Uitgebreide samenvatting Juridisch Management - Sociaal recht & Ondernemingsrecht

JURIDISCH MANAGEMENT
SOCIAAL RECHT – NELE VANGHELUWE

DEEL 1: DE ONDERNEMER

Start my own business

- Type onderneming
o Eenmanszaak
o Vennootschap
- Statuut als ondernemer
o Zelfstandig
 Hoofdberoep
 Bijberoep
o Zelfstandig helper
o Meewerkend echtgenoot
o Student-zelfstandige
o Gepensioneerde zelfstandige

Notities:

Bedrijf registreren bij de kbo

- Om een bedrijf officieel te laten bestaan, moet je het registreren bij de kruispuntbank van
ondernemingen ( KBO )
- Dit doe je via een ondernemingsloket (bv. Liantis, Xerius, … )
- Na deze registratie bestaat je onderneming juridisch, maar dit betekent nog niet dat je als
ondernemer volledig in orde bent om te starten

Registratie als zelfstandige

- Om daadwerkelijk te kunnen starten als zelfstandige, moet je ook registreren bij een sociaal
verzekeringsfonds (bv. Partena, axerta, liantis, … )
- Dit is een verplichte stap, want zonder registratie bij een sociaal fonds kan je geen zelfstandige
activiteiten uitoefenen

Belangrijk onderscheid

- Veel ondernemingsloketten bieden zowel KBO-registratie als registratie bij een sociale fonds
aan, waardoor het soms lijkt alsof alles in één keer geregeld is
- Dit is echter niet het geval:
o Registratie bij de KBO en registratie als zelfstandige zijn 2 aparte processen
o Elke fonds of loket biedt verschillende diensten aan, en je moet je bij alle relevante
diensten apart registreren.
- Veel zelfstandigen denken dat één registratie voldoende is, maar je moet beide stappen
doorlopen om volledig in orde te zijn.




1

,STATUUT ALS ONDERNEMER

- Een onderneming starten is in principe hetzelfde als ‘zelfstandig worden’
- De ondernemer ( afzonderlijk ) moet ook de opstartformaliteiten doorlopen:
o Bekwaam om te starten als ondernemer ( leeftijd, nationaliteit, onverenigbaarheid, … )
o Vereiste beroepskennis en basiskennis bedrijfsbeheer ( uitzondering Vlaanderen )
o Specifieke toelatingen ( diploma’s ) of vergunningen
o Het statuut als ondernemer kiezen
o Aansluiten bij een sociaal verzekeringsfonds
o Aansluiten bij een ziekenfonds
o Extra verzekeringen
o Boekhouding
o Formaliteiten bij het ondernemingsloket
o BTW-nummer

3 SOCIALE STATUTEN IN HET SOCIAAL RECHT

Waarom is onderscheid belangrijk?

- Andere wetgeving en regelgeving
o Verplichtingen
o Bescherming
- Andere sociale zekerheid
o Sociale bijdragen
o Sociale rechten

Zelfstandige vs. Werknemer vs. Ambtenaar

Wanneer ben je zelfstandig?

- Als zelfstandige werk je voor jezelf, je inkomsten hangen af van je omzet of winst
- Je kan een btw-nummer hebben ( maar dit is niet altijd verplicht, in tegenstelling tot
werknemers die dit nooit hebben )
- Je hebt een contract, meestal een aannemersovereenkomst
- Je moet zelf zorgen voor je sociale bijdragen en administratie
- Je bepaalt je eigen werkuren: dag en nacht werken is onmogelijk, zoveel als je wilt
- Voordelen:
o Veel vrijheid
o Zelfstandige keuzes
o Zelfstandig inkomen
- Nadelen:
o Sociale zekerheid lager
o Pas na 8 dagen ziek vooraleer hij iets van inkomsten kan verkrijgen
o Pensioen zal kleiner zijn
o Geen extralegale voordelen
o Veel meer risico




