Verzekeringsre
cht
2025-2026
HoGent
,I. DE VERZEKERINGSWERELD
1. WAAROM VERZEKEREN?
- Bescherming tegen talrijke en gevarieerde gevaren en risico’s (ziekte, ongeval,
brand …)
- Verschillende beschermingswijzen:
o Preventieve maatregelen
o Sparen
o Kostenspreiding over verschillende personen: solidariteit
- Probleem: beschermingswijzen bieden onvoldoende bescherming
o Preventie: soms doelmatig, soms onmogelijk, vaak doeltreffend
o Sparen: schade te groot, schade komt vroeger dan verwacht
o Solidariteit (vrijwillig of verplicht): heeft slechts betrekking op bepaalde
risico’s
- Oplossing: DE VERZEKERINGEN
Verzekeren is een techniek die berust op een interpersonele en
intertemporele spreiding van één of meer risico’s tussen de dragers van een
gelijksoortig risico
2. DE OORSPRONG VAN VERZEKERINGEN
Verzekeren is ontstaan uit de omstandigheden en noden die van de oudheid tot op heden
de menselijke verbeelding hebben getart en uitgedaagd.
2.1 VÓÓR CHRISTUS
- Holbewoners: eerste kleine gemeenschappen
o Mannen: jacht
o Vrouwen: kinderen + landbouw
- Oogst – jacht – voorspoed – noodlot: zoenoffers aan de goden (= eerste
‘verzekeringspremies’)
- Eerste verzekeringssystemen in Egypte en Babylonië
o Egyptenaren geloofden in leven na de dood => begrafenisverenigingen
(gemeenschappelijke kassen) – 2500 V.Chr.
o Hammoerabi, stichter van Babylonië – 1730 V.Chr. – eerste
verzekeringswetgever 282 artikelen (bv. karavaantochten: indien 1
iemand bestolen – solidariteit van de gehele groep)
- Grieken en Romeinen (200 V.Chr.)
o Begrafenisfondsen voor minder gefortuneerde burgers – testamenten –
levenslange onderhoudsgelden (starftetafels van Ulpianus)
1
, o Grieken en Romeinen “lenen op bodemerij” (bestaat nog steeds ! Art. 1964
oud BW): geldschieter betaalt aan een reder een aanzienlijke som geld om
het schip reisklaar te maken; bij behouden terugkeer wordt een
aanzienlijke rente betaald bovenop het uitgekeerde kapitaal.
2.2 NA CHRISTUS
- Middeleeuwen – eerste gilden: vereniging tegen gevaar van volksverhuizingen
en terreurbenden
- 12de eeuw: lijfrentemodel – Venetië: Montes profani: steden inden kapitaal ik ruil
voor levenslange rente
- 13de eeuw: verschillende vormen van leningen (woekkerrente) – Paus Gregorius IX:
1234: verbod voor christenen om tegen intresten gelden te lenen
- 15de eeuw: onstaan moderne verzekeringscontracten
o Pandjeshuizen (berg van barmhartigheid)
o Uitzetverzekeringen m.o.o. huwelijk
- Eerste levensverzekeringen:
o Eerder een gokspel (op matrozen, bekende personen zoals de paus, de
koning …)
o 1774: Engelse wet: reglementering
o Levensverzekeringen: Lorenzo Tonti => tontinebedingen
- Eerste schadeverzekeringen
o Lombardische zeeverzekering
o 1666: grote brand van Londen => ontstaan van premieverzekeringen én
niet alleen handelaars maar ook particulieren gaan zich verzekeren
- 17de eeuw: Lloyds of Londen
(Edward Lloyd) – ‘brokers’ <> ‘underwriting members’
- 19de eeuw: industriële vooruitgang ontstaan van ongevallenverzekeringen
(vnl. arbeidsongevallenverzekering)
- 20ste eeuw: auto aansprakelijkheidsverzekeringen
- Steeds nieuwe risico’s:
o Luchtvaart (vroeger en nu)
o Kernenergie
o Milieurisico’s
2.3 TOEKOMST
- 9/11: grootste verzekerde catastrofe ooit
o Levensverzekeringen
o Arbeidsongevallenverzekeringen
2
, - Polis: terrorismedekkingen in arbeidsongevallenverzekering, BA-auto, BA-brand en
ontploffing, brand eenvoudige risico’s, levensverzekering, ongevallenverzekering,
ziekteverzekering.
