Gedragsneurowetenschappen
Hoofdstuk 1: perifere en centrale zenuwstelsel
Cellen weefsels en organen
- Andreas Vesalius
o Studeerde aan Leuven, Padua, Parijs
o 1 vd grootste anatomen aller tijden
o Precieze beschrijvingen en tekeningen vh menselijk lichaam (dissectie van
lijken)
o Hersenen: belangrijkste orgaan voor intelligentie, bewegings- en
waarnemingsvermogen
- Anatomie = biologische studie vd morfologie/ bouw v organismen
(orgaanstelsels, organen, weefsels) → kijken naar structuur
o Weefsel: verzamelingen van gespecialiseerde cellen die een
gemeenschappelijke functie vervullen ih lichaam en bestaat uit 3
componenten
▪ Cellen
▪ Intercellulaire substantie
▪ Weefselvocht
- Histologie (weefselleer): fijne opbouw v weefsels → kijken naar structuur
- Fysiologie: studie vd levensprocessen die zich afspelen in levende wezens,
levensprocessen gebaseerd op chemische samenwerking tss versch structurele
en functionele moleculen → kijken naar de functie
➔ Hebben beide nodig om te begrijpen
- Structuur en functie vh zenuwstelsel: neuroanatomie, neurohistologie,
neurofysiologie
Zenuwstelsel:
Craniale zenuwen = zenuwen die ontspringen uit de hersenen, spinale zenuwen =
zenuwen in het ruggenmerg, autonome zenuwstelsel = zorgt voor de werking van ons
lichaam, functies die je niet zelf kan besturen (bv. blozen, je hart sneller laten staan
zodat er meer bloed door je lichaam stroomt wanneer het nodig is,…), Enterisch =
verbanden tussen hersenen en ingewanden, alles wat niet centraal is, is perifeer!!
1
,Delen van het (menselijk) zenuwstelsel
Het zenuwstelsel in beeld
Zenuwstelsel = bilateraal symmetrisch
Verschillende assen en vlakken met verschillende oriëntaties
Assen:
- Verticaal ( vb. as ruggenmerg)
- Horizontaal ( vb. as vh voorste deel vd hersenen)
- Schuin ( vb. achterste deel vd hersenen)
- Rostraal = richting vd neus
- Caudaal = richting vd voeten
- Ventraal, anterieur: voorzijde lichaam
- Dorsaal, posterieur: achterzijde lichaam
- Lateraal: meer zijkant
2
,Snijvlakken/ doorsnede:
- Coronaal vlak:
verticaal vlak van ene
door naar het ander
- Horizontaal vlak: ook
van oor tot oor,
loodrecht op coronaal
vlak
- Sagittale doorsnede:
verticaal vlak; snijdt de
hersenen van voren
naar achteren,
onderscheidt linker-en
rechterhelft vh
zenuwstelsel
- Sagittaal vlak: spiegelt
2 helften vh
zenuwstelsel
Verschillende delen vh centraal zenuwstelsel
- Hersenen volwassenen = 1,5kg = 2,5% vh lichaamsgewicht = 100 miljard
zenuwcellen
- Centrale zenuwstelsel
o Witte stof: zenuwverbindingen, zenuwuitlopers, axonen (omringd door
myelineschede)
o Grijze stof: cellichamen v neuronen en gliacellen, buitenste schorslaag
(cortex)
Rostraal = vanboven
o Telencephalon
aan telencephalon
▪ Grootste deel vd hersenen
▪ Omvat cerebrale hemisferen Caudaal = vanonder
o Diencephalon aan ruggenmerg
o Mesencephalon: 1ste stukje vd hersenstam
o Hersenstam bestaat verder uit
▪ Pons
▪ Medulla oblongata
3
, ▪ Gaat over ih ruggenmerg = Medulla spinalis (caudale richting)
▪ extra afb. op p.15
o Cerebellum
▪ Aangehecht op
hersenstam
▪ Intens verbonden
met
hersenstamkernen
o Ruggenmerg
▪ 40-45 cm
▪ Doorsnede 1 cm
Telencephalon (grote hersenen)
Groef = fissuur = sulcus (de plooi zelf)
Winding = gyrus (tussen 2 plooien)
Neuron = zenuwcel
mensen (hersenen ook) zijn bilateraal = symmetrisch tot op zekere hoogte
lateralisatie = taakverdeling tussen die hemisferen (bv. links staat in voor taal)
- Bestaat uit 2 hemisferen
o Verbonden via corpus callosum
o Gescheiden door grote longitudinale fissuur (= groeve)
- Buitenkant hemisferen
o Cerebrale cortex (hersenschors)
▪ Geplooid oppervlak (om veel schors in ons hoofd te krijgen)
▪ Grijze stof
▪ Bevat veel bloedvaten en cellichamen v cerebrale zenuwcellen
▪ 6 Lagen
- Binnenkant hemisferen (onder hersenschors)
o Corticale oppervlak
