ICV1 – ONLINE MODULES
Inhoud
1. Kritisch denken......................................................................................................... 0
1.2 Van observatie naar verklaringen........................................................................0
1.3 Wat is wetenschap............................................................................................... 2
1.5 Historie van biomedische wetenschappen...........................................................4
2. Onderzoek in de praktijk......................................................................................... 10
2.1 Types biomedisch onderzoek............................................................................. 10
2.2 Onderzoek in de praktijk.................................................................................... 11
2.3 Financiëring....................................................................................................... 16
2.4 Wetenschappelijke integriteit en fraude............................................................18
3. Omgaan met bronnen............................................................................................. 23
3.1 Op zoek naar informatie.................................................................................... 23
3.2 Soorten wetenschappelijke bronnen..................................................................25
3.4 Onderzoeksartikels............................................................................................ 27
1. KRITISCH DENKEN
1.2 VAN OBSERVATIE NAAR VERKLARINGEN
,Blauw= kennen paars= ter info
OBSERVEREN
Mensen zijn altijd gefascineerd geweest door natuurverschijnselen. Sommige vinden we
vanzelfsprekend, terwijl andere ons blijven verbazen. Het idee voor de film Sharknado is hierop
gebaseerd. Door de geschiedenis heen zijn er meerdere waarnemingen gedaan van vissen of
kikkers die uit de lucht vielen, zoals beschreven door Plinius de Oudere en in de Bijbel. De
moderne wetenschappelijke verklaring is dat waterhozen – draaiende luchtkolommen boven
water – vissen of andere dieren kunnen opzuigen en kilometers verder weer laten neerkomen.
VERKLARINGEN ZOEKEN VOOR OBSERVATIES
Mensen hebben altijd geprobeerd natuurverschijnselen te verklaren. Bij ‘dierenregens’ dacht
men vroeger dat God dit veroorzaakte, terwijl we nu weten dat tornado’s dieren kunnen
opzuigen en elders laten vallen. Ook voor onweer gaven mensen uiteenlopende verklaringen: in
oude culturen goden zoals Thor of Wodan. Griekse filosofen zoals Anaximander en Anaximenes
dachten dat donder ontstond door botsende wolken, en Descartes gaf een vergelijkbare uitleg.
Benjamin Franklin ontdekte in de 18e eeuw dat bliksem een elektrische ontlading is. Later werd
bevestigd dat de donder ontstaat doordat de bliksem de lucht plotseling sterk verhit en uitzet.
Bliksem ontstaat wanneer er in een onweerswolk grote elektrische spanningen opbouwen
tussen de wolk en de aarde (of binnen de wolk zelf). De bovenkant van de wolk krijgt een
positieve lading, en de onderkant een negatieve.
Wanneer het spanningsverschil te groot wordt, springt er een elektrische ontlading over, dat is
de bliksemflits. De lucht wordt daardoor heel snel verhit, waardoor ze plotseling uitzet. Die
plotselinge uitzetting veroorzaakt de donder die je daarna hoort.
NULLIUS IN VERBA
Rosling laat zien dat zelfs Zweedse professoren weinig weten over de wereldwijde
gezondheidssituatie. Dit benadrukt dat je niet zomaar iemand op zijn woord moet geloven. De
Royal Society heeft daarom als motto “Nullius in verba”, wat betekent: “Geloof niemand
zomaar op zijn woord.” Statistisch gezien weten de apen meer dan wij over de wereld, dit komt
door vooropgestelde ideeën die niet de werkelijkheid zijn.
KRITISCH DENKEN
Rosling laat zien dat mensen vaak verkeerde ideeën hebben over de wereld en niet goed weten
wat er echt gebeurt. Hij richtte de Gapminder Foundation op, die gegevens over gezondheid en
inkomen op een duidelijke, visuele manier toont. Ze bespreken hoe zulke misvattingen ontstaan
en hoe ze kunnen worden opgelost.
