PSYCHODIAGNOSTIEK 1
THEMA 1: DIAGNOSTISCH PROCES
- Wat is psychodiagnostiek?
- Waarom is het zo belangrijk?
- Hoe wordt psychodiagnostiek in de praktijk aangepakt?
WAT IS PSYCHODIAGNOSTIEK?
Bron: algemene intersectorale richtlijn diagnostiek: leidraad voor een kwaliteitsvolle diagnostische praktijk
(Kwaliteitscentrum voor diagnostiek vzw, 2020)
TERMINOLOGIE
Diagnostiek: overkoepelende term = proces van de verzameling, ordening en verwerking van de beschikbare
relevante gegevens vanuit de hulp- of zorgvraag van een natuurlijk persoon ten behoeve van de zorg.
Indicatiestelling = het proces dat op basis van de hulp- of zorgvraag van een natuurlijke persoon en de analyse
van de beschikbare relevante gegevensbetreffende die persoon de behoefte aan hulp- en zorgverlening van
die persoon vaststelt. Inschatten of iemand in aanmerking komt voor bepaalde zorg.
Assessment: < Engels: taxatie of beoordeling. Afhankelijk van de context verwijst deze term naar de volledige
diagnostische cyclus of naar een specifiek onderdeel ervan. Bv. WZC: zorgzwaarte v/e persoon.
• Arbeids- en organisatie-psychologie: het beoordelen v/d competenties van een sollicitant
• Klinische psychologie: 'psychological assessment' – volledig diagnostische cyclus
• Inschalen van zorgbehoefte: assessmentinstrumenten
≠ Classificatie:
- Algemeen beeld, indelen van personen obv overeenkomsten met anderen, louter beschrijvend, niet
verklarend.
- kan onderdeeltje zijn van diagnostiek, maar is er niet gelijk aan.
WAAROM DIAGNOSTIEK?
- Moeilijkheden ervaren die de levenskwaliteit en het functioneren belemmeren
- Niet verwachten aan de (normatieve) verwachtingen van de omgeving
- Vraag naar aangepaste zorg: ander onderwijs/specifieke hulpverlening, …
- ….
SOORTEN DIAGNOSTIEK
Beschrijvende Verklarende Voorschrijvende
Beschrijven van moeilijkheden, Streven naar begrijpen en Brug tussen diagnostisch proces
context, protectieve1 factoren uit verklaring van hoe klachten en behandeling/interventies
verschillende bronnen ontwikkeld zijn, hypothesen
opstellen
1
Wat gaat er goed? = haalt de cliënt kracht uit om verder te gaan.
1
, DIAGNOSTIEK BINNEN DE VERSCHILLENDE WERKVELDEN
Gezin en leefomgeving: inschatten zorgbehoefte in WZC.
EMPIRISCHE CYCLUS
= algemene procedure om op een wetenschappelijke manier kennis te verwerven. Gebruikt in verschillende
wetenschappen (fysica, wiskunde, psychologie, …)
*Ezelsbruggetjes:
• ISA => Inductie*: van
Specifiek naar Algemeen
• DAS => Deductie*: van
Algemeen naar Specifiek 2
,EMPIRISCHE CYCLUS → PSYCHODIAGNOSTISCH PROCES
= vertaling van de empirische cyclus binnen het domein van de psychodiagnostiek.
3
, PSYCHODIAGNOSTISCHE CYCLUS → HANDELINGSGERICHTE DIAGNOSTIEK
(PAMEIJER & VAN BEUKERING, 2015)
= vertaling van de psychodiagnostische cyclus naar de praktijk
“Hoe pak je diagnostiek aan in het werkveld?”
“Hoe kan deze persoon het best geholpen worden?” = waarmaken van zorg (doel diangostiek).
4
THEMA 1: DIAGNOSTISCH PROCES
- Wat is psychodiagnostiek?
- Waarom is het zo belangrