijpt kan je een betere prognose stellen
PROGNOSE
- Voorspelling over het verdere verloop van een ziekte
LETSEL
- Abnormaliteit van het weefsel (veroorzaakt door een noxe)
- Pathologische verandering veroorzaakt door het ziekteproces
- Rechtstreekse effecten van de inwerking van een noxe op het weefsel
- Reactie van de gastheer op de noxe
KLINISCHE TEKENEN
- Tgv functionele abnormaliteiten door veranderingen in cellen en organen
- Veranderingen in gedrag of morfologie
ALGEMENE PATHOLOGIE
- Gemeenschappelijke reacties van cellen en weefsels op pathologische stimuli
- Acute, chronische ontsteking, bloeding, infarct… (nog niet toegepast op de orgaanstelsels)
SYSTEMATISCHE OF ORGAANPATHOLOGIE
- Reacties en abnormaliteiten van één of meerdere organen
- = studie van orgaanspecifieke aandoeningen
ANATOMISCHE PATHOLOOG
- Bestudeert weefsel- en orgaanstalen
- Focus op morfologische veranderingen (macroscopisch en histologisch)
1
,KLINISCHE PATHOLOOG
- Focus op cytologische, microscopische en biochemische evaluaties van lichaamsvloeistoffen
(bloed, urine, ascitesvocht, pleura vocht, cerebrospinaalvocht)
- Bestudeert individuele cellen
FYSIOPATHOLOGIE
- Functie- en regulatiestoornissen bij ziekten
PATHOLOGISCHE ANATOMIE
- Structuur van zieke cellen en weefsels
DEGENERATIE
- Stoornis in stofwisseling van cel, minder efficiënte functionaliteit
- -ose bv nefrose (degeneratie nier)
ONTSTEKING
- -itis bv nefritis (ontsteking nier)
-OSE OF -OPATHIE
- Degeneratieve of verouderingsprocessen zonder ontsteking
- bv nefrose, nefropathie, hepatose, hepatopathie
-ITIS
- Ontsteking
- bv steatitis(vetweefsel), nefritis, hepatitis
-OMEGALIE
- Vergroting
- bv hepatomegalie, splenomegalie (milt)
-IECTASIE
- Distensie of dilatatie (uitzetting) van een tubulaire structuur
- bv bronchiectasie, lymfangiectasie
-PENIE
- Tekort
- bv thrombocytopenie (tekort aan trombocyten)
-PLASIE
- Vorming, groei of cellulaire vermenigvuldiging
- bv hyperplasie
-TROFIE
- Voeding, ontwikkeling
2
, - bv atrofie (kleiner worden van bv de lever of afbreken van de spieren), hypertrofie
-OMA
- Massa of tumor
- Granuloma (massa van ontstekingscellen (macrofagen)=>chronisch onstekingspatroon),
fibroma/fibrosarcoma (goedaardig/kwaadaardig)
-GENESE
- Begin, ontwikkeling of productie
- Osteogenese, carcinogenese (omvorming cellen tot tumorale cellen), pathogenese
3
