PERSONENBELASTING
Inhoud
DEEL 1: BASISBEGINSELEN VAN HET FISCAAL RECHT.........................................................3
1. BEGRIP EN KENMERKEN VAN DE BELASTING...............................................................3
1.1. BEGRIP................................................................................................................... 3
1.2. KENMERKEN........................................................................................................... 4
1.3. OVERHEIDSINKOMSTEN DIE GEEN BELASTINGEN ZIJN...........................................4
2. FUNCTIES VAN DE BELASTING.....................................................................................6
2.1. DE FINANCIËLE FUNCTIE VAN DE BELASTING........................................................6
2.2. DE ECONOMISCHE FUNCTIE VAN DE BELASTING...................................................6
2.3. DE SOCIALE FUNCTIE VAN DE BELASTING.............................................................7
3. WIE MAG BELASTING HEFFEN......................................................................................8
4. GRONDWETTELIJKE BEGINSELEN VAN DE BELASTINGSHEFFING..................................9
4.1. HET LEGALITEITSBEGINSEL OF HET WETTELIJKHEIDSBEGINSEL.............................9
4.2. HET ééNJARIGHEIDSBEGINSEL OF ANUALITEITSBEGINSEL...................................10
4.3. HET GELIJKHEIDSBEGINSEL..................................................................................11
5. KENMERKEN VAN HET FISCAAL RECHT......................................................................12
5.1. HET FISCAAL RECHT IS GEEN VOLSTREKT AUTONOME RECHTSTAK.....................12
5.2. DE FISCALE WET IS VAN OPENBARE ORDE..........................................................12
5.3. DE FISCALE WET DIENT STRIKT GEÏNTERPRETEERD WORDEN.............................13
5.4. HET REALITEITSBEGINSEL....................................................................................14
5.5. HET BEGINSEL “NON BIS IN IDEM”.......................................................................14
5.6. HET TERRITORIALITEITSBEGINSEL.......................................................................15
5.7. HET VERDRAGSRECHT PRIMEERT OP HET INTERN RECHT...................................16
DEEL 2: PERSONENBELASTING......................................................................................... 17
1. ALGEMENE BEGINSELEN............................................................................................ 17
1.1. ALGEMENE PRINCIPES.......................................................................................... 17
2. DE BELASTINGSPLICHTIGE......................................................................................... 19
3. DE BELASTBARE GRONDSLAG...................................................................................21
3.1. DE BEPALING VAN DE BELASTBARE GRONDSLAG................................................21
3.2. HET AANSLAGSTELSEL......................................................................................... 23
3.3. DE GEMEENSCHAPPELIJKE AANSLAG...................................................................24
3.4. AANSLAGSTELSEL – KINDEREN............................................................................25
DEEL 3: ONROERENDE INKOMSTEN..................................................................................27
1. ONROERENDE INKOMENSTEN: WAT?.........................................................................27
2. ONROERENDE VOORHEFFING....................................................................................28
2.1. VERMINDERINGEN VAN ONROERENDE VOORHEFFING.........................................29
3. BEPALING VAN DE BELASTBARE GRONDSLAG IN DE PERSONENBELASTING..............29
1
, PERSONENBELASTING
4. OPMERKINGEN AANGAANDE BELASTBARE GRONDSLAG............................................31
5. VRIJGESTELDE ONROERENDE INKOMSTEN.................................................................33
6. WIJZE VAN TAXATIE VAN DE ONROERENDE INKOMSTEN............................................34
DEEL 4: ROERENDE INKOMSTEN.......................................................................................35
1. BEPALING VAN DE NETTO-ROERENDE INKOMSTEN....................................................35
1.1. BEPALING VAN HET NETTO-ROEREND INKOMEN IN DE PERSONENBELASTING.. . .36
2. VRIJGESTELDE ROERENDE INKOMSTEN......................................................................37
3. AANSLAGMODALITEITEN VAN DE ROERENDE INKOMSTEN.........................................37
DEEL 5: BEROEPSINKOMSTEN........................................................................................... 39
1. BEPALING VAN DE NETTO BEROEPSINKOMSTEN........................................................39
2. BEPALING VAN DE NETTO-BEZOLDIGINGEN...............................................................40
2.1. RELATIE BEROEPSKOSTEN EN VOORDELEN VAN ALLE AARD...............................46
2.2. VRIJGESTELDE NETTO-BEZOLDIGINGEN...............................................................47
2.3. DE BEROEPSKOSTEN (BIJDRAGEN VOOR DE SOCIALE ZEKERHEID)......................48
3. BEPALING VAN DE NETTO-BEROEPSINKOMSTEN (2)..................................................49
3.1. DE VERPLAATSINGSKOSTEN................................................................................52
3.2. NIET-AFTREKBARE BEROEPSKOSTEN...................................................................54
3.4. HET ‘HUWELIJKSQUOTIËNT’.................................................................................55
DEEL 6: DIVERSE INKOMSTEN........................................................................................... 57
1. INKOMSTEN UIT HET VERENIGINGSWERK EN UIT DE DEELECONOMIE (HET ‘LAAG
Verenigingswerk (= vrijwilligerswerk)............................................................................58
2. TOEVALLIGE WINSTEN OF BATEN (INCLUSIEF DE SPECULATIEVE MEERWAARDEN). . .59
3. DE ONTVANGEN ONDERHOUDSUITKERINGEN............................................................60
4. DE MEERWAARDEN OP GEVOUWD, ONGEBOUWDE ONROERENDE GOEDEREN EN
BELANGRIJKE DEELNEMINGEN.......................................................................................62
DEEL 7: AFTREKBARE BESTEDING.....................................................................................67
1. GLOBALISATIE VAN HET NETTO-INKOMSTEN.............................................................67
1.1. AFTREKBARE BESTEDING.....................................................................................67
Deel 8: Belastingberekening............................................................................................. 68
1. OVERZICHT BEREKENING PERSONENBELASTING.......................................................69
2. BASISBELASTING....................................................................................................... 70
3. BELASTINGVRIJE SOM (art. 131 WIB).........................................................................70
4. TOESLAGEN OP DE BELASTINGVRIJE SOM..................................................................70
4.1 Kinderen ten laste – voorwaarden (art. 136 WIB).................................................70
4.2 Toeslagen kinderen ten laste (AJ 2026)................................................................71
4.2 Andere personen ten laste....................................................................................71
4.3 Andere toeslagen................................................................................................. 71
5. BELASTINGVRIJE SOM – EIGEN BAREMA.....................................................................72
6. VOORBEELDEN UIT DE SLIDES (samengevat)............................................................72
2
, PERSONENBELASTING
6.1 Gescheiden vrouw – 2 kinderen – 40.000 bruto....................................................72
6.2 Alleenstaande man – 35.000 + appartement.......................................................72
6.3 Gehuwd koppel – 2 kinderen – huurinkomsten + lonen........................................72
7. VERMINDERINGEN I.V.M. AARD VAN DE INKOMSTEN.................................................72
7.1 Werkloosheidsuitkeringen....................................................................................72
7.2 Buitenlandse inkomsten – vrijstelling met progressie...........................................73
8. FEDERALE BELASTINGVERMINDERINGEN (UITGAVEN)...............................................73
8.1 Giften – 45%......................................................................................................... 73
8.2 Kinderopvang – 45%............................................................................................. 73
8.3 Pensioensparen – 30%.......................................................................................... 73
8.4 Individuele levensverzekering – 30%....................................................................73
9. GEWESTELIJKE BELASTINGVERMINDERINGEN............................................................73
9.1 Vlaamse woonbonus / geïntegreerde woonbonus.................................................73
10. BELASTBAAR TIJDPERK (art. 360 WIB)......................................................................74
DEEL 1: BASISBEGINSELEN VAN HET FISCAAL RECHT
1. BEGRIP EN KENMERKEN VAN DE BELASTING
1.1. BEGRIP
- Begrip
3
, PERSONENBELASTING
o Een belasting is een verplichte financiële bijdrage die de overheid oplegt
volgens wettelijke regels
o Het doel is geld verzamelen om uitgaven in het algemeen belang te
betalen
Belangrijk: een belasting wordt altijd door een wet, decreet of
besluit erkend
Zonder wettelijke basis = geen belasting
1.2. KENMERKEN
- Financieel doel
o Belastingen dienen om overheidsuitgaven te financieren, zoals:
Onderwijs
Gezondheidszorg
Openbare infrastructuur
Veiligheid, justitie, sociale zekerheid …
o Belangrijk:
Er is geen individuele tegenprestatie
Je betaalt belasting, maar je krijgt niet jouw specifieke dienst terug
Het is dus niet zoals een ticket kopen of een factuur betalen
- Dwingend karakter
o Belastingen zijn verplicht
o Betaal je niet, dan kan de overheid dit afdwingen via:
Administratieve sancties (boetes, verhogingen)
Strafrechtelijke sancties (in uitzonderlijke gevallen)
- Twee principes:
o Non bis in idem (EHRM):
Je mag niet twee keer gestraft worden voor hetzelfde feit
o Una via-principe (Wet 20 september 2012):
De overheid moet kiezen: óf administratieve sanctie, of
strafrechtelijke vervolging - niet beide
1.3. OVERHEIDSINKOMSTEN DIE GEEN BELASTINGEN ZIJN
1.3.1. RETRIBUTIES (VERHAALBELASTING)
- Wat zijn retributies (verhaalbelastingen)?
Een retributie is géén belasting
Het is een vergoeding die je betaalt aan de overheid in ruil voor een
concrete dienst of een specifiek voordeel
Je krijgt dus een individuele tegenprestatie
Dat is het grote verschil met een belasting
- Voorbeelden
o Toegang tot een museum
o Gebruik van een sporthal
o Parkeerretributie
o Tol voor een brug
o Standplaats op een kermis
4
Inhoud
DEEL 1: BASISBEGINSELEN VAN HET FISCAAL RECHT.........................................................3
1. BEGRIP EN KENMERKEN VAN DE BELASTING...............................................................3
1.1. BEGRIP................................................................................................................... 3
1.2. KENMERKEN........................................................................................................... 4
1.3. OVERHEIDSINKOMSTEN DIE GEEN BELASTINGEN ZIJN...........................................4
2. FUNCTIES VAN DE BELASTING.....................................................................................6
2.1. DE FINANCIËLE FUNCTIE VAN DE BELASTING........................................................6
2.2. DE ECONOMISCHE FUNCTIE VAN DE BELASTING...................................................6
2.3. DE SOCIALE FUNCTIE VAN DE BELASTING.............................................................7
3. WIE MAG BELASTING HEFFEN......................................................................................8
4. GRONDWETTELIJKE BEGINSELEN VAN DE BELASTINGSHEFFING..................................9
4.1. HET LEGALITEITSBEGINSEL OF HET WETTELIJKHEIDSBEGINSEL.............................9
4.2. HET ééNJARIGHEIDSBEGINSEL OF ANUALITEITSBEGINSEL...................................10
4.3. HET GELIJKHEIDSBEGINSEL..................................................................................11
5. KENMERKEN VAN HET FISCAAL RECHT......................................................................12
5.1. HET FISCAAL RECHT IS GEEN VOLSTREKT AUTONOME RECHTSTAK.....................12
5.2. DE FISCALE WET IS VAN OPENBARE ORDE..........................................................12
5.3. DE FISCALE WET DIENT STRIKT GEÏNTERPRETEERD WORDEN.............................13
5.4. HET REALITEITSBEGINSEL....................................................................................14
5.5. HET BEGINSEL “NON BIS IN IDEM”.......................................................................14
5.6. HET TERRITORIALITEITSBEGINSEL.......................................................................15
