Materialen & Producten (MMZ05) — modelantwoorden
Materialen & Producten (MMZ05)
1. Begrippen
Begrip Modelantwoord
Kruip Langzame, blijvende (plastische) vormverandering van een materiaal
onder een constante belasting gedurende lange tijd. Typisch bij
amalgaam.
Liner Zeer dunne beschermlaag (< 0,5 mm) op het dentine. Beschermt de
pulpa tegen chemische prikkels, is antibacterieel, en Ca(OH)₂
stimuleert secundair dentine. Te dun om thermisch te isoleren of om
krachten te weerstaan → er is een sterker materiaal bovenop nodig.
Onderlaag (bodemlaag / Dikkere, sterkere laag onder de restauratie. Vult een deel van de
base) caviteit op, geeft thermische én chemische bescherming en enige
mechanische steun aan de pulpa. Onmisbaar onder metalen vullingen
(amalgaam geleidt warmte). Wordt vaak met een liner gecombineerd.
Smeerlaag Laagje debris dat op het dentine achterblijft na het boren. Zacht,
plakkerig en dicht de dentinetubuli af. Bij ets-en-spoel wordt hij door
fosforzuur weggeëtst en gespoeld; bij zelfetsende systemen wordt hij
opgenomen in de hybride laag.
Precision grip Precisiegreep: het instrument wordt als een pen vastgehouden
(gemodificeerde pengreep) met een steunpunt/fulcrum. Geeft
controle, stabiliteit en tastzin. Zowel de pinch als de precision grip
'gevaarlijk' bij overmatig klemmen; de full grip is het gezondst maar in
de tandheelkunde weinig toepasbaar.
Doel: het instrument licht vasthouden, niet knijpen.
Retentie De vormgeving of hechting die verhindert dat een restauratie uit de
caviteit getrokken wordt. Kan mechanisch zijn (macro:
ondersnijdingen, boxvorm; micro: etsputjes met harstags), chemisch
(COOH-groepen die met Ca²⁺ binden) of een combinatie.
Refractie Het afbuigen van lichtstralen bij de overgang van het ene medium
naar het andere.
Eén van de vier optische eigenschappen naast reflectie
(terugkaatsing), absorptie (opname) en transmissie (doorlaten).
Percolatie In- en uitpompen van mondvocht en bacteriën in de randspleet
doordat de TEC van de vulling verschilt van die van tandweefsel
Taaiheid De hoeveelheid energie die een materiaal kan absorberen tot aan zijn
ultieme breuksterkte. Het tegengestelde is bros (breekt bij weinig
vervorming, bv. porselein).
Irreversibel Niet omkeerbaar: uitharding door een chemische reactie (cross-links).
Voorbeelden: alginaat, condensatie- en additiesiliconen, polyethers.
Reversibel Omkeerbaar via een fysische verandering: sol ↔ gel bij
verwarmen/afkoelen, zonder chemische verandering. Voorbeelden:
agar-agar (reversibel hydrocolloïd), afdrukwas/-compound.
Pagina
, Materialen & Producten (MMZ05) — modelantwoorden
2. Afkortingen
Afkorting Betekenis
MSA Musculoskeletale aandoening: een toestand waarbij delen van het
musculoskeletale systeem (spieren, pezen, zenuwen, gewrichten)
beschadigd zijn door overbelasting.
MSK Musculoskeletaal — betrekking hebbend op het bewegingsapparaat
(spieren + skelet). Het is de bijvoeglijke afkorting die correspondeert
met MSA.
BIS-GMA Bisphenol-A-glycidyl(di)methacrylaat: het basismonomeer van de
kunstharsmatrix in composiet. De matrix de zwakste schakel: niet
slijtvast, neemt water op en kan verkleuren.
PAZ Polyacrylzuur (polyalkeenzuur): zeer viskeuze vloeistof (30–50 %
oplossing).
TEC Thermo-expansiecoëfficiënt: Moet zo dicht mogelijk bij die van
tandweefsel liggen, anders percolatie → randspleet en recidief.
MSDS Material Safety Data Sheet = veiligheidsinformatieblad. Bevat o.a.
identificatie, gevaren, samenstelling, eerste hulp, opslag en
persoonlijke bescherming.
3. Instrumenten
Excavator (BE: curette)
• Klein lepeltje aan een steel.
• Verwijderen van zacht, aangetast cariëusdentine uit de caviteit.
• Uithalen van tijdelijk vulmateriaal.
• Uitlepelen van de caviteit; ook om wondverband los te wrikken.
Ladmore (Ash 6)
• Dubbelzijdig instrument met twee platte, spatelvormige werkeinden.
• Om vulmateriaal (cement, wondverband, composiet) in de caviteit aan te brengen, te verdelen en te
modelleren.
• Verschil met de stopper (bv. Ash 49): die duwt/condenseert het materiaal aan.
Examentip
Kan als herkenningsvraag met een foto komen. Ken zeker ook: sonde 8 (recht), 23 (sikkel), 17
(gehaakt), pocketsonde (bot, met millimeterverdeling), (transport)pincet en Miller-pincet (voor
articulatiepapier).
