Beroepsethiek en integriteit van de jurist
Geen lesopnames!!
Het vak gaat niet om veel kennen, vooral hoe omgaan met essayvragen, oefenen
hierop
Speciale onderdelen van de slides staan niet op de eerst beschikbare slides =>
komen later op Toledo
Leesmateriaal => zie Toledo
Lees deze, want kleine taak wordt eraan gekoppeld (stelt niet zo bijzonder
veel voor)
Examen polst naar onze mening (inzicht) + argumentatie hierrond
Codex mag mee + speciale bundel van op Toledo mag mee naar examen
Extra leesmateriaal mag niet mee op examen
Examen = 2 essayvragen
1
,Les 1: Inleiding
We komen van de naam ‘deontologie’ => vak wordt nu ruimer opgevuld
Er is meer dan enkel de gedragscodes, het gaat verder dan dat
Filmpje Suits aanwerving Mike bij Harvey
Mike heeft geen diploma rechten dus zou eigenlijk niet mogen aangenomen
worden door Harvey
In België: we vinden regels mbt toegang tot advocatuur terug in Ger.W. & Sw.
(Art. 428 Ger.W + Art. 227ter Sw. + Art. 1 Codex OVB)
De eerste antwoorden vinden we terug in de wet => we mogen niet buiten
de wettelijke voorschriften gaan (dit is de basis), dit zijn vaste geijkte regels
Filmpje Suits closing met cliënt
Harvey bluft met een papier als bewijs dat niet echt is => hij liegt openlijk
tegen zijn cliënt, terwijl hij hiermee wel handelt in het belang van zijn cliënt,
maar gebruikt hiermee manieren die op een leugen komen eigenlijk
Doet hij hiermee iets dat in strijd is met de wettelijke teksten? Het gaat hier
minder straightforward zijn, ook de deontologische regels => deze zijn ook
vaak vaag geformuleerd
Beroepsethiek gaat verder dan wat er op papier staat => het is belangrijk
voor:
o Professionaliteit te garanderen
o Geloofwaardigheid van beroep als advocaat naar de
buitenwereld toe gaan behouden
Uittreksel uit tekst E. Lancksweerdt, “De deugdethiek als aanvulling op de
deontologie”:
Deontologische codes beogen het professioneel optreden van de jurist in goede banen
te leiden. Geen enkele code is evenwel omvattend, gedetailleerd en duidelijk genoeg
om in elke situatie precies aan te geven wat de jurist te doen staat. (nr.6)
(…)
In deze bijdrage wordt de zienswijze verdedigd dat de deontoligie van de juridische
beroepen niet volstaat om tot een ethisch hoogstaande beroepsuitoefening te komen.
(nr. 1)
De deontologische codes is slechts een minimum dat ons zover brengt
o Als jurist gaat er niet altijd zwart of wit te lezen zijn wat je niet mag doen
2
,3 voorbeelden uit de praktijk:
1. Je bent net begonnen op een groot advocatenkantoor => je wordt betrokken in
een groot dossier waarbij een contract al lange tijd wordt genegotieerd door een
vennoot => veel discussie over clausules => hier is er een bepaalde clausule waar
de tegenpartij niet mee akkoord is => uiteindelijk wordt deze clausule niet
opgenomen (mondeling afgesproken dit)
MAAR: de clausule wordt uiteindelijk er toch in toegevoegd zonder de tegenpartij
hiervan in te lichten => tegenpartij merkt dit niet en tekent de overeenkomst => later
viert heel het kantoor feest om deze deal
2. Je werkt bij een klein advocatenkantoor => je moet zelf actief zoeken naar cliënten
=> er zijn niet veel dossiers, dus je begint je financieel zorgen te maken
Er komt een cliënt die een echtscheidingsprocedure wilt, terwijl een bemiddeling
eigenlijk beter zou zijn
MAAR: bemiddeling is kortere procedure, met een echtscheidingsprocedure zou dit
je meer kunnen opleveren als advocaat
3. Als advocaat moet je time sheets invullen op basis waarvan je facturen worden
opgesteld => je baas zegt om je uren naar boven af te ronden om zo het uitrekenen
ervan makkelijker te maken
Moraal
= een geheel van als zelfsprekende beleefde opvattingen over goed en kwaad
(Becker)
