Deel 3 Levensbeschouwing
Inleiding
Levensbeschouwing is 1 van de assen van de menselijke identiteit zie
p45
Definitie levensbeschouwing: het is een samenhangend geheel van
ideeën, ervaringen, waarden en beelden dat een persoon ontwikkelt over
zichzelf, het samenleven met anderen en over de wereld.
Grote diversiteit van levensbeschouwingen in de wereld Christenen en
Moslims hebben de meeste aanhangers (zie tabel p46!)
Unaffiliated = mensen die tot geen enkele religieuze groep behoren
1 Erkende levensbeschouwingen in België
Je hebt het recht om een levensbeschouwelijke overtuiging hebben
staat in de wet van België
Artikel 24 vrijheid van levensbeschouwing wordt gekoppeld aan
onderwijs
ook is het onderwijs verplicht levensbeschouwelijke vakken te geven
Het onderwijs is vrij:
- Gemeenschap waarborgt de keuzevrijheid van ouders
- Gemeenschap richt neutraal onderwijs in (neutraal op vlak van
filosofie, ideologie, godsdienst)
- Scholen ingericht door openbare besturen bieden tot einde van
leerplicht de keuze voor erkende godsdienst en niet-confessionele
zedenleer
Als inrichtende macht bevoegdheden wil geven aan 1 of meer autonome
organen kunnen ze dit enkel doen als er door de meerderheid voor is
gestemd
Iedereen heeft recht op onderwijs en dat moet iedereen krijgen en die
toegang is kosteloos tot het einde van de leerplicht
Alle leerlingen die leerplichtig zijn hebben recht op morele of religieuze
opvoeding
,Alle leerlingen, ouders, personeelsleden, onderwijsinstellingen zijn gelijk
voor de wet. De wet houdt rekening met objectieve verschillen,
karakteristieken van iedere inrichtende macht die aangepaste behandeling
verantwoorden.
Inrichting, erkenning, subsidiëring van onderwijs door gemeenschap wordt
geregeld door wet of decreet
Federale overheidsdienst justitie in België staat in voor erkenning van
erediensten en vrijzinnigheid dus als je een eigen levensbeschouwing
hebt en je wilt een erkenning daarvoor moet je dat aanvragen aan de
justitie
8 erkende (= beschermd door de wet) levensbeschouwingen in België:
1. Rooms-katholieke
2. Israëlitische
3. Anglicaanse
4. Protestants-Evangelische
5. Islamitische
6. Orthodoxe
7. Niet-confessionele levensbeschouwing (in het lager is dat zedenleer)
8. Boeddhisme
Zie p48 voor chronologische volgorde + PowerPoint voor foto’s!!!
2 Belangrijke aspecten van een
levensbeschouwing
Aspecten van levensbeschouwing:
1. Historiek
2. De geloofsovertuiging of levensfilosofie
3. Belangrijke geschriften of bronnen
4. Rituelen en symbolen
5. Belangrijke levensmomenten: geboorte, volwassen worden, huwelijk
en dood
6. Belangrijke plaatsen en voorgangers
2.1 Historiek (de kernervaring)
Meest fundamentele aspect van levensbeschouwing = de ervaring
De ervaring was zo ingrijpend in de geschiedenis dat er een
geloofsovertuiging is ontstaan
,Die ervaring is verbonden met een figuur: Abraham, Mohammed, Jezus,
Boeddha,…
Die kernervaring zorgt ervoor dat een geloofsovertuiging gaan groeien
2.2 De geloofsovertuiging of levensfilosofie
Levensbeschouwing = mensen gaan op een bepaalde manier naar het
leven kijken
Hun filosofie zegt iets over hun visie op zichzelf, medemens en de wereld
2.3 Belangrijke geschriften of bronnen
De kernervaringen zijn geschreven in verhalen, verzen,…
Elke levensbeschouwing heeft zijn eigen bronnen
2.4 Rituelen en symbolen
Doopsuiker, geboortekaartje = symbolen die verwijzen naar nieuw leven
Een symbool vat de realiteit samen
Poppies zijn het symbool van herinnering voor de overleden soldaten (die
bloem groeit het snelst terug na vernieling)
; = ik ben bereid om naar jou te luisteren, die persoon wilde misschien
zelfmoord plegen maar is er toch uitgeraakt
Symbolen hebben verschillende betekenissen binnen culturen
Symbolen moeten beleefd en ervaren worden
Wat is een symbool? Een gewoon ding dat voor mij in een bepaalde
context een bijzondere betekenis krijgt (Bij de film ‘het smelt’ heeft de
blok ijs een andere betekenis gaan krijgen)
Symbolen ontstaan doordat een voorwerp in een bepaalde context, in een
bepaald verhaal een betekenis krijgt
Symbolen hebben een uiterlijke kant (bv. een roos) en soms ook een
diepere betekenis (de liefde) ze hebben niet altijd een diepere betekenis
bv. H2O is het symbool van water maar heeft geen diepere betekenis
Symbolen zijn vaak terug te vinden in rituelen
, Rituelen = handelingen die zich herhaaldelijk voordoen en ze zorgen voor
diepe verbondenheid tussen mensen (bv. je verjaardag dan mag je
kaarsjes uitblazen, krijg je cadeaus)
Dagelijkse rituelen = handelingen die gebeuren vanuit een vaste structuur
omdat ze een houvast bieden. Gebeuren steeds in dezelfde volgorde (bv.
opstaan, douchen, ontbijten, tanden poetsen, tas klaarmaken,…) dit heeft
geen diepere betekenis
Wat is het doel van levensbeschouwelijke rituelen?
Het diepere, innerlijke werkelijkheid oproepen
Doordat je een handeling doet roept ze iets diepers, meer bij je op. Ze
leggen de nadruk op wat de mensen gelukkig of ontroert maakt (bv.
doopsel, ik wordt opgenomen in de familie namelijk de kerkgemeenschap)
Bij levensbeschouwelijke rituelen is er een vast patroon van handelingen
en is er een voorwerp met een extra diepere betekenis. dat voorwerp
krijgt de naam ‘symboolhandeling’ omdat het voorwerp een symbolische
betekenis krijgt
Voorbeeld symboolhandeling: het breken van het brood tijdens
eucharistieviering
2.5 Belangrijke levensmomenten
Dat zijn geboren worden, groeien, huwen, doodgaan
2.6 Belangrijke plaatsen en voorgangers
Levensbeschouwing is ontstaan op een bepaalde plaats. Die plaats is
verbonden met een gebeurtenis van de levensbeschouwing (bv.
Jeruzalem)
Voorgangers = mensen die de leiding nemen en de route uitstippelen
3 Jodendom
3.1 Historiek (de kernervaring)
4000 jaar geleden/2000 v.C. werd Abraham geboren in Zuidoosten van
Irak later verhuisde hij met zijn familie naar Charan
Hij moest van God zijn woonplaats en alle andere dingen verlaten lees
p52!!
Inleiding
Levensbeschouwing is 1 van de assen van de menselijke identiteit zie
p45
Definitie levensbeschouwing: het is een samenhangend geheel van
ideeën, ervaringen, waarden en beelden dat een persoon ontwikkelt over
zichzelf, het samenleven met anderen en over de wereld.
Grote diversiteit van levensbeschouwingen in de wereld Christenen en
Moslims hebben de meeste aanhangers (zie tabel p46!)
Unaffiliated = mensen die tot geen enkele religieuze groep behoren
1 Erkende levensbeschouwingen in België
Je hebt het recht om een levensbeschouwelijke overtuiging hebben
staat in de wet van België
Artikel 24 vrijheid van levensbeschouwing wordt gekoppeld aan
onderwijs
ook is het onderwijs verplicht levensbeschouwelijke vakken te geven
Het onderwijs is vrij:
- Gemeenschap waarborgt de keuzevrijheid van ouders
- Gemeenschap richt neutraal onderwijs in (neutraal op vlak van
filosofie, ideologie, godsdienst)
- Scholen ingericht door openbare besturen bieden tot einde van
leerplicht de keuze voor erkende godsdienst en niet-confessionele
zedenleer
Als inrichtende macht bevoegdheden wil geven aan 1 of meer autonome
organen kunnen ze dit enkel doen als er door de meerderheid voor is
gestemd
Iedereen heeft recht op onderwijs en dat moet iedereen krijgen en die
toegang is kosteloos tot het einde van de leerplicht
Alle leerlingen die leerplichtig zijn hebben recht op morele of religieuze
opvoeding
,Alle leerlingen, ouders, personeelsleden, onderwijsinstellingen zijn gelijk
voor de wet. De wet houdt rekening met objectieve verschillen,
karakteristieken van iedere inrichtende macht die aangepaste behandeling
verantwoorden.
Inrichting, erkenning, subsidiëring van onderwijs door gemeenschap wordt
geregeld door wet of decreet
Federale overheidsdienst justitie in België staat in voor erkenning van
erediensten en vrijzinnigheid dus als je een eigen levensbeschouwing
hebt en je wilt een erkenning daarvoor moet je dat aanvragen aan de
justitie
8 erkende (= beschermd door de wet) levensbeschouwingen in België:
1. Rooms-katholieke
2. Israëlitische
3. Anglicaanse
4. Protestants-Evangelische
5. Islamitische
6. Orthodoxe
7. Niet-confessionele levensbeschouwing (in het lager is dat zedenleer)
8. Boeddhisme
Zie p48 voor chronologische volgorde + PowerPoint voor foto’s!!!
