Verbintenissenrecht:
Nieuw recht boek 5,6 (codex) MEENEMEN
Juridische taal op het examen gebruiken. (Vakjargon) boek: 1bis, 1 en 2
(voor het jaar) bv; verantwoordelijk= aansprakelijkheid. Franse termen
moeten gekend worden!!! Toledo; voorbeeldexamen (geen oefenexamen
voor dit vak)
Monitoraten: oefeningen op casussen! Breed examen met beperkte tijd.
(2u30 min) wetboek (vrg codex mee te nemen op het examen)
Buitencontractuele aansprakelijkheid (Boek 1 bis)
1. Begrippen verbintenissen VS onrechtmatige daad:
= Een verbintenis is een juridisch engagement tussen personen
of partijen. Het legt rechten en plichten vast en kan in principe
afdwingbaar zijn via het rechtssysteem.
Dit kan eenzijdig: één partij legt een verplichting op zonder dat
een andere partij er actief iets tegenover stelt (vb. beloning).
Maar meestal is het een meerzijdig verband tussen betrokken.
De betrokkenen hebben wederzijdse verplichtingen.
Vb.: je schreef een mail naar mensen die betrokken zouden
zijn bij het verlies van mijn ring. Degene die hem vindt krijgt
een beloning. (= juridisch eenzijdig engagement). Stel je krijgt
je beloning niet (500 euro) dan kan je de rechtbank erbij
betrekken. (Juridisch afdwingbaar)
Juridisch vs. moreel engagement:
Moreel engagement: bv. afspraak tussen vrienden – niet
juridisch afdwingbaar.
Juridisch engagement: wettelijke gevolgen bij niet-
nakoming, kan via rechtbank worden afgedwongen.
Essentie:
Verbintenissen zijn bedoeld om juridische gevolgen te
hebben.
Niet-nakoming kan leiden tot interferentie van het
gerecht. (Inmenging v.h. gerecht)
Verbintenissen zijn afdwingbaar als er geen nakoming is.
Engagement: Verbintenis houdt rechtsplicht in
Verplichting/ gehoudenheid/ schuld: de ene partij moet
iets doen of nalaten.
Aanspraak van een ander: iemand anders heeft het recht
om nakoming te eisen (recht of vordering)
Rechten en plichten zijn vaak verbonden: waar een plicht
is, bestaat vaak een recht aan de andere kant.
, Vb.: Je wil een huis bouwen en je hebt een paar aannemers gecontacteerd en je
hebt papieren getekend dat ze komen op bv 1 maart. Komen ze niet dan kan je
via recht hen gaan verplichten omdat er juist een contract is gesloten. Als de
ene een schuld (500 euro heeft dan heeft de andere een aanspraak (een recht of
een vordering.) (Recht om 500 euro te ontvangen)
Schuldenaar= degene die een verplichting of schuld heeft.
Schuldeiser= degene die aanspraak heeft op de uitvoering van de
verbintenis (recht of vordering)
De verschillende oorsprongen van verbintenissen.
(Bronnen van verbintenis?)
Contract= juridische afspraak. Geen naleving, dan kan je de andere
daarmee iets aanvangen.
Voorbeeld: koopcontract: verkoper en koper (2 partijen) over de
koop van een auto (2de hands)
Verplichtingen van de verkoper: Leveringsplicht,
garantieplicht.
Verplichtingen van de koper: auto ontvangen en
betalingsplicht.
! Als je kijkt naar de betaalplicht dan heeft de verkoper een recht
op eising van geld via de rechtbank.
Om de schuldeiser en schuldenaar te bepalen moet je kijken naar het
prestatieniveau (kijken naar de situatie)
Contract= bron van verbintenissen.
Misdrijven= zitten in het strafrecht en ook de bron van
verbintenissen. Misdrijf creëert vaak schade. Misdrijf is altijd een
onrechtmatige daad.
Onrechtmatigde daad= schade en de schadevergoeding.
Niet elk misdrijf wordt vervolgd. Het is vaker zo dat er een onrechtmatige
daad die theoretisch een misdrijf is. Maar meestal wordt dat niet vervolgd,
theoretisch vervolgbaar.
Onopzettelijke schade en verwondingen door bv. een arts zou
aangevochten kunnen worden. (Ook een dokter is een mens en fouten
gebeuren, geen vervolgbeleid) Boek 6 BW (codex)
Aansprakelijkheid uit onrechtmatige daad
= Buitencontractuele aansprakelijkheid= een soort
contractaansprakelijkheid (geen contractuele relatie), de betrokkenen
komen bij een buitencontractuele aansprakelijkheid louter in contact per
toeval. (Er wordt geen contract gesloten), maar er KAN een
rechtsverplichting ontstaan!