2.4 BESLUIT
- Verzekeringsrecht steeds in beweging!
- Problemen met laster via internet
- Drones: inbreuken op privacy / AS door drones te besturen vaak uitgesloten in
BA privéleven
3. SOORTEN VERZEKERINGEN
- Algemeen
- Verschillende classificaties
o Schade- <> persoonsverzekering
o Verzekering tot vergoeding van schade <> verzekering tot uitkering van
een vast bedrag
o Verzekering ter bescherming van het patrimonium <> verzekering ter
bescherming van de personen <> verzekering ter bescherming van
aansprakelijkheid
o Wettelijk verplichte verzekering <> contractuele verplichte verzekering <>
vrij te onderschrijven verzekering
3.1 ALGEMEEN
- Verschillende classificaties zijn mogelijk
- Wet op de verzekeringen hanteert twee clasificaties
o Schade <> persoonsverzekering
o Verzekering tot vergoeding van schade <> verzekering tot uitkering van
een vast bedrag
3.2 VERSCHILLENDE CLASSIFICATIES
3.2.1 SCHADE- <> PERSOONSVERZEKERING
3.2.1.1 SCHADEVERZEKERINGEN
- Art. 5, 15° WV
“verzekering waarbij de verzekeringsprestatie afhankelijk is van
een onzeker voorval dat schade veroorzaakt aan iemands vermogen”
- Bv. zaakverzekeringen (brandverzekering);
rechtsbijstandsverzekering;
aansprakelijkheidsverzekeringen
3
cht
2025-2026
HoGent
,I. DE VERZEKERINGSWERELD
1. WAAROM VERZEKEREN?
- Bescherming tegen talrijke en gevarieerde gevaren en risico’s (ziekte, ongeval,
brand …)
- Verschillende beschermingswijzen:
o Preventieve maatregelen
o Sparen
o Kostenspreiding over verschillende personen: solidariteit
- Probleem: beschermingswijzen bieden onvoldoende bescherming
o Preventie: soms doelmatig, soms onmogelijk, vaak doeltreffend
o Sparen: schade te groot, schade komt vroeger dan verwacht
o Solidariteit (vrijwillig of verplicht): heeft slechts betrekking op bepaalde
risico’s
- Oplossing: DE VERZEKERINGEN
Verzekeren is een techniek die berust op een interpersonele en
intertemporele spreiding van één of meer risico’s tussen de dragers van een
gelijksoortig risico
2. DE OORSPRONG VAN VERZEKERINGEN
Verzekeren is ontstaan uit de omstandigheden en noden die van de oudheid tot op heden
de menselijke verbeelding hebben getart en uitgedaagd.
2.1 VÓÓR CHRISTUS
- Holbewoners: eerste kleine gemeenschappen
o Mannen: jacht
o Vrouwen: kinderen + landbouw
- Oogst – jacht – voorspoed – noodlot: zoenoffers aan de goden (= eerste
‘verzekeringspremies’)
- Eerste verzekeringssystemen in Egypte en Babylonië
o Egyptenaren geloofden in leven na de dood => begrafenisverenigingen
(gemeenschappelijke kassen) – 2500 V.Chr.
o Hammoerabi, stichter van Babylonië – 1730 V.Chr. – eerste
verzekeringswetgever 282 artikelen (bv. karavaantochten: indien 1
iemand bestolen – solidariteit van de gehele groep)
- Grieken en Romeinen (200 V.Chr.)
o Begrafenisfondsen voor minder gefortuneerde burgers – testamenten –
levenslange onderhoudsgelden (starftetafels van Ulpianus)
1
, o Grieken en Romeinen “lenen op bodemerij” (bestaat nog steeds ! Art. 1964
oud BW): geldschieter betaalt aan een reder een aanzienlijke som geld om
het schip reisklaar te maken; bij behouden terugkeer wordt een
aanzienlijke rente betaald bovenop het uitgekeerde kapitaal.
2.2 NA CHRISTUS
- Middeleeuwen – eerste gilden: vereniging tegen gevaar van volksverhuizingen
en terreurbenden
- 12de eeuw: lijfrentemodel – Venetië: Montes profani: steden inden kapitaal ik ruil
voor levenslange rente
- 13de eeuw: verschillende vormen van leningen (woekkerrente) – Paus Gregorius IX:
1234: verbod voor christenen om tegen intresten gelden te lenen
- 15de eeuw: onstaan moderne verzekeringscontracten
o Pandjeshuizen (berg van barmhartigheid)
o Uitzetverzekeringen m.o.o. huwelijk
- Eerste levensverzekeringen:
o Eerder een gokspel (op matrozen, bekende personen zoals de paus, de
koning …)
o 1774: Engelse wet: reglementering
o Levensverzekeringen: Lorenzo Tonti => tontinebedingen
- Eerste schadeverzekeringen
o Lombardische zeeverzekering
o 1666: grote brand van Londen => ontstaan van premieverzekeringen én
niet alleen handelaars maar ook particulieren gaan zich verzekeren
- 17de eeuw: Lloyds of Londen
(Edward Lloyd) – ‘brokers’ <> ‘underwriting members’
- 19de eeuw: industriële vooruitgang ontstaan van ongevallenverzekeringen
(vnl. arbeidsongevallenverzekering)
- 20ste eeuw: auto aansprakelijkheidsverzekeringen
- Steeds nieuwe risico’s:
o Luchtvaart (vroeger en nu)
o Kernenergie
o Milieurisico’s
2.3 TOEKOMST
- 9/11: grootste verzekerde catastrofe ooit
o Levensverzekeringen
o Arbeidsongevallenverzekeringen
2
, - Polis: terrorismedekkingen in arbeidsongevallenverzekering, BA-auto, BA-brand en
ontploffing, brand eenvoudige risico’s, levensverzekering, ongevallenverzekering,
ziekteverzekering.
2.4 BESLUIT
- Verzekeringsrecht steeds in beweging!
- Problemen met laster via internet
- Drones: inbreuken op privacy / AS door drones te besturen vaak uitgesloten in
BA privéleven
3. SOORTEN VERZEKERINGEN
- Algemeen
- Verschillende classificaties
o Schade- <> persoonsverzekering
o Verzekering tot vergoeding van schade <> verzekering tot uitkering van
een vast bedrag
o Verzekering ter bescherming van het patrimonium <> verzekering ter
bescherming van de personen <> verzekering ter bescherming van
aansprakelijkheid
o Wettelijk verplichte verzekering <> contractuele verplichte verzekering <>
vrij te onderschrijven verzekering
3.1 ALGEMEEN
- Verschillende classificaties zijn mogelijk
- Wet op de verzekeringen hanteert twee clasificaties
o Schade <> persoonsverzekering
o Verzekering tot vergoeding van schade <> verzekering tot uitkering van
een vast bedrag
3.2 VERSCHILLENDE CLASSIFICATIES
3.2.1 SCHADE- <> PERSOONSVERZEKERING
3.2.1.1 SCHADEVERZEKERINGEN
- Art. 5, 15° WV
“verzekering waarbij de verzekeringsprestatie afhankelijk is van
een onzeker voorval dat schade veroorzaakt aan iemands vermogen”
- Bv. zaakverzekeringen (brandverzekering);
rechtsbijstandsverzekering;
aansprakelijkheidsverzekeringen
3