Werknemers
2

, - Werken in loondienst voor een werkgever
- Hebben een arbeidscontract
- Werken onder gezag van de werkgever: krijgen een functie en takenpakket
- Sociale zekerheid wordt door de werkgever betaald
- Bij ziekte meld je dit aan je werkgever
- Voor vakantie moet je toestemming vragen aan de werkgever
- Loonopbouw:
o Brutoloon
o – RSZ ( 13,07% bij bediende, als student 2,71% )
o = belastbaar loon
o – bedrijfsvoorheffing
o = nettoloon
- Arbeidstijd beperkt: max. 8uur per dag
- Voordelen
o Zekerheid
o Sociale bescherming
o Pensioen
o Extralegale voordelen
- Nadelen
o Minder vrijheid
o Afhankelijk van werkgever

Ambtenaar

- Werkt voor de overheid, op verschillende niveaus
- Niet iedereen bij de overheid is ambtenaar: veel contractuelen zijn in feite werknemers
- Ook hier gelden specifieke wetgevingen, afhankelijk van je statuut

Belangrijk onderscheid

- Zelfstandig: veel vrijheid, veel risico, beperkte sociale zekerheid
- Werknemer: veel zekerheid, bescherming door wetgeving, minder vrijheid
- Keuze van statuut:
o Voor zekerheid kies je beter voor werknemer
o Als je risico wilt nemen en veel wilt werken, is zelfstandige gepaster
- Wetgeving is afhankelijk van het statuut:
o Werknemers hebben veel wetgeving
o Zelfstandigen hebben weinig wetgeving, vooral rond sociale bijdragen

STATUUT ‘ZELFSTANDIGE’
= een zelfstandige is een natuurlijke persoon die in België een beroepsbezigheid uitoefent waarvoor hij
niet door een arbeidsovereenkomst nog door een statuut ( ambtenaar ) verbonden is.

- Geen gezag/geen ondergeschikt verband
- Wie?
o Vrij beroep ( = advocaat, dokter ), éénmanszaak, zaakvoerder/bestuurder in een
vennootschap, consultant, meewerkend echtgenoot, helper, student – zelfstandige
- Eigen sociaal zekerheidsstatuut




Artikel FOD-economie en RSZV


3

, Meer dan één miljoen zelfstandigen in België

België telt meer dan een miljoen zelfstandigen en zelfstandige helpers. Dit is de verdeling per gewest:

- Meer dan 60% in het Vlaamse Gewest
- Bijna 10% in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest
- Minder dan 30% in het Waalse gewest

Het aantal zelfstandigen en zelfstandige helpers groeit gestaag in de loop van de laatste tien jaar
 Die groei is onder meer te danken aan de vele voordelen van het werken als zelfstandige: autonomie
in de werkorganisatie, keuze van de opdrachten en klanten, vrije werkuren en flexibele loon.
 Tegelijk ondervinden zelfstandigen ook moeilijkheden zoals een gebrek aan stabiliteit ( opdrachten
volgen elkaar niet automatisch op, waardoor ook het loon uitblijft) en een onzekere arbeidssituatie.

SOORTEN ‘ZELFSTANDIGE’

- Zelfstandige
o In hoofdberoep of bijberoep
o Voordelen / nadelen
o Zaakvoerder / vrij beroep / consultant / freelancer
- Meewerkend echtgenoot
o Geen eigen volwaardig statuut
o Enkel in een eenmanszaak
- Zelfstandige helper
o Enkel in een eenmanszaak
- Student zelfstandige
- Gepensioneerde zelfstandige

DE ZELFSTANDIGE: HOOFDBEROEP OF BIJBEROEP

Check:

- Wanneer ben je zelfstandig in hoofdberoep
- Wanneer ben je zelfstandig in bijberoep

Statuut ‘gelijkstelling met bijberoep
= in bijberoep werkt maar je krijgt meer sociale zekerheid als bescherming

Notities:

Zelfstandig in bijberoep

- Je kan zelfstandige in bijberoep zijn als je minstens 50% werkt in loondienst of als ambtenaar
( in het onderwijs geldt een minimum van 60% tewerkstelling)
- Je combineert dus een vaste job met een zelfstandige activiteit naast je hoofdberoep
- Bescherming;
o Je bent niet extra beschermd als zelfstandige in bijberoep
o Je krijg geen extra pensioenopbouw of ziekte-uitkering voor je zelfstandige activiteit
o Wanneer je bv. 80% werknemer bent en 20% zelfstandige in bijberoep, krijg je bij ziekte
enkel de uitkering van je werknemersstatuut, niet voor het bijberoep.




Zelfstandige in hoofdberoep


4