definitie
o ongeleed: geen bladeren of knoppen
o worden niet groen door belichting
o wortels groeien zowel ondergronds als bovengronds
algemene bouw
o primaire wortel
wortelharen
wortelharen zone blijft even groot: oude wortelharen
sterven af, nieuwe ontstaan
opnemen water en mineralen
beperkte levensduur
slijmschede
van worteltop tot achter de laatst afgestorven wortelharen
beter contact tussen absorberende wortenharen en
bodemdeeltjes, bescherming tegen uitdroging
wortelmutsje
rondom top van de wortel
beschermend laagje voor groeipunt
slijt en maakt constant nieuw materiaal bij
kurkzone
buitenste cellen verkurken
cellen ondoordringbaar voor water
er kunnen zich zijwortels vormen met wortelharen: kunnen
wel water opnemen
o kiemwortel
differentiatiezone met wortelharen
overgang van kiemwortel naar volwassen
wortel
celelongatiezone: toename van lengte
celdelingszone: continue mitose
meristeemweefsel
worteltop met wortelmutsje: bescherming
bij 1ste impact: doordringen aarde
meristeemweefsel: aangroei behouden
types
o hoofdwortel met zijwortels
hoofdwortel: kiemwortel blijft de belangrijkste
wortel na uitgroeien
zijwortels: secundaire wortels die uit
hoofdwortel ontspringen
o bijwortels
oorspronkelijke wortel verdwijnt of ontwikkeld
zich even sterk als andere wortels
gebundeld wortelstelsel van bijwortels of
adventieve wortels
alle wortels die geen hoofd- of zijwortel zijn
ongeslachtelijke voortplanting
functies
o vasthechting in bodem
, o opname water en mineralen: zeer groot absorptieoppervlak
o opslaan reservevoedingsstoffen
o ongeslachtelijke voortplanting
modificaties/omgevormde wortels
o wortelknol: verdikking bijwortel
bv dalia, speenkruid
opslag reserve voedsel
ongeslachtelijke voorplanting: staan in verbinding met
knop die dient voor vermenigvuldiging
o knolvormige wortel: verdikking hoofdwortels
bv wortel, radijs
verdikking langwerpig en smal: penwortel
opslagplaats voedsel
meestal 2 jarige planten
jaar 1: opslag reservestoffen in onderaardse delen
jaar 2: gebruikt voor ontwikkeling bloemen
o wortels met wortelknolletjes
bv rode klaver, lupine
kleine, parelvormige verdikkingen
bevatten rhizobiumbacteriën: vrije stikstof uit de lucht omzetten in
stikstofverbindingen
waaruit aminozuren worden opgebouwd: zorgen voor aanmaak van
eiwitten
symbiose met wederzijdsvoordeel: mutualisme
eiwitten voor plant en rhizobiumbacteriën
water, zouten en suikers voor rhizobiumbacteriën
groenbemesting: natuurlijk verreikingsproces bodem
stikstofarmen gronden vereiken
o luchtwortels bij epifyten
vb orchidee
epifyt: gebruiken gastheer als verstigingsplaats
geen penetratie gastheer
geen negatief effect voor gastheer
groeien op boomstructuren
luchthangende wortels
onttrekken water uit vochtige lucht
o hechtwortels
bv klimop
planten die langs muren/bomen groeien
verankering: ontwikkelen bijwortels die in holten doordringen
o steunwortels
groeien verticaal op schuin naar beneden en ankeren plant
vervolgens vast in bodem
steltwortels
vb mangrove
rolrond
ondersteuning
extra verankering
plankwortels
vb tectona grandis
afgeplatte wortel