, Onrechtmatige daad
= fouten, foutaansprakelijkheid (bewezen fout of wettelijk vermoede van
een fout) die schade nalaat bij een ander.
De daad impliceert dat iemand aansprakelijk is voor bewezen fout of
wettelijk vermoeden van fout.
Bv: een kind maakt een fout, ouders zijn aansprakelijk en dan spreek je
van ouders/ toezichthouders die verantwoordelijk zijn.
Sommige slachtoffers nemen geen proces, want ze kunnen niet met bewijs
komen. (Door bewijslast starten 9/10 mensen geen proces)
Basisschema:
Foutieve gedraging van de dader (oorzaak)
De dader richt schade toe aan het slachtoffer.
Oorzakelijk causaal verband: Link tussen de dader en slachtoffer en de
schade van het slachtoffer. Zonder deze link GEEN aansprakelijkheid.
Schade van het slachtoffer(gevolg): De concrete schade die het slachtoffer
lijdt (materieel of immaterieel)
Wat is de verbintenis uit onrechtmatige daad als ik mijn
drie componenten heb:
=De verbintenis: Dader moet zijn slachtoffer altijd volledig gaan
vergoeden (soms afwijkend, gebeurt soms niet)
Soms in Natura of in geld schadevergoeding betalen: Er wordt geld
gegeven aan het slachtoffer. Slachtoffer mag kiezen wat hij doet met de
fiets.
Soms moeten er vergoedingsfondsen (als schadevergoeding betaald
worden, want dader is onbekend (bv: dader rijdt u aan en rijdt dan weg):
Vb.: het GMWF = gemeenschappelijk waarborgfonds (ongeval met
vluchtmisdrijf); aansprakelijk failliet (Asbestfonds: foutieve ingrepen=
moeilijk bewijs (dader onbekend of oorzaak onbekend dus asbestfonds.)
Verzekering gaat niets veranderen voor de aansprakelijkheid.
Dus als ik iemand aanrijd en ik doe aangifte bij mijn verzekeraar en de
verzekeraar zal in mijn plaats betalen voor het slachtoffer, maar de
verzekeraar is nooit aansprakelijk!
Bv: Ik ben advocaat en ik kan fout maken waardoor ik bij mijn cliënten schade
kan berokkenen (financieel verlies). Ik ben aansprakelijk (de schuldige), maar
mijn beroepsaansprakelijkheidsverzekeraar zal die schade betalen.
, Sociale zekerheid: In België wordt een deel van ziekenhuiskosten gedragen
door de overheid
Persoonlijke of kwalitatieve aansprakelijkheid:
Persoonlijk = voor eigen foutief gedrag
Kwalitatief: de wetgever duidt personen aan die
aansprakelijk zijn voor de daden van anderen, voor dieren of
voor voorwerpen die schade toebrengen. Bv: ouders voor het
kind.
o Volgorde van behandeling:
Hierna wordt eerst de aansprakelijkheid voor eigen fout
geanalyseerd
Vervolgens bestuderen we de verschillende vormen van
kwalitatieve aansprakelijkheid
In een casus (realiteit) gaan vaak verschillende
aansprakelijkheidsgronden tegelijk aan de orde zijn
2. Verbintenissenrecht, OD persoonlijke fout.
(buitencontractuele aansprakelijkheidsrecht)
o Inleidende begrippen:
Foutaansprakelijkheid, foutloze aansprakelijkheid
en alternatieve vergoedingssystemen:
Principe: The loss lies where it falls’ = wie schade lijdt, draagt zelf
de gevolgen.
Uitzondering: Soms kun je de schade verschuiven naar iemand
anders. Je legt de fout elders. (soms ligt de fout bij twee partijen)
(buitencontractuele aansprakelijkheid)
Foutaansprakelijkheid: degene die schade veroorzaakt door een
fout moet vergoeden. ( Er MOET een bewezen fout zijn)
Foutloze/objectieve aansprakelijkheid: Iemand kan aansprakelijk
zijn zonder dat er een persoonlijke fout is. Vb.: ouders voor kind.
Risicoaansprakelijkheid: aansprakelijkheid gebaseerd op risico of
eigendom van gevaarlijke zaken. Vb.: baasje voor agressieve
hond.
Andere vergoedingssystemen: sociale zekerheid, verzekeringen
en fondsen. Van artikel 1382 oud BW naar boek 6
!Soms kun je de schade verschuiven naar iemand anders. Je legt
de fout elders. (soms ligt de fout bij twee partijen)!