Persoonlijke vooringenomenheid: We hebben allemaal andere ervaringen met mensen
die we ontmoeten.
Gedateerde info: Op school leren ze je verouderde ideeën aan die zo waren in de tijd dat
de leerkrachten naar school gingen maar nu niet meer. Ook de boeken zijn al jaren
hetzelfde in een wereld die wel verandert.
Nieuws: Het nieuws vertelt enkel sensationele dingen die het lezen waard zijn, ongewone
gebeurtenissen.
Misconcepties: alles wordt erger, er is een grote kloof tussen arm en rijk, landen moeten
rijk zijn om sociale ontwikkeling (meisjes in school, klaar zijn voor natuurrampen,…) te
hebben.
Daarnaast legt Michael Shermer uit hoe je misleidende informatie kunt herkennen. De relatie
tussen data en theorie is belangrijk. Zonder deftige data kan je moeilijk een theorie opstellen.
1
,Blauw= kennen paars= ter info
We zijn ook geprogrammeerd om gezichten en patronen te zien in objecten. Ook in geluiden
willen je hersenen woorden of patronen herkennen die er eigenlijk niet zijn.
VOORBEELD
De ontwikkeling van het atoommodel laat goed zien hoe wetenschap werkt. Thomson ontdekte
dat atomen deelbaar zijn en negatieve deeltjes bevatten: elektronen. Hij stelde het “plum
pudding”-model voor, waarin elektronen in een positieve wolk zitten.
Rutherford testte dit model door alfadeeltjes op goudfolie te schieten. De meeste deeltjes
gingen erdoorheen, maar sommige werden sterk afgebogen. Dat klopte niet met Thomson’s
theorie. Daarom concludeerde Rutherford dat de positieve lading zich in een kleine, dichte kern
bevindt.
Dit toont aan hoe wetenschap via observatie, kritiek en verbetering van bestaande theorieën
vooruitgaat.
1.3 WAT IS WETENSCHAP
VERKLARINGEN EN WETENSCHAP
Een verklaring wordt pas wetenschap als ze voldoet aan bepaalde kenmerken.
Natuurlijke wereld: Verschijnselen zoals regenbogen, ziektes of drijvend ijs verklaren.
Vragen over zingeving of het bestaan van de ziel vallen daarbuiten.
Testbare ideeën: Een idee moet met observaties of experimenten onderzocht kunnen
worden. Alleen dan kan men bepalen of het klopt of niet.
Falsifieerbare ideeën: Een hypothese moet te weerleggen zijn. Als er geen mogelijk
tegenvoorbeeld bestaat, is het geen wetenschappelijke bewering.
Bewijs en experimenten: Theorieën worden getoetst door experimenten. Hoe vaker
voorspellingen uitkomen, hoe sterker het bewijs voor de theorie.
BEOEFENING VAN WETENSCHAP IN OUDE CULTUREN
Ook in oude culturen zoals Mesopotamië, Egypte en Griekenland probeerde men
natuurverschijnselen te verklaren.
HEMELLICHAMEN
Bewegingen van zon, maan, sterren en planeten werden nauwkeurig bestudeerd, bijvoorbeeld
voor het maken van kalenders. Griekse astronoom Hipparchus berekende zelfs de afstand
aarde-maan, zij het met grote foutenmarge.
NATUURFILOSOFIE
2
,Blauw= kennen paars= ter info
Wetenschap en filosofie waren nauw verbonden. Denkers als Thales en Democritus zochten
natuurlijke verklaringen voor verschijnselen zoals aardbevingen en stelden vroege hypothesen
over atomen op, vaak zonder experimenten.
VROEGE GENEESKUNDE
Geneeskunde ontwikkelde zich praktisch. In Egypte werden al behandelingen van botbreuken en
wonden beschreven. Hippocrates zag ziektes als natuurlijke verschijnselen, observeerde
patiënten nauwkeurig en legde de basis voor moderne geneeskunde. Galenus bouwde hierop
voort, bestudeerde anatomie vooral via dieren en ontdekte belangrijke verschillen in het
lichaam. Hun kennis bleef tot de zestiende eeuw de medische basis.