5.7. HET VERDRAGSRECHT PRIMEERT OP HET INTERN RECHT...................................16
DEEL 2: PERSONENBELASTING......................................................................................... 17
1. ALGEMENE BEGINSELEN............................................................................................ 17
1.1. ALGEMENE PRINCIPES.......................................................................................... 17
2. DE BELASTINGSPLICHTIGE......................................................................................... 19
3. DE BELASTBARE GRONDSLAG...................................................................................21
3.1. DE BEPALING VAN DE BELASTBARE GRONDSLAG................................................21
3.2. HET AANSLAGSTELSEL......................................................................................... 23
3.3. DE GEMEENSCHAPPELIJKE AANSLAG...................................................................24
3.4. AANSLAGSTELSEL – KINDEREN............................................................................25
DEEL 3: ONROERENDE INKOMSTEN..................................................................................27
1. ONROERENDE INKOMENSTEN: WAT?.........................................................................27
2. ONROERENDE VOORHEFFING....................................................................................28
2.1. VERMINDERINGEN VAN ONROERENDE VOORHEFFING.........................................29
3. BEPALING VAN DE BELASTBARE GRONDSLAG IN DE PERSONENBELASTING..............29
1
, PERSONENBELASTING
4. OPMERKINGEN AANGAANDE BELASTBARE GRONDSLAG............................................31
5. VRIJGESTELDE ONROERENDE INKOMSTEN.................................................................33
6. WIJZE VAN TAXATIE VAN DE ONROERENDE INKOMSTEN............................................34
DEEL 4: ROERENDE INKOMSTEN.......................................................................................35
1. BEPALING VAN DE NETTO-ROERENDE INKOMSTEN....................................................35
1.1. BEPALING VAN HET NETTO-ROEREND INKOMEN IN DE PERSONENBELASTING.. . .36
2. VRIJGESTELDE ROERENDE INKOMSTEN......................................................................37
3. AANSLAGMODALITEITEN VAN DE ROERENDE INKOMSTEN.........................................37
DEEL 5: BEROEPSINKOMSTEN........................................................................................... 39
1. BEPALING VAN DE NETTO BEROEPSINKOMSTEN........................................................39
2. BEPALING VAN DE NETTO-BEZOLDIGINGEN...............................................................40
2.1. RELATIE BEROEPSKOSTEN EN VOORDELEN VAN ALLE AARD...............................46
2.2. VRIJGESTELDE NETTO-BEZOLDIGINGEN...............................................................47
2.3. DE BEROEPSKOSTEN (BIJDRAGEN VOOR DE SOCIALE ZEKERHEID)......................48
3. BEPALING VAN DE NETTO-BEROEPSINKOMSTEN (2)..................................................49
3.1. DE VERPLAATSINGSKOSTEN................................................................................52
3.2. NIET-AFTREKBARE BEROEPSKOSTEN...................................................................54
3.4. HET ‘HUWELIJKSQUOTIËNT’.................................................................................55
DEEL 6: DIVERSE INKOMSTEN........................................................................................... 57
1. INKOMSTEN UIT HET VERENIGINGSWERK EN UIT DE DEELECONOMIE (HET ‘LAAG
Verenigingswerk (= vrijwilligerswerk)............................................................................58
2. TOEVALLIGE WINSTEN OF BATEN (INCLUSIEF DE SPECULATIEVE MEERWAARDEN). . .59
3. DE ONTVANGEN ONDERHOUDSUITKERINGEN............................................................60
4. DE MEERWAARDEN OP GEVOUWD, ONGEBOUWDE ONROERENDE GOEDEREN EN
BELANGRIJKE DEELNEMINGEN.......................................................................................62
DEEL 7: AFTREKBARE BESTEDING.....................................................................................67
1. GLOBALISATIE VAN HET NETTO-INKOMSTEN.............................................................67
1.1. AFTREKBARE BESTEDING.....................................................................................67