Persoonlijke en kwalitatieve aansprakelijkheid:
Nieuw recht boek 5,6 (codex) MEENEMEN
Juridische taal op het examen gebruiken. (Vakjargon) boek: 1bis, 1 en 2
(voor het jaar) bv; verantwoordelijk= aansprakelijkheid. Franse termen
moeten gekend worden!!! Toledo; voorbeeldexamen (geen oefenexamen
voor dit vak)
Monitoraten: oefeningen op casussen! Breed examen met beperkte tijd.
(2u30 min) wetboek (vrg codex mee te nemen op het examen)
Buitencontractuele aansprakelijkheid (Boek 1 bis)
1. Begrippen verbintenissen VS onrechtmatige daad:
= Een verbintenis is een juridisch engagement tussen personen
of partijen. Het legt rechten en plichten vast en kan in principe
afdwingbaar zijn via het rechtssysteem.
Dit kan eenzijdig: één partij legt een verplichting op zonder dat
een andere partij er actief iets tegenover stelt (vb. beloning).
Maar meestal is het een meerzijdig verband tussen betrokken.
De betrokkenen hebben wederzijdse verplichtingen.
Vb.: je schreef een mail naar mensen die betrokken zouden
zijn bij het verlies van mijn ring. Degene die hem vindt krijgt
een beloning. (= juridisch eenzijdig engagement). Stel je krijgt
je beloning niet (500 euro) dan kan je de rechtbank erbij
betrekken. (Juridisch afdwingbaar)
Juridisch vs. moreel engagement:
Moreel engagement: bv. afspraak tussen vrienden – niet
juridisch afdwingbaar.
Juridisch engagement: wettelijke gevolgen bij niet-
nakoming, kan via rechtbank worden afgedwongen.
Essentie:
Verbintenissen zijn bedoeld om juridische gevolgen te
hebben.
Niet-nakoming kan leiden tot interferentie van het
gerecht. (Inmenging v.h. gerecht)
Verbintenissen zijn afdwingbaar als er geen nakoming is.
Engagement: Verbintenis houdt rechtsplicht in
Verplichting/ gehoudenheid/ schuld: de ene partij moet
iets doen of nalaten.
Aanspraak van een ander: iemand anders heeft het recht
om nakoming te eisen (recht of vordering)
Rechten en plichten zijn vaak verbonden: waar een plicht
is, bestaat vaak een recht aan de andere kant.
, Vb.: Je wil een huis bouwen en je hebt een paar aannemers gecontacteerd en je
hebt papieren getekend dat ze komen op bv 1 maart. Komen ze niet dan kan je
via recht hen gaan verplichten omdat er juist een contract is gesloten. Als de
ene een schuld (500 euro heeft dan heeft de andere een aanspraak (een recht of
een vordering.) (Recht om 500 euro te ontvangen)
Schuldenaar= degene die een verplichting of schuld heeft.
Schuldeiser= degene die aanspraak heeft op de uitvoering van de
verbintenis (recht of vordering)
De verschillende oorsprongen van verbintenissen.
(Bronnen van verbintenis?)
Contract= juridische afspraak. Geen naleving, dan kan je de andere
daarmee iets aanvangen.
Voorbeeld: koopcontract: verkoper en koper (2 partijen) over de
koop van een auto (2de hands)
Verplichtingen van de verkoper: Leveringsplicht,
garantieplicht.
Verplichtingen van de koper: auto ontvangen en
betalingsplicht.
! Als je kijkt naar de betaalplicht dan heeft de verkoper een recht
op eising van geld via de rechtbank.
Om de schuldeiser en schuldenaar te bepalen moet je kijken naar het
prestatieniveau (kijken naar de situatie)
Contract= bron van verbintenissen.
Misdrijven= zitten in het strafrecht en ook de bron van
verbintenissen. Misdrijf creëert vaak schade. Misdrijf is altijd een
onrechtmatige daad.
Onrechtmatigde daad= schade en de schadevergoeding.
Niet elk misdrijf wordt vervolgd. Het is vaker zo dat er een onrechtmatige
daad die theoretisch een misdrijf is. Maar meestal wordt dat niet vervolgd,
theoretisch vervolgbaar.
Onopzettelijke schade en verwondingen door bv. een arts zou
aangevochten kunnen worden. (Ook een dokter is een mens en fouten
gebeuren, geen vervolgbeleid) Boek 6 BW (codex)
Aansprakelijkheid uit onrechtmatige daad
= Buitencontractuele aansprakelijkheid= een soort
contractaansprakelijkheid (geen contractuele relatie), de betrokkenen
komen bij een buitencontractuele aansprakelijkheid louter in contact per
toeval. (Er wordt geen contract gesloten), maar er KAN een
rechtsverplichting ontstaan!