2 Belangrijke aspecten van een
levensbeschouwing
Aspecten van levensbeschouwing:
1. Historiek
2. De geloofsovertuiging of levensfilosofie
3. Belangrijke geschriften of bronnen
4. Rituelen en symbolen
5. Belangrijke levensmomenten: geboorte, volwassen worden, huwelijk
en dood
6. Belangrijke plaatsen en voorgangers
2.1 Historiek (de kernervaring)
Meest fundamentele aspect van levensbeschouwing = de ervaring
De ervaring was zo ingrijpend in de geschiedenis dat er een
geloofsovertuiging is ontstaan
,Die ervaring is verbonden met een figuur: Abraham, Mohammed, Jezus,
Boeddha,…
Die kernervaring zorgt ervoor dat een geloofsovertuiging gaan groeien
2.2 De geloofsovertuiging of levensfilosofie
Levensbeschouwing = mensen gaan op een bepaalde manier naar het
leven kijken
Hun filosofie zegt iets over hun visie op zichzelf, medemens en de wereld
2.3 Belangrijke geschriften of bronnen
De kernervaringen zijn geschreven in verhalen, verzen,…
Elke levensbeschouwing heeft zijn eigen bronnen
2.4 Rituelen en symbolen
Doopsuiker, geboortekaartje = symbolen die verwijzen naar nieuw leven
Een symbool vat de realiteit samen
Poppies zijn het symbool van herinnering voor de overleden soldaten (die
bloem groeit het snelst terug na vernieling)
; = ik ben bereid om naar jou te luisteren, die persoon wilde misschien
zelfmoord plegen maar is er toch uitgeraakt
Symbolen hebben verschillende betekenissen binnen culturen
Symbolen moeten beleefd en ervaren worden
Wat is een symbool? Een gewoon ding dat voor mij in een bepaalde
context een bijzondere betekenis krijgt (Bij de film ‘het smelt’ heeft de
blok ijs een andere betekenis gaan krijgen)
Symbolen ontstaan doordat een voorwerp in een bepaalde context, in een
bepaald verhaal een betekenis krijgt
Symbolen hebben een uiterlijke kant (bv. een roos) en soms ook een
diepere betekenis (de liefde) ze hebben niet altijd een diepere betekenis
bv. H2O is het symbool van water maar heeft geen diepere betekenis
Symbolen zijn vaak terug te vinden in rituelen
, Rituelen = handelingen die zich herhaaldelijk voordoen en ze zorgen voor
diepe verbondenheid tussen mensen (bv. je verjaardag dan mag je
kaarsjes uitblazen, krijg je cadeaus)
Dagelijkse rituelen = handelingen die gebeuren vanuit een vaste structuur
omdat ze een houvast bieden. Gebeuren steeds in dezelfde volgorde (bv.
opstaan, douchen, ontbijten, tanden poetsen, tas klaarmaken,…) dit heeft
geen diepere betekenis
Wat is het doel van levensbeschouwelijke rituelen?
Het diepere, innerlijke werkelijkheid oproepen
Doordat je een handeling doet roept ze iets diepers, meer bij je op. Ze
leggen de nadruk op wat de mensen gelukkig of ontroert maakt (bv.
doopsel, ik wordt opgenomen in de familie namelijk de kerkgemeenschap)
Bij levensbeschouwelijke rituelen is er een vast patroon van handelingen
en is er een voorwerp met een extra diepere betekenis. dat voorwerp
krijgt de naam ‘symboolhandeling’ omdat het voorwerp een symbolische
betekenis krijgt
Voorbeeld symboolhandeling: het breken van het brood tijdens
eucharistieviering
2.5 Belangrijke levensmomenten
Dat zijn geboren worden, groeien, huwen, doodgaan
2.6 Belangrijke plaatsen en voorgangers
Levensbeschouwing is ontstaan op een bepaalde plaats. Die plaats is
verbonden met een gebeurtenis van de levensbeschouwing (bv.
Jeruzalem)
Voorgangers = mensen die de leiding nemen en de route uitstippelen
3 Jodendom
3.1 Historiek (de kernervaring)
4000 jaar geleden/2000 v.C. werd Abraham geboren in Zuidoosten van
Irak later verhuisde hij met zijn familie naar Charan
Hij moest van God zijn woonplaats en alle andere dingen verlaten lees
p52!!