HET BEGIN VAN DE MODERNE WETENSCHAP
Tijdens de opkomst van het Christendom verdween in Europa grotendeels de belangstelling voor
wetenschap. Tijdens de Renaissance herleefde de interesse in Griekse en Romeinse kunst,
cultuur en wetenschap.
De veranderingen vanaf de Renaissance worden in de twintigste eeuw aangeduid als de
wetenschappelijke revolutie. Een belangrijk jaar is 1543, toen Copernicus’ Over de bewegingen
van de hemelsferen en Vesalius’ Over de samenstelling van het menselijk lichaam werden
gepubliceerd, wat het begin van de moderne wetenschap markeert.
Voor de wetenschappelijke revolutie was de wetenschap vooral gebaseerd op Griekse en
Romeinse wetenschappers en filosofen, dit was al heel slim voor hun tijd, alles dat logisch leek
was goed genoeg, maar eigenlijk allemaal fout. Toen dachten ze dat de aarde het middelpunt
was waar alles in het universum om draaide (zon, planeten, sterren,…). Copernicus kwam met
het heliocentrisme, de zon staat centraal. Maar de katholieke kerk was het hier niet mee eens
en doodde iedereen met zo’n ideeën. Andere astronomen bv. Galileo kwamen ook met bewijzen
waardoor het heliocentrisme aanvaard werd en de kerk op de achtergrond gezet werd. De
theorieën werden alsmaar verbeterd door de jaren heen wat ons tot vandaag brengt.
DEFINITIES
Bewijs: Feiten/waarnemingen die een hypothese of theorie bevestigen of juist ontkrachten. Let
hierbij op: een bewijs voor een theorie betekent NIET dat de theorie ook een model is dat de
werkelijkheid helemaal correct beschrijft. Hierbij maakt de Engelse taal meer onderscheid voor
het woord 'bewijs': Scientific evidence (niet: scientific proof).
Feit: Van Dale woordenboek definieert een feit als "gebeurtenis of omstandigheid waarvan de
werkelijkheid vaststaat". In de wetenschappelijke context gaat het hier om een zintuigelijke
waarneming of een instrumentele meting. Hou hierbij wel in gedachte dat het om een objectieve
waarneming moet gaan.
Hypothese: Mogelijke verklaring voor een observatie. Zoals eerder aangegeven moet een
hypothese falsifieerbaar zijn, dat wil zeggen dat er in principe een experiment uitgevoerd kan
worden of een observatie gedaan kan worden die de hypothese weerlegt.
Theorie: Een wetenschappelijke theorie is een goed onderbouwde verklaring over een aspect
van de natuur, gebaseerd op feiten die herhaaldelijk zijn bevestigd door observaties of
experimenten. Een theorie is dus een soort model dat observaties verklaart en voorspellingen
doet.
Wet: Een wet in de wetenschap is een (vaak mathematische) beschrijving van een natuurlijk
fenomeen. Een misvatting is dat een theorie met voldoende bewijs zou overgaan in een wet.
3
, Blauw= kennen paars= ter info
Een wet beschrijft een observatie, maar biedt geen verklaring zoals een theorie. Een theorie en
een wet zijn dus twee verschillende dingen.
THEORIEËN - WAAR OF NIET WAAR?
De aarde is rond want:
andere planeten en sterren zijn ook rond
tijd zones
het coriolis effect
je kan een driehoek wandelen op aarde met hoeken van 90°
de zonhoogte verandert afhankelijk van hoe dicht je bij de evenaar bent
de sterren veranderen als je van N naar Z gaat
Magellaan heeft een rondje rond de aarde gevaren
dingen verdwijnen achter de horizon
tijdens een maansverduistering is de schaduw van de aarde rond
bewijs van foto’s uit de ruimte
Toch denken sommige mensen nogsteeds dat de aarde plat is.
