Samenvatting - Kunst & Cultuurtoerisme 2

Samenvatting K&C 2
1 HOOFDSTUK 1: CULTUURTOERISME INLEIDING
1.1.1 Begrippenkader
Erfgoed:
 Onroerend erfgoed: monumenten, archeologische sites en landschappen
die wel tastbaar zijn, maar niet verplaatst kunnen worden
 Roerend cultureel erfgoed: wordt bewaard in musea, archieven,
bibliotheken, documentatiecentra, kerken en kloosters, scholen, ..
 Immaterieel erfgoed: minder tastbare dingen zoals verhalen, tradities,
feesten, liederen, dialecten, stoeten, ..
Erfgoedzorg gaat om:
1. Verzamelen of Beheer: registratie
2. Behoud: restauratie & conservering
3. Onderzoek: onderzoek & studie
4. Ontsluiten: wetenschap & grote publiek
5. Borgen: doorgeven aan toekomstige generaties
Cultuurtoerisme kan.. zijn :
 Aanbodgeoriënteerd: cultuurtoeristen zijn op zoek naar confrontaties en he
t ervaren van een ‘vreemde’ cultuur
 Aanleidinggeoriënteerd: cultuurtoeristen hebben andere redenen
om iets te bezoeken dan reguliere toeristen ->
intrinsieke motivatie, verwachtingen, beleving
 Belevinggeoriënteerd: cultuurtoeristen zijn op zoek naar beleving
 Operationeelgeoriënteerd: cultuurtoeristen nemen
aan activiteiten of ervaringen
Cultuurproduct:




1.1.2 De cultuurtoerist
Basismotivaties van de Belgische vakantieganger:




1

,Culturele verrekijker kenmerken:
 Verruimt zijn culturele horizon, bezoekt kunststeden, verdiept zich in
artikels over zijn bestemming, lokale tradities, niet op zoek naar luxe,
meer senioren
Typologie van de cultuurtoerist

 Culture‐core: diepe ervaring, cultuur hoofddoel
 Culture‐peripheral: middelmatige beleving, cultuur wordt meegepikt
 Incidental: oppervlakkige ervaring, indien alternatief kiest de toerist niet vo
or het culture
 Accidental: diepe ervaring, de toerist kiest voor cultuur indien aanwezig




Eigenschappen cultuurtoerist:
 Reiziger geen toerist
 Actief op zoek nar het verschil
 Op zoek naar authentieke beleving
 Bekommerd om zelfontwikkeling
 Interactie met lokale bevolking/bestemming




2

,2 HOOFDSTUK 2: CULTUURTOERISTISCHE
ATTRACTIES

2.1 WERELDERFGOED
2.1.1 Instrumenten
1. Werelderfgoed = cultureel of natuurlijk erfgoed dat uniek is en van
universele waarde voor de mensheid
 Vastgelegd in de Werelderfgoedconventie van UNESCO (1972)
 Monumenten, binnensteden of natuurgebieden
 Wanneer een land erfgoed laad herkennen, verbindt het zich ertoe:
o Het erfgoed actief te beschermen
o Het te behouden voor toekomstige generaties
 2020:1121 werelderfgoedsites
o Bv. Yellowstone National Park, Galapagoseilanden (Ecuador), Grote
Markt Brussel
2. Immaterieel erfgoed = levend erfgoed
 Sociale gewoonten, voorstellingen, rituelen, tradities, uitdrukkingen, ..
 UNESCO-conventie voor de borging van immaterieel cultureel erfgoed
(2003)
 Opgenomen op heen internationale representatieve lijst
 Verschil met werelderfgoed: immaterieel erfgoed hoeft niet uniek of van
wereldbetekenis te zijn
 Doel: tonen en beschermen van de enorme culturele diversiteit aan
immaterieel erfgoed wereldwijd
 Bv. Italiaanse keuken UNESCO-werelderfgoed
3. Memory of the World-programma
 UNESCO initatief dat zich richt o het behoud en de verspreiding van
documentair erfgoed (geschreven bronnen, archieven, digitale
documenten, ..)
 Opgestart in 1992
 Beschermt documenten van uitzonderlijke waarde

2.1.2 Impact erkenning als werelderfgoed
 Geen extra wettelijke bescherming
 Geen automatische financiering
 Geen ‘stolp’: erfgoed wordt niet afgesloten of bevroren in tijd
Maar wel:
 Sterke uitstraling: label werkt als kwaliteitskeurmerk
 Verhoogde toeristische aantrekkingskracht
Maar het kan leiden tot overtoerisme.

2.1.3 Trends
1. Inhaalbeweging niet-Westerse landen
2. Voorkeur voor seriële en transnationale nominaties
3. List of world heritage in danger groei o.a. door klimaatsopwarming en
rampen maar ook toerisme (crowding)


3

, 2.1.4 Cultureel erfgoed belang
Het speelt een cruciale rol op economisch, sociaal, cultureel en duurzaam vlak.
 Economisch en ruimtelijk
o Verhoogt de aantrekkelijkheid van regio’s, steden en platteland.
o Trekt investeringen, talent en bedrijven aan → versterkt
concurrentiekracht.
o Creëert werkgelegenheid (erfgoedzorg, toerisme, creatieve sector).
o Levert hoog investeringsrendement en belastinginkomsten op.
o Werkt als katalysator voor duurzame stads- en regiov vernieuwing.
 Toerisme, marketing & identiteit
o Geeft regio’s een unieke identiteit en sterke verhaallijnen
o Vormt de basis voor cultureel toerisme en effectieve
marketingstrategieën
 Creativiteit, innovatie en duurzaamheid
o Stimuleert creativiteit en innovatie.
o Maakt historische gebouwen en omgevingen toegankelijk en
toekomstbestendig.
o Draagt bij aan klimaatdoelstellingen (hergebruik en renovatie van
bestaande gebouwen).
 Levenskwaliteit en samenleving
o Verbetert leefbaarheid, sfeer en karakter van steden en regio’s.
o Maakt plaatsen aantrekkelijk om te wonen, werken en bezoeken.
o Ondersteunt onderwijs en levenslang leren.
o Versterkt burgerzin, trots en verbondenheid.
o Bouwt sociaal kapitaal en bevordert sociale cohesie en integratie.


2.2 ARCHITECTUURTOERISME DEEL 1
Toerisme en architectuur zijn onlosmakelijk met elkaar vervlochten. Architectuur
is een toeristische aantrekkingspool en heeft een praktisch ondersteunend nut.

2.2.1 Kenmerken
 Het omvat
o hedendaagse architectuur
o bouwkundig erfgoed
 architectuur maakt integraal deel uit van de aantrekkingskracht van de
toeristische bestemming
 beeldmerk van de bestemming
 kan deel uitmaken van het stedelijk landschap of een geïsoleerde ruimte
zijn (bv. abdij).

2.2.2 Attracties
1. Iconische gebouwen
 Bauhaus (Walter Gropius)
 Villa Savoye (Le corbusier)
 Guggenheim Museum (Frank Lloyd Wright)
 Einsteintoren (Erich Mendelsohn)


2. Architectenwoningen

4