Liberalisme (1) Socialisme (3)
Descriptief Vrijheid bedreigd, meer privacy Uitbuiting van de maatschappij
Te veel overheidsinterventie Ongelijkheid
Prescriptief Individuele- & handelsvrijheid, beperking staatsmacht (‘kleine staat’) Gemeenschap & samenwerking
(Kernconcepten) (= nachtwakerstaat) Sociale gelijkheid → Vrijheid
Positief mensbeeld Klasseloze maatschappij (associatie werkende klasse)
Rechtvaardigheid Gemeenschappelijk bezit
Tolerantie & diversiteit: ‘vrije markt v ideeën’
Operationeel Minimale overheidsinterventie in economie Herverdeling welvaart
Individuele- & marktvrijheid met privébezit vr bevolking Solidariteit
Situering Reactie op Ancien Régime Ontwikkeling uit marxisme
(Reactie op …) → Verval feodalisme, traditionele autoriteit Industriële revolutie in W-EU
→ Centralisatie koninklijk gezag, reformatie, ontwikkeling vrije markt Antikolonialisme in Lat-Am
Gelijkheid Iedereen is gelijk geboren (~rechtvaardigheid) Sociale/ reële gelijkheid (kernwaarde)
Gelijke rechten/plichten/kansen, nt gelijke uitkomsten Kwestie van rechtvaardigheid
→ Sociale gelijkheid nt wenselijk = Meritocratie Herverdeling: privébezit zorgt vr ongelijkheid
Vrijheid Individuele vrijheid is het hoogste goed (kernidee) Via sociale gelijkheid → Zelfrealisatie & ontplooiing
Individu Centraal, vrij, zelfbeschikkingsrecht, rationeel, eigenbelang, egoïstisch Sociale wezens verbonden aan gemeenschap
‘Kameraden’
Maakbaarheid v mens
Samenleving Maakbaar, mens rationeel & kan wereld te goede veranderen Collectieve visie
Klassen = actoren
Belangrijke auteurs Hobbes, Mill & Locke (politiek liberalisme) Bernstein: sociaaldemocratie
Smith & Friedman (economisch liberalisme) De Rouvroy: graaf Saint-Simon → ‘Saint-Simonisme’
Rawls (modern liberalisme) Giddens: derde weg-visie (~communautarisme)
Stromingen Klassiek liberalisme: vrijheid negatief (staat vereist), vrije markt positief Revolutionair socialisme: kapitalisme omverwerpen via gewelddadige
Sociaal Darwinisme: survival of the fittest, natuurlijk selectieproces proletarische revolutie
→ Sociale ongelijkheid voordeel vr samenleving Reformatorisch socialisme/ sociaaldemocratie: via stemrecht geïntegreerd
Neoliberalisme: nauwe banden met neoconservatisme/ New Right in politiek systeem, bijsturing via gemengde economie & herverdeling
Modern (sociaal/ links) liberalisme: ‘grotere staat’, progressief, vrijheid → Volgens critici al bereikt, behalve ethische socialisme
positief, herverdelingsmechanisme Derde weg-visie: mix neoliberalisme & sociaaldemocratie
→ Markt > staat: ondersteuning markt dmv infrastructuur & opleiding
Partijen Open VLD Sp.a
Descriptief Vrijheid bedreigd, meer privacy Uitbuiting van de maatschappij
Te veel overheidsinterventie Ongelijkheid
Prescriptief Individuele- & handelsvrijheid, beperking staatsmacht (‘kleine staat’) Gemeenschap & samenwerking
(Kernconcepten) (= nachtwakerstaat) Sociale gelijkheid → Vrijheid
Positief mensbeeld Klasseloze maatschappij (associatie werkende klasse)
Rechtvaardigheid Gemeenschappelijk bezit
Tolerantie & diversiteit: ‘vrije markt v ideeën’
Operationeel Minimale overheidsinterventie in economie Herverdeling welvaart
Individuele- & marktvrijheid met privébezit vr bevolking Solidariteit
Situering Reactie op Ancien Régime Ontwikkeling uit marxisme
(Reactie op …) → Verval feodalisme, traditionele autoriteit Industriële revolutie in W-EU
→ Centralisatie koninklijk gezag, reformatie, ontwikkeling vrije markt Antikolonialisme in Lat-Am
Gelijkheid Iedereen is gelijk geboren (~rechtvaardigheid) Sociale/ reële gelijkheid (kernwaarde)
Gelijke rechten/plichten/kansen, nt gelijke uitkomsten Kwestie van rechtvaardigheid
→ Sociale gelijkheid nt wenselijk = Meritocratie Herverdeling: privébezit zorgt vr ongelijkheid
Vrijheid Individuele vrijheid is het hoogste goed (kernidee) Via sociale gelijkheid → Zelfrealisatie & ontplooiing
Individu Centraal, vrij, zelfbeschikkingsrecht, rationeel, eigenbelang, egoïstisch Sociale wezens verbonden aan gemeenschap
‘Kameraden’
Maakbaarheid v mens
Samenleving Maakbaar, mens rationeel & kan wereld te goede veranderen Collectieve visie
Klassen = actoren
Belangrijke auteurs Hobbes, Mill & Locke (politiek liberalisme) Bernstein: sociaaldemocratie
Smith & Friedman (economisch liberalisme) De Rouvroy: graaf Saint-Simon → ‘Saint-Simonisme’
Rawls (modern liberalisme) Giddens: derde weg-visie (~communautarisme)
Stromingen Klassiek liberalisme: vrijheid negatief (staat vereist), vrije markt positief Revolutionair socialisme: kapitalisme omverwerpen via gewelddadige
Sociaal Darwinisme: survival of the fittest, natuurlijk selectieproces proletarische revolutie
→ Sociale ongelijkheid voordeel vr samenleving Reformatorisch socialisme/ sociaaldemocratie: via stemrecht geïntegreerd
Neoliberalisme: nauwe banden met neoconservatisme/ New Right in politiek systeem, bijsturing via gemengde economie & herverdeling
Modern (sociaal/ links) liberalisme: ‘grotere staat’, progressief, vrijheid → Volgens critici al bereikt, behalve ethische socialisme
positief, herverdelingsmechanisme Derde weg-visie: mix neoliberalisme & sociaaldemocratie
→ Markt > staat: ondersteuning markt dmv infrastructuur & opleiding
Partijen Open VLD Sp.a