= opvattingen over goed en kwaad die leven bij een individu of bij een groep, over de
te handhaven normen en de na te streven waarden (Van Lancksweerdt)
Ethiek
= is de leer waarbij wordt nagedacht over de moraal (Van Lancksweerdt)
= een reflectie op de vanzelfsprekendheden waaruit de alledaagse moraal bestaat
(Becker)
Moraal gaat het gedrag van individuen gaan beïnvloeden => beschrijft de heersende
normen & waarden
Ethiek is een manier om te gaan nadenken over de moraal
3
, Voorbeeld: je zegt tegen een jong kind van 5j om hallo te zeggen tegen iemand
(moraal) => op het moment dat je kind gaat vragen waarom je hallo moet zeggen,
dan plaats je je in de positie van de ethiek (ethiek)
Er is niet één moraal, er is niet één ethiek => dit zal ook afhangen van de
job die je uitoefent
Enkele aandachtspunten:
- Beroepsethiek loopt voort uit het ideaal van volwaardige professionaliteit en
kan niet los gezien worden van het collectie van de beroepsgroep en zijn
praktijk
- De intrinsieke morele dimensie van professionaliteit is vaak impliciet – de
normatieve onderstroom
- In een code wordt die onderstroom expliciet gemaakt, aan de oppervlakte
gebracht, maar niet volledig
- Naast de deontische dimensie van beroepsmoraal, is de aspirationele
dimensie evenzo belangrijk
!! Deontologie is een soort minimum => deze regels worden veruitwendigd door de
beroepsgroep
MAAR: soms is dit niet voldoende = aspirationele dimensie (= streven naar de
hoogste professionaliteit als integer persoon de moraal van uw beroep trachten na te
lezen)
4
Geen lesopnames!!
Het vak gaat niet om veel kennen, vooral hoe omgaan met essayvragen, oefenen
hierop
Speciale onderdelen van de slides staan niet op de eerst beschikbare slides =>
komen later op Toledo
Leesmateriaal => zie Toledo
Lees deze, want kleine taak wordt eraan gekoppeld (stelt niet zo bijzonder
veel voor)
Examen polst naar onze mening (inzicht) + argumentatie hierrond
Codex mag mee + speciale bundel van op Toledo mag mee naar examen
Extra leesmateriaal mag niet mee op examen
Examen = 2 essayvragen
1
,Les 1: Inleiding
We komen van de naam ‘deontologie’ => vak wordt nu ruimer opgevuld
Er is meer dan enkel de gedragscodes, het gaat verder dan dat
Filmpje Suits aanwerving Mike bij Harvey
Mike heeft geen diploma rechten dus zou eigenlijk niet mogen aangenomen
worden door Harvey
In België: we vinden regels mbt toegang tot advocatuur terug in Ger.W. & Sw.
(Art. 428 Ger.W + Art. 227ter Sw. + Art. 1 Codex OVB)
De eerste antwoorden vinden we terug in de wet => we mogen niet buiten
de wettelijke voorschriften gaan (dit is de basis), dit zijn vaste geijkte regels
Filmpje Suits closing met cliënt
Harvey bluft met een papier als bewijs dat niet echt is => hij liegt openlijk
tegen zijn cliënt, terwijl hij hiermee wel handelt in het belang van zijn cliënt,
maar gebruikt hiermee manieren die op een leugen komen eigenlijk
Doet hij hiermee iets dat in strijd is met de wettelijke teksten? Het gaat hier
minder straightforward zijn, ook de deontologische regels => deze zijn ook
vaak vaag geformuleerd
Beroepsethiek gaat verder dan wat er op papier staat => het is belangrijk
voor:
o Professionaliteit te garanderen
o Geloofwaardigheid van beroep als advocaat naar de
buitenwereld toe gaan behouden
Uittreksel uit tekst E. Lancksweerdt, “De deugdethiek als aanvulling op de
deontologie”:
Deontologische codes beogen het professioneel optreden van de jurist in goede banen
te leiden. Geen enkele code is evenwel omvattend, gedetailleerd en duidelijk genoeg
om in elke situatie precies aan te geven wat de jurist te doen staat. (nr.6)
(…)
In deze bijdrage wordt de zienswijze verdedigd dat de deontoligie van de juridische
beroepen niet volstaat om tot een ethisch hoogstaande beroepsuitoefening te komen.