THEORIEËN IN BEWEGING
Wanneer observaties niet passen bij bestaande theorieën, worden die theorieën aangepast om
beter te verklaren wat men waarneemt. Modellen van het universum zijn door de eeuwen heen
aangepast om nieuwe waarnemingen te verklaren.
Het atoommodel ontwikkelde zich van het model van Thomson (plum pudding) via Rutherford
en Bohr naar het moderne model met een ‘elektronenwolk’, gebaseerd op ontdekkingen zoals
het neutron en het golfkarakter van elektronen (Heisenberg, Schrödinger).
Deze voorbeelden tonen dat theorieën veranderlijk zijn, steeds gedetailleerder worden en dat
kritisch denken essentieel is voor wetenschappelijke vooruitgang.
1.5 HISTORIE VAN BIOMEDISCHE WETENSCHAPPEN
WAT IS BIOMEDISCHE WETENSCHAP?
Biomedische wetenschap richt zich op het vergroten van kennis met behulp van de
wetenschappelijke methode, met als doel nieuwe of verbeterde behandelmethoden voor
patiënten te ontwikkelen. Hiervoor is inzicht nodig in hoe het gezonde lichaam werkt en wat er
fout gaat bij ziekte, op zowel moleculair als organismeniveau. Een biomedisch onderzoeker
moet daarom kennis hebben van (bio)chemie, (cel)biologie en fysiologie. De grens tussen
biologisch en biomedisch onderzoek is niet altijd duidelijk. In de volgende hoofdstukken wordt
getoond hoe onderzoekers uit het verleden met kritisch denken nieuwe inzichten hebben
ontwikkeld binnen dit vakgebied.
VROEGE OBSERVATIES: MENSELIJKE ANATOMIE
-Andries Van Wesel = Andreas Vesalius
-1514 Brussel geboren
-belangrijkste anatoom van de 16e E
-1528 naar Leuven gegaan
4
Inhoud
1. Kritisch denken......................................................................................................... 0
1.2 Van observatie naar verklaringen........................................................................0
1.3 Wat is wetenschap............................................................................................... 2
1.5 Historie van biomedische wetenschappen...........................................................4
2. Onderzoek in de praktijk......................................................................................... 10
2.1 Types biomedisch onderzoek............................................................................. 10
2.2 Onderzoek in de praktijk.................................................................................... 11
2.3 Financiëring....................................................................................................... 16
2.4 Wetenschappelijke integriteit en fraude............................................................18
3. Omgaan met bronnen............................................................................................. 23
3.1 Op zoek naar informatie.................................................................................... 23
3.2 Soorten wetenschappelijke bronnen..................................................................25
3.4 Onderzoeksartikels............................................................................................ 27
1. KRITISCH DENKEN
1.2 VAN OBSERVATIE NAAR VERKLARINGEN
,Blauw= kennen paars= ter info
OBSERVEREN
Mensen zijn altijd gefascineerd geweest door natuurverschijnselen. Sommige vinden we
vanzelfsprekend, terwijl andere ons blijven verbazen. Het idee voor de film Sharknado is hierop
gebaseerd. Door de geschiedenis heen zijn er meerdere waarnemingen gedaan van vissen of
kikkers die uit de lucht vielen, zoals beschreven door Plinius de Oudere en in de Bijbel. De
moderne wetenschappelijke verklaring is dat waterhozen – draaiende luchtkolommen boven
water – vissen of andere dieren kunnen opzuigen en kilometers verder weer laten neerkomen.
VERKLARINGEN ZOEKEN VOOR OBSERVATIES
Mensen hebben altijd geprobeerd natuurverschijnselen te verklaren. Bij ‘dierenregens’ dacht
men vroeger dat God dit veroorzaakte, terwijl we nu weten dat tornado’s dieren kunnen
opzuigen en elders laten vallen. Ook voor onweer gaven mensen uiteenlopende verklaringen: in
oude culturen goden zoals Thor of Wodan. Griekse filosofen zoals Anaximander en Anaximenes
dachten dat donder ontstond door botsende wolken, en Descartes gaf een vergelijkbare uitleg.