Deel 8: Belastingberekening............................................................................................. 68
1. OVERZICHT BEREKENING PERSONENBELASTING.......................................................69
2. BASISBELASTING....................................................................................................... 70
3. BELASTINGVRIJE SOM (art. 131 WIB).........................................................................70
4. TOESLAGEN OP DE BELASTINGVRIJE SOM..................................................................70
4.1 Kinderen ten laste – voorwaarden (art. 136 WIB).................................................70
4.2 Toeslagen kinderen ten laste (AJ 2026)................................................................71
4.2 Andere personen ten laste....................................................................................71
4.3 Andere toeslagen................................................................................................. 71
5. BELASTINGVRIJE SOM – EIGEN BAREMA.....................................................................72
6. VOORBEELDEN UIT DE SLIDES (samengevat)............................................................72
2
, PERSONENBELASTING
6.1 Gescheiden vrouw – 2 kinderen – 40.000 bruto....................................................72
6.2 Alleenstaande man – 35.000 + appartement.......................................................72
6.3 Gehuwd koppel – 2 kinderen – huurinkomsten + lonen........................................72
7. VERMINDERINGEN I.V.M. AARD VAN DE INKOMSTEN.................................................72
7.1 Werkloosheidsuitkeringen....................................................................................72
7.2 Buitenlandse inkomsten – vrijstelling met progressie...........................................73
8. FEDERALE BELASTINGVERMINDERINGEN (UITGAVEN)...............................................73
8.1 Giften – 45%......................................................................................................... 73
8.2 Kinderopvang – 45%............................................................................................. 73
8.3 Pensioensparen – 30%.......................................................................................... 73
8.4 Individuele levensverzekering – 30%....................................................................73
9. GEWESTELIJKE BELASTINGVERMINDERINGEN............................................................73
9.1 Vlaamse woonbonus / geïntegreerde woonbonus.................................................73
10. BELASTBAAR TIJDPERK (art. 360 WIB)......................................................................74
DEEL 1: BASISBEGINSELEN VAN HET FISCAAL RECHT
1. BEGRIP EN KENMERKEN VAN DE BELASTING
1.1. BEGRIP
- Begrip
3
, PERSONENBELASTING
o Een belasting is een verplichte financiële bijdrage die de overheid oplegt
volgens wettelijke regels
o Het doel is geld verzamelen om uitgaven in het algemeen belang te
betalen
Belangrijk: een belasting wordt altijd door een wet, decreet of
besluit erkend
Zonder wettelijke basis = geen belasting
1.2. KENMERKEN
- Financieel doel
o Belastingen dienen om overheidsuitgaven te financieren, zoals:
Onderwijs
Gezondheidszorg
Openbare infrastructuur
Veiligheid, justitie, sociale zekerheid …
o Belangrijk:
Er is geen individuele tegenprestatie
Je betaalt belasting, maar je krijgt niet jouw specifieke dienst terug
Het is dus niet zoals een ticket kopen of een factuur betalen
- Dwingend karakter
o Belastingen zijn verplicht
o Betaal je niet, dan kan de overheid dit afdwingen via:
Administratieve sancties (boetes, verhogingen)
Strafrechtelijke sancties (in uitzonderlijke gevallen)
- Twee principes:
o Non bis in idem (EHRM):
Je mag niet twee keer gestraft worden voor hetzelfde feit
o Una via-principe (Wet 20 september 2012):
De overheid moet kiezen: óf administratieve sanctie, of
strafrechtelijke vervolging - niet beide
1.3. OVERHEIDSINKOMSTEN DIE GEEN BELASTINGEN ZIJN
1.3.1. RETRIBUTIES (VERHAALBELASTING)
- Wat zijn retributies (verhaalbelastingen)?
Een retributie is géén belasting
Het is een vergoeding die je betaalt aan de overheid in ruil voor een
concrete dienst of een specifiek voordeel
Je krijgt dus een individuele tegenprestatie
Dat is het grote verschil met een belasting
- Voorbeelden
o Toegang tot een museum
o Gebruik van een sporthal
o Parkeerretributie
o Tol voor een brug
o Standplaats op een kermis
4