(nr. 1)
De deontologische codes is slechts een minimum dat ons zover brengt
o Als jurist gaat er niet altijd zwart of wit te lezen zijn wat je niet mag doen
2
,3 voorbeelden uit de praktijk:
1. Je bent net begonnen op een groot advocatenkantoor => je wordt betrokken in
een groot dossier waarbij een contract al lange tijd wordt genegotieerd door een
vennoot => veel discussie over clausules => hier is er een bepaalde clausule waar
de tegenpartij niet mee akkoord is => uiteindelijk wordt deze clausule niet
opgenomen (mondeling afgesproken dit)
MAAR: de clausule wordt uiteindelijk er toch in toegevoegd zonder de tegenpartij
hiervan in te lichten => tegenpartij merkt dit niet en tekent de overeenkomst => later
viert heel het kantoor feest om deze deal
2. Je werkt bij een klein advocatenkantoor => je moet zelf actief zoeken naar cliënten
=> er zijn niet veel dossiers, dus je begint je financieel zorgen te maken
Er komt een cliënt die een echtscheidingsprocedure wilt, terwijl een bemiddeling
eigenlijk beter zou zijn
MAAR: bemiddeling is kortere procedure, met een echtscheidingsprocedure zou dit
je meer kunnen opleveren als advocaat
3. Als advocaat moet je time sheets invullen op basis waarvan je facturen worden
opgesteld => je baas zegt om je uren naar boven af te ronden om zo het uitrekenen
ervan makkelijker te maken
Moraal
= een geheel van als zelfsprekende beleefde opvattingen over goed en kwaad
(Becker)
= opvattingen over goed en kwaad die leven bij een individu of bij een groep, over de
te handhaven normen en de na te streven waarden (Van Lancksweerdt)
Ethiek
= is de leer waarbij wordt nagedacht over de moraal (Van Lancksweerdt)
= een reflectie op de vanzelfsprekendheden waaruit de alledaagse moraal bestaat
(Becker)
Moraal gaat het gedrag van individuen gaan beïnvloeden => beschrijft de heersende
normen & waarden
Ethiek is een manier om te gaan nadenken over de moraal
3
, Voorbeeld: je zegt tegen een jong kind van 5j om hallo te zeggen tegen iemand
(moraal) => op het moment dat je kind gaat vragen waarom je hallo moet zeggen,
dan plaats je je in de positie van de ethiek (ethiek)
Er is niet één moraal, er is niet één ethiek => dit zal ook afhangen van de
job die je uitoefent
Enkele aandachtspunten:
- Beroepsethiek loopt voort uit het ideaal van volwaardige professionaliteit en
kan niet los gezien worden van het collectie van de beroepsgroep en zijn
praktijk
- De intrinsieke morele dimensie van professionaliteit is vaak impliciet – de
normatieve onderstroom
- In een code wordt die onderstroom expliciet gemaakt, aan de oppervlakte
gebracht, maar niet volledig
- Naast de deontische dimensie van beroepsmoraal, is de aspirationele
dimensie evenzo belangrijk
!! Deontologie is een soort minimum => deze regels worden veruitwendigd door de
beroepsgroep
MAAR: soms is dit niet voldoende = aspirationele dimensie (= streven naar de
hoogste professionaliteit als integer persoon de moraal van uw beroep trachten na te
lezen)
4