▪ Sterk geplooid
4
Hoofdstuk 1: perifere en centrale zenuwstelsel
Cellen weefsels en organen
- Andreas Vesalius
o Studeerde aan Leuven, Padua, Parijs
o 1 vd grootste anatomen aller tijden
o Precieze beschrijvingen en tekeningen vh menselijk lichaam (dissectie van
lijken)
o Hersenen: belangrijkste orgaan voor intelligentie, bewegings- en
waarnemingsvermogen
- Anatomie = biologische studie vd morfologie/ bouw v organismen
(orgaanstelsels, organen, weefsels) → kijken naar structuur
o Weefsel: verzamelingen van gespecialiseerde cellen die een
gemeenschappelijke functie vervullen ih lichaam en bestaat uit 3
componenten
▪ Cellen
▪ Intercellulaire substantie
▪ Weefselvocht
- Histologie (weefselleer): fijne opbouw v weefsels → kijken naar structuur
- Fysiologie: studie vd levensprocessen die zich afspelen in levende wezens,
levensprocessen gebaseerd op chemische samenwerking tss versch structurele
en functionele moleculen → kijken naar de functie
➔ Hebben beide nodig om te begrijpen
- Structuur en functie vh zenuwstelsel: neuroanatomie, neurohistologie,
neurofysiologie
Zenuwstelsel:
Craniale zenuwen = zenuwen die ontspringen uit de hersenen, spinale zenuwen =
zenuwen in het ruggenmerg, autonome zenuwstelsel = zorgt voor de werking van ons
lichaam, functies die je niet zelf kan besturen (bv. blozen, je hart sneller laten staan
zodat er meer bloed door je lichaam stroomt wanneer het nodig is,…), Enterisch =
verbanden tussen hersenen en ingewanden, alles wat niet centraal is, is perifeer!!
1
,Delen van het (menselijk) zenuwstelsel
Het zenuwstelsel in beeld
Zenuwstelsel = bilateraal symmetrisch
Verschillende assen en vlakken met verschillende oriëntaties
Assen:
- Verticaal ( vb. as ruggenmerg)
- Horizontaal ( vb. as vh voorste deel vd hersenen)
- Schuin ( vb. achterste deel vd hersenen)
- Rostraal = richting vd neus
- Caudaal = richting vd voeten
- Ventraal, anterieur: voorzijde lichaam
- Dorsaal, posterieur: achterzijde lichaam
- Lateraal: meer zijkant
2
,Snijvlakken/ doorsnede:
- Coronaal vlak:
verticaal vlak van ene
door naar het ander
- Horizontaal vlak: ook
van oor tot oor,
loodrecht op coronaal
vlak
- Sagittale doorsnede:
verticaal vlak; snijdt de
hersenen van voren
naar achteren,
onderscheidt linker-en
rechterhelft vh
zenuwstelsel
- Sagittaal vlak: spiegelt
2 helften vh
zenuwstelsel
Verschillende delen vh centraal zenuwstelsel
- Hersenen volwassenen = 1,5kg = 2,5% vh lichaamsgewicht = 100 miljard
zenuwcellen
- Centrale zenuwstelsel
o Witte stof: zenuwverbindingen, zenuwuitlopers, axonen (omringd door
myelineschede)
o Grijze stof: cellichamen v neuronen en gliacellen, buitenste schorslaag
(cortex)
Rostraal = vanboven
o Telencephalon
aan telencephalon
▪ Grootste deel vd hersenen
▪ Omvat cerebrale hemisferen Caudaal = vanonder
o Diencephalon aan ruggenmerg
o Mesencephalon: 1ste stukje vd hersenstam
o Hersenstam bestaat verder uit
▪ Pons
▪ Medulla oblongata
3
, ▪ Gaat over ih ruggenmerg = Medulla spinalis (caudale richting)
▪ extra afb. op p.15
o Cerebellum
▪ Aangehecht op
hersenstam
▪ Intens verbonden
met
hersenstamkernen
o Ruggenmerg
▪ 40-45 cm
▪ Doorsnede 1 cm
Telencephalon (grote hersenen)
Groef = fissuur = sulcus (de plooi zelf)
Winding = gyrus (tussen 2 plooien)
Neuron = zenuwcel
mensen (hersenen ook) zijn bilateraal = symmetrisch tot op zekere hoogte
lateralisatie = taakverdeling tussen die hemisferen (bv. links staat in voor taal)
- Bestaat uit 2 hemisferen
o Verbonden via corpus callosum
o Gescheiden door grote longitudinale fissuur (= groeve)
- Buitenkant hemisferen
o Cerebrale cortex (hersenschors)
▪ Geplooid oppervlak (om veel schors in ons hoofd te krijgen)
▪ Grijze stof
▪ Bevat veel bloedvaten en cellichamen v cerebrale zenuwcellen
▪ 6 Lagen
- Binnenkant hemisferen (onder hersenschors)
o Corticale oppervlak
▪ Sterk geplooid
4