, Onrechtmatige daad
= fouten, foutaansprakelijkheid (bewezen fout of wettelijk vermoede van
een fout) die schade nalaat bij een ander.
De daad impliceert dat iemand aansprakelijk is voor bewezen fout of
wettelijk vermoeden van fout.
Bv: een kind maakt een fout, ouders zijn aansprakelijk en dan spreek je
van ouders/ toezichthouders die verantwoordelijk zijn.
Sommige slachtoffers nemen geen proces, want ze kunnen niet met bewijs
komen. (Door bewijslast starten 9/10 mensen geen proces)
Basisschema:
Foutieve gedraging van de dader (oorzaak)
De dader richt schade toe aan het slachtoffer.
Oorzakelijk causaal verband: Link tussen de dader en slachtoffer en de
schade van het slachtoffer. Zonder deze link GEEN aansprakelijkheid.
Schade van het slachtoffer(gevolg): De concrete schade die het slachtoffer
lijdt (materieel of immaterieel)
Wat is de verbintenis uit onrechtmatige daad als ik mijn
drie componenten heb:
=De verbintenis: Dader moet zijn slachtoffer altijd volledig gaan
vergoeden (soms afwijkend, gebeurt soms niet)
Soms in Natura of in geld schadevergoeding betalen: Er wordt geld
gegeven aan het slachtoffer. Slachtoffer mag kiezen wat hij doet met de
fiets.
Soms moeten er vergoedingsfondsen (als schadevergoeding betaald
worden, want dader is onbekend (bv: dader rijdt u aan en rijdt dan weg):
Vb.: het GMWF = gemeenschappelijk waarborgfonds (ongeval met
vluchtmisdrijf); aansprakelijk failliet (Asbestfonds: foutieve ingrepen=
moeilijk bewijs (dader onbekend of oorzaak onbekend dus asbestfonds.)
Verzekering gaat niets veranderen voor de aansprakelijkheid.
Dus als ik iemand aanrijd en ik doe aangifte bij mijn verzekeraar en de
verzekeraar zal in mijn plaats betalen voor het slachtoffer, maar de
verzekeraar is nooit aansprakelijk!
Bv: Ik ben advocaat en ik kan fout maken waardoor ik bij mijn cliënten schade
kan berokkenen (financieel verlies). Ik ben aansprakelijk (de schuldige), maar
mijn beroepsaansprakelijkheidsverzekeraar zal die schade betalen.
, Sociale zekerheid: In België wordt een deel van ziekenhuiskosten gedragen
door de overheid
Persoonlijke of kwalitatieve aansprakelijkheid:
Persoonlijk = voor eigen foutief gedrag
Kwalitatief: de wetgever duidt personen aan die
aansprakelijk zijn voor de daden van anderen, voor dieren of
voor voorwerpen die schade toebrengen. Bv: ouders voor het
kind.
o Volgorde van behandeling:
Hierna wordt eerst de aansprakelijkheid voor eigen fout
geanalyseerd
Vervolgens bestuderen we de verschillende vormen van
kwalitatieve aansprakelijkheid
In een casus (realiteit) gaan vaak verschillende
aansprakelijkheidsgronden tegelijk aan de orde zijn
2. Verbintenissenrecht, OD persoonlijke fout.
(buitencontractuele aansprakelijkheidsrecht)
o Inleidende begrippen:
Foutaansprakelijkheid, foutloze aansprakelijkheid
en alternatieve vergoedingssystemen:
Principe: The loss lies where it falls’ = wie schade lijdt, draagt zelf
de gevolgen.
Uitzondering: Soms kun je de schade verschuiven naar iemand
anders. Je legt de fout elders. (soms ligt de fout bij twee partijen)
(buitencontractuele aansprakelijkheid)
Foutaansprakelijkheid: degene die schade veroorzaakt door een
fout moet vergoeden. ( Er MOET een bewezen fout zijn)
Foutloze/objectieve aansprakelijkheid: Iemand kan aansprakelijk
zijn zonder dat er een persoonlijke fout is. Vb.: ouders voor kind.
Risicoaansprakelijkheid: aansprakelijkheid gebaseerd op risico of
eigendom van gevaarlijke zaken. Vb.: baasje voor agressieve
hond.
Andere vergoedingssystemen: sociale zekerheid, verzekeringen
en fondsen. Van artikel 1382 oud BW naar boek 6
!Soms kun je de schade verschuiven naar iemand anders. Je legt
de fout elders. (soms ligt de fout bij twee partijen)!
Persoonlijke en kwalitatieve aansprakelijkheid:
