KLINISCHE
EPIDEMIOLOGIE
Hoofdstuk 7
Wat mag gezondheid kosten?
,Inhoudsopgave
Hoofdstuk 7 Wat mag gezondheid kosten?.............................................................4
Schaarste, stelsel en HTA.........................................................................................4
7.1 Schaarste dwingt tot kiezen..........................................................................................4
7.2 Het Nederlandse stelsel en de trechter van Dunning...................................................5
7.3 De zorg is geen gewone markt..................................................................................... 6
7.4 Health economics, HSR en de plaats van HTA............................................................7
7.5 Wat HTA is: definitie en levensloop..............................................................................8
7.6 Van EBP naar beleid: de fasen van Eddy en de vragen van Drummond.....................8
7.7 Internationale zorgsystemen........................................................................................ 9
7.8 De drie fasen van HTA: beoordelen, taxeren, besluiten.............................................10
De economische evaluatie......................................................................................12
7.9 Economische evaluatie: identificeren, meten, waarderen, vergelijken.......................12
7.10 De vormen van economische evaluatie....................................................................12
7.11 De vier volledige evaluaties: KMA, KEA, KUA en KBA............................................13
7.12 De zeven stappen van een economische evaluatie.................................................14
7.13 De IKER en het IKER-vlak........................................................................................15
Effecten meten: de QALY en utiliteiten..................................................................17
7.14 Welke effecten meten we, en waarom?...................................................................17
7.15 De QALY: kwaliteit én kwantiteit in één maat...........................................................17
7.16 Aannames en beperkingen van de QALY................................................................19
7.17 Gezondheid beschrijven: door welk instrument en door wie?..................................19
7.18 Utiliteiten verkrijgen: direct en indirect rating............................................................20
7.19 VAS: de gezondheidsthermometer...........................................................................20
7.20 Standard Gamble: hoeveel risico wil je nemen?......................................................20
7.21 Time trade-off: hoeveel tijd wil je inleveren?............................................................21
7.22 Person trade-off: afwegen tússen patiënten.............................................................21
7.23 Willingness to pay: waardering in geld.....................................................................22
7.24 Tarieven: utiliteiten uit een regressieanalyse...........................................................22
7.25 Ordinale methoden en vignetten..............................................................................22
7.26 Indirecte waardering: preference-based instrumenten en mapping.........................23
7.27 Wie waardeert, en hoe ga je om met verschillen?....................................................24
Van kosten en effecten naar de IKER....................................................................25
7.28 Van KER naar IKER: de meerwaarde berekenen....................................................25
7.29 Het IKER-vlak en de vier kwadranten.......................................................................26
7.30 Dominantie: alternatieven op een rij en afvallers eruit..............................................26
7.31 Extended dominance en de efficiency frontier..........................................................28
7.32 De willingness-to-pay-lijn.......................................................................................... 29
7.33 De onzekerheid rond de IKER.................................................................................. 30
Het kostenonderzoek............................................................................................... 31
7.34 Het kostenonderzoek: een studie op zichzelf...........................................................31
7.35 Waardering: micro versus gross, top-down versus bottom-up.................................31
7.36 Perspectief, tijdshorizon en het leereffect.................................................................32
7.37 Indexeren en disconteren.........................................................................................33
7.38 Kostencategorieën en productiviteitskosten.............................................................34
Klinische Epidemiologie 1
,Modelleren................................................................................................................ 36
7.39 Waarom modelleren? Model versus trial..................................................................36
7.40 De beslisboom.......................................................................................................... 37
7.41 Het Markov-model en de Markovketen.....................................................................38
7.42 Cohortsimulatie: kosten en QALY's doorrekenen.....................................................39
7.43 Microsimulatie (DES)................................................................................................ 40
Onzekerheid in het model....................................................................................... 42
7.44 Onzekerheids- versus sensitiviteitsanalyse..............................................................42
7.45 Univariaat: het tornadodiagram................................................................................42
7.46 Multivariaat: Monte Carlo en bootstrap.....................................................................43
7.47 De CEAC: hoe zeker is de kosteneffectiviteit?.........................................................44
Naslag: maten, formules en kernbegrippen......................................................................46
Klinische Epidemiologie 2
, 7
Wat mag gezondheid kosten?
EPIDEMIOLOGIE
Hoofdstuk 7
Wat mag gezondheid kosten?
,Inhoudsopgave
Hoofdstuk 7 Wat mag gezondheid kosten?.............................................................4
Schaarste, stelsel en HTA.........................................................................................4
7.1 Schaarste dwingt tot kiezen..........................................................................................4
7.2 Het Nederlandse stelsel en de trechter van Dunning...................................................5
7.3 De zorg is geen gewone markt..................................................................................... 6
7.4 Health economics, HSR en de plaats van HTA............................................................7
7.5 Wat HTA is: definitie en levensloop..............................................................................8
7.6 Van EBP naar beleid: de fasen van Eddy en de vragen van Drummond.....................8
7.7 Internationale zorgsystemen........................................................................................ 9
7.8 De drie fasen van HTA: beoordelen, taxeren, besluiten.............................................10
De economische evaluatie......................................................................................12
7.9 Economische evaluatie: identificeren, meten, waarderen, vergelijken.......................12
7.10 De vormen van economische evaluatie....................................................................12
7.11 De vier volledige evaluaties: KMA, KEA, KUA en KBA............................................13
7.12 De zeven stappen van een economische evaluatie.................................................14
7.13 De IKER en het IKER-vlak........................................................................................15
Effecten meten: de QALY en utiliteiten..................................................................17
7.14 Welke effecten meten we, en waarom?...................................................................17
7.15 De QALY: kwaliteit én kwantiteit in één maat...........................................................17
7.16 Aannames en beperkingen van de QALY................................................................19
7.17 Gezondheid beschrijven: door welk instrument en door wie?..................................19
7.18 Utiliteiten verkrijgen: direct en indirect rating............................................................20
7.19 VAS: de gezondheidsthermometer...........................................................................20
7.20 Standard Gamble: hoeveel risico wil je nemen?......................................................20
7.21 Time trade-off: hoeveel tijd wil je inleveren?............................................................21
7.22 Person trade-off: afwegen tússen patiënten.............................................................21
7.23 Willingness to pay: waardering in geld.....................................................................22
7.24 Tarieven: utiliteiten uit een regressieanalyse...........................................................22
7.25 Ordinale methoden en vignetten..............................................................................22
7.26 Indirecte waardering: preference-based instrumenten en mapping.........................23
7.27 Wie waardeert, en hoe ga je om met verschillen?....................................................24
Van kosten en effecten naar de IKER....................................................................25
7.28 Van KER naar IKER: de meerwaarde berekenen....................................................25
7.29 Het IKER-vlak en de vier kwadranten.......................................................................26
7.30 Dominantie: alternatieven op een rij en afvallers eruit..............................................26
7.31 Extended dominance en de efficiency frontier..........................................................28
7.32 De willingness-to-pay-lijn.......................................................................................... 29
7.33 De onzekerheid rond de IKER.................................................................................. 30
Het kostenonderzoek............................................................................................... 31
7.34 Het kostenonderzoek: een studie op zichzelf...........................................................31
7.35 Waardering: micro versus gross, top-down versus bottom-up.................................31
7.36 Perspectief, tijdshorizon en het leereffect.................................................................32
7.37 Indexeren en disconteren.........................................................................................33
7.38 Kostencategorieën en productiviteitskosten.............................................................34
Klinische Epidemiologie 1
,Modelleren................................................................................................................ 36
7.39 Waarom modelleren? Model versus trial..................................................................36
7.40 De beslisboom.......................................................................................................... 37
7.41 Het Markov-model en de Markovketen.....................................................................38
7.42 Cohortsimulatie: kosten en QALY's doorrekenen.....................................................39
7.43 Microsimulatie (DES)................................................................................................ 40
Onzekerheid in het model....................................................................................... 42
7.44 Onzekerheids- versus sensitiviteitsanalyse..............................................................42
7.45 Univariaat: het tornadodiagram................................................................................42
7.46 Multivariaat: Monte Carlo en bootstrap.....................................................................43
7.47 De CEAC: hoe zeker is de kosteneffectiviteit?.........................................................44
Naslag: maten, formules en kernbegrippen......................................................................46
Klinische Epidemiologie 2
, 7
Wat mag gezondheid kosten?