Pagina
Materialen & Producten (MMZ05)
1. Begrippen
Begrip Modelantwoord
Kruip Langzame, blijvende (plastische) vormverandering van een materiaal
onder een constante belasting gedurende lange tijd. Typisch bij
amalgaam.
Liner Zeer dunne beschermlaag (< 0,5 mm) op het dentine. Beschermt de
pulpa tegen chemische prikkels, is antibacterieel, en Ca(OH)₂
stimuleert secundair dentine. Te dun om thermisch te isoleren of om
krachten te weerstaan → er is een sterker materiaal bovenop nodig.
Onderlaag (bodemlaag / Dikkere, sterkere laag onder de restauratie. Vult een deel van de
base) caviteit op, geeft thermische én chemische bescherming en enige
mechanische steun aan de pulpa. Onmisbaar onder metalen vullingen
(amalgaam geleidt warmte). Wordt vaak met een liner gecombineerd.
Smeerlaag Laagje debris dat op het dentine achterblijft na het boren. Zacht,
plakkerig en dicht de dentinetubuli af. Bij ets-en-spoel wordt hij door
fosforzuur weggeëtst en gespoeld; bij zelfetsende systemen wordt hij
opgenomen in de hybride laag.
Precision grip Precisiegreep: het instrument wordt als een pen vastgehouden
(gemodificeerde pengreep) met een steunpunt/fulcrum. Geeft
controle, stabiliteit en tastzin. Zowel de pinch als de precision grip
'gevaarlijk' bij overmatig klemmen; de full grip is het gezondst maar in
de tandheelkunde weinig toepasbaar.
Doel: het instrument licht vasthouden, niet knijpen.
Retentie De vormgeving of hechting die verhindert dat een restauratie uit de
caviteit getrokken wordt. Kan mechanisch zijn (macro:
ondersnijdingen, boxvorm; micro: etsputjes met harstags), chemisch
(COOH-groepen die met Ca²⁺ binden) of een combinatie.
Refractie Het afbuigen van lichtstralen bij de overgang van het ene medium
naar het andere.
Eén van de vier optische eigenschappen naast reflectie
(terugkaatsing), absorptie (opname) en transmissie (doorlaten).
Percolatie In- en uitpompen van mondvocht en bacteriën in de randspleet
doordat de TEC van de vulling verschilt van die van tandweefsel
Taaiheid De hoeveelheid energie die een materiaal kan absorberen tot aan zijn
ultieme breuksterkte. Het tegengestelde is bros (breekt bij weinig
vervorming, bv. porselein).
Irreversibel Niet omkeerbaar: uitharding door een chemische reactie (cross-links).
Voorbeelden: alginaat, condensatie- en additiesiliconen, polyethers.
Reversibel Omkeerbaar via een fysische verandering: sol ↔ gel bij
verwarmen/afkoelen, zonder chemische verandering. Voorbeelden:
agar-agar (reversibel hydrocolloïd), afdrukwas/-compound.
Pagina
, Materialen & Producten (MMZ05) — modelantwoorden
2. Afkortingen
Afkorting Betekenis
MSA Musculoskeletale aandoening: een toestand waarbij delen van het
musculoskeletale systeem (spieren, pezen, zenuwen, gewrichten)
beschadigd zijn door overbelasting.
MSK Musculoskeletaal — betrekking hebbend op het bewegingsapparaat
(spieren + skelet). Het is de bijvoeglijke afkorting die correspondeert
met MSA.
BIS-GMA Bisphenol-A-glycidyl(di)methacrylaat: het basismonomeer van de
kunstharsmatrix in composiet. De matrix de zwakste schakel: niet
slijtvast, neemt water op en kan verkleuren.
PAZ Polyacrylzuur (polyalkeenzuur): zeer viskeuze vloeistof (30–50 %
oplossing).
TEC Thermo-expansiecoëfficiënt: Moet zo dicht mogelijk bij die van
tandweefsel liggen, anders percolatie → randspleet en recidief.
MSDS Material Safety Data Sheet = veiligheidsinformatieblad. Bevat o.a.
identificatie, gevaren, samenstelling, eerste hulp, opslag en
persoonlijke bescherming.
3. Instrumenten
Excavator (BE: curette)
• Klein lepeltje aan een steel.
• Verwijderen van zacht, aangetast cariëusdentine uit de caviteit.
• Uithalen van tijdelijk vulmateriaal.
• Uitlepelen van de caviteit; ook om wondverband los te wrikken.
Ladmore (Ash 6)
• Dubbelzijdig instrument met twee platte, spatelvormige werkeinden.
• Om vulmateriaal (cement, wondverband, composiet) in de caviteit aan te brengen, te verdelen en te
modelleren.
• Verschil met de stopper (bv. Ash 49): die duwt/condenseert het materiaal aan.
Examentip
Kan als herkenningsvraag met een foto komen. Ken zeker ook: sonde 8 (recht), 23 (sikkel), 17
(gehaakt), pocketsonde (bot, met millimeterverdeling), (transport)pincet en Miller-pincet (voor
articulatiepapier).
Pagina