Benjamin Franklin ontdekte in de 18e eeuw dat bliksem een elektrische ontlading is. Later werd
bevestigd dat de donder ontstaat doordat de bliksem de lucht plotseling sterk verhit en uitzet.
Bliksem ontstaat wanneer er in een onweerswolk grote elektrische spanningen opbouwen
tussen de wolk en de aarde (of binnen de wolk zelf). De bovenkant van de wolk krijgt een
positieve lading, en de onderkant een negatieve.
Wanneer het spanningsverschil te groot wordt, springt er een elektrische ontlading over, dat is
de bliksemflits. De lucht wordt daardoor heel snel verhit, waardoor ze plotseling uitzet. Die
plotselinge uitzetting veroorzaakt de donder die je daarna hoort.
NULLIUS IN VERBA
Rosling laat zien dat zelfs Zweedse professoren weinig weten over de wereldwijde
gezondheidssituatie. Dit benadrukt dat je niet zomaar iemand op zijn woord moet geloven. De
Royal Society heeft daarom als motto “Nullius in verba”, wat betekent: “Geloof niemand
zomaar op zijn woord.” Statistisch gezien weten de apen meer dan wij over de wereld, dit komt
door vooropgestelde ideeën die niet de werkelijkheid zijn.
KRITISCH DENKEN
Rosling laat zien dat mensen vaak verkeerde ideeën hebben over de wereld en niet goed weten
wat er echt gebeurt. Hij richtte de Gapminder Foundation op, die gegevens over gezondheid en
inkomen op een duidelijke, visuele manier toont. Ze bespreken hoe zulke misvattingen ontstaan
en hoe ze kunnen worden opgelost.
Persoonlijke vooringenomenheid: We hebben allemaal andere ervaringen met mensen
die we ontmoeten.
Gedateerde info: Op school leren ze je verouderde ideeën aan die zo waren in de tijd dat
de leerkrachten naar school gingen maar nu niet meer. Ook de boeken zijn al jaren
hetzelfde in een wereld die wel verandert.
Nieuws: Het nieuws vertelt enkel sensationele dingen die het lezen waard zijn, ongewone
gebeurtenissen.
Misconcepties: alles wordt erger, er is een grote kloof tussen arm en rijk, landen moeten
rijk zijn om sociale ontwikkeling (meisjes in school, klaar zijn voor natuurrampen,…) te
hebben.
Daarnaast legt Michael Shermer uit hoe je misleidende informatie kunt herkennen. De relatie
tussen data en theorie is belangrijk. Zonder deftige data kan je moeilijk een theorie opstellen.
1
,Blauw= kennen paars= ter info
We zijn ook geprogrammeerd om gezichten en patronen te zien in objecten. Ook in geluiden
willen je hersenen woorden of patronen herkennen die er eigenlijk niet zijn.
VOORBEELD
De ontwikkeling van het atoommodel laat goed zien hoe wetenschap werkt. Thomson ontdekte
dat atomen deelbaar zijn en negatieve deeltjes bevatten: elektronen. Hij stelde het “plum
pudding”-model voor, waarin elektronen in een positieve wolk zitten.
Rutherford testte dit model door alfadeeltjes op goudfolie te schieten. De meeste deeltjes
gingen erdoorheen, maar sommige werden sterk afgebogen. Dat klopte niet met Thomson’s
theorie. Daarom concludeerde Rutherford dat de positieve lading zich in een kleine, dichte kern
bevindt.
Dit toont aan hoe wetenschap via observatie, kritiek en verbetering van bestaande theorieën
vooruitgaat.
1.3 WAT IS WETENSCHAP
VERKLARINGEN EN WETENSCHAP
Een verklaring wordt pas wetenschap als ze voldoet aan bepaalde kenmerken.
Natuurlijke wereld: Verschijnselen zoals regenbogen, ziektes of drijvend ijs verklaren.
Vragen over zingeving of het bestaan van de ziel vallen daarbuiten.
Testbare ideeën: Een idee moet met observaties of experimenten onderzocht kunnen
worden. Alleen dan kan men bepalen of het klopt of niet.
Falsifieerbare ideeën: Een hypothese moet te weerleggen zijn. Als er geen mogelijk
tegenvoorbeeld bestaat, is het geen wetenschappelijke bewering.
Bewijs en experimenten: Theorieën worden getoetst door experimenten. Hoe vaker
voorspellingen uitkomen, hoe sterker het bewijs voor de theorie.
BEOEFENING VAN WETENSCHAP IN OUDE CULTUREN
Ook in oude culturen zoals Mesopotamië, Egypte en Griekenland probeerde men
natuurverschijnselen te verklaren.
HEMELLICHAMEN
Bewegingen van zon, maan, sterren en planeten werden nauwkeurig bestudeerd, bijvoorbeeld
voor het maken van kalenders. Griekse astronoom Hipparchus berekende zelfs de afstand
aarde-maan, zij het met grote foutenmarge.
NATUURFILOSOFIE
2
,Blauw= kennen paars= ter info
Wetenschap en filosofie waren nauw verbonden. Denkers als Thales en Democritus zochten
natuurlijke verklaringen voor verschijnselen zoals aardbevingen en stelden vroege hypothesen
over atomen op, vaak zonder experimenten.
VROEGE GENEESKUNDE
Geneeskunde ontwikkelde zich praktisch. In Egypte werden al behandelingen van botbreuken en
wonden beschreven. Hippocrates zag ziektes als natuurlijke verschijnselen, observeerde
patiënten nauwkeurig en legde de basis voor moderne geneeskunde. Galenus bouwde hierop
voort, bestudeerde anatomie vooral via dieren en ontdekte belangrijke verschillen in het
lichaam. Hun kennis bleef tot de zestiende eeuw de medische basis.
HET BEGIN VAN DE MODERNE WETENSCHAP
Tijdens de opkomst van het Christendom verdween in Europa grotendeels de belangstelling voor
wetenschap. Tijdens de Renaissance herleefde de interesse in Griekse en Romeinse kunst,
cultuur en wetenschap.
De veranderingen vanaf de Renaissance worden in de twintigste eeuw aangeduid als de
wetenschappelijke revolutie. Een belangrijk jaar is 1543, toen Copernicus’ Over de bewegingen
van de hemelsferen en Vesalius’ Over de samenstelling van het menselijk lichaam werden
gepubliceerd, wat het begin van de moderne wetenschap markeert.
Voor de wetenschappelijke revolutie was de wetenschap vooral gebaseerd op Griekse en
Romeinse wetenschappers en filosofen, dit was al heel slim voor hun tijd, alles dat logisch leek
was goed genoeg, maar eigenlijk allemaal fout. Toen dachten ze dat de aarde het middelpunt
was waar alles in het universum om draaide (zon, planeten, sterren,…). Copernicus kwam met
het heliocentrisme, de zon staat centraal. Maar de katholieke kerk was het hier niet mee eens
en doodde iedereen met zo’n ideeën. Andere astronomen bv. Galileo kwamen ook met bewijzen
waardoor het heliocentrisme aanvaard werd en de kerk op de achtergrond gezet werd. De
theorieën werden alsmaar verbeterd door de jaren heen wat ons tot vandaag brengt.
DEFINITIES
Bewijs: Feiten/waarnemingen die een hypothese of theorie bevestigen of juist ontkrachten. Let
hierbij op: een bewijs voor een theorie betekent NIET dat de theorie ook een model is dat de
werkelijkheid helemaal correct beschrijft. Hierbij maakt de Engelse taal meer onderscheid voor
het woord 'bewijs': Scientific evidence (niet: scientific proof).
Feit: Van Dale woordenboek definieert een feit als "gebeurtenis of omstandigheid waarvan de
werkelijkheid vaststaat". In de wetenschappelijke context gaat het hier om een zintuigelijke
waarneming of een instrumentele meting. Hou hierbij wel in gedachte dat het om een objectieve
waarneming moet gaan.
Hypothese: Mogelijke verklaring voor een observatie. Zoals eerder aangegeven moet een
hypothese falsifieerbaar zijn, dat wil zeggen dat er in principe een experiment uitgevoerd kan
worden of een observatie gedaan kan worden die de hypothese weerlegt.
Theorie: Een wetenschappelijke theorie is een goed onderbouwde verklaring over een aspect
van de natuur, gebaseerd op feiten die herhaaldelijk zijn bevestigd door observaties of
experimenten. Een theorie is dus een soort model dat observaties verklaart en voorspellingen
doet.
Wet: Een wet in de wetenschap is een (vaak mathematische) beschrijving van een natuurlijk
fenomeen. Een misvatting is dat een theorie met voldoende bewijs zou overgaan in een wet.
3
, Blauw= kennen paars= ter info
Een wet beschrijft een observatie, maar biedt geen verklaring zoals een theorie. Een theorie en
een wet zijn dus twee verschillende dingen.
THEORIEËN - WAAR OF NIET WAAR?
De aarde is rond want:
andere planeten en sterren zijn ook rond
tijd zones
het coriolis effect
je kan een driehoek wandelen op aarde met hoeken van 90°
de zonhoogte verandert afhankelijk van hoe dicht je bij de evenaar bent
de sterren veranderen als je van N naar Z gaat
Magellaan heeft een rondje rond de aarde gevaren
dingen verdwijnen achter de horizon
tijdens een maansverduistering is de schaduw van de aarde rond
bewijs van foto’s uit de ruimte
Toch denken sommige mensen nogsteeds dat de aarde plat is.
THEORIEËN IN BEWEGING
Wanneer observaties niet passen bij bestaande theorieën, worden die theorieën aangepast om
beter te verklaren wat men waarneemt. Modellen van het universum zijn door de eeuwen heen
aangepast om nieuwe waarnemingen te verklaren.
Het atoommodel ontwikkelde zich van het model van Thomson (plum pudding) via Rutherford
en Bohr naar het moderne model met een ‘elektronenwolk’, gebaseerd op ontdekkingen zoals
het neutron en het golfkarakter van elektronen (Heisenberg, Schrödinger).
Deze voorbeelden tonen dat theorieën veranderlijk zijn, steeds gedetailleerder worden en dat
kritisch denken essentieel is voor wetenschappelijke vooruitgang.
1.5 HISTORIE VAN BIOMEDISCHE WETENSCHAPPEN
WAT IS BIOMEDISCHE WETENSCHAP?
Biomedische wetenschap richt zich op het vergroten van kennis met behulp van de
wetenschappelijke methode, met als doel nieuwe of verbeterde behandelmethoden voor
patiënten te ontwikkelen. Hiervoor is inzicht nodig in hoe het gezonde lichaam werkt en wat er
fout gaat bij ziekte, op zowel moleculair als organismeniveau. Een biomedisch onderzoeker
moet daarom kennis hebben van (bio)chemie, (cel)biologie en fysiologie. De grens tussen
biologisch en biomedisch onderzoek is niet altijd duidelijk. In de volgende hoofdstukken wordt
getoond hoe onderzoekers uit het verleden met kritisch denken nieuwe inzichten hebben
ontwikkeld binnen dit vakgebied.
VROEGE OBSERVATIES: MENSELIJKE ANATOMIE
-Andries Van Wesel = Andreas Vesalius
-1514 Brussel geboren
-belangrijkste anatoom van de 16e E
-1528 naar Leuven gegaan
4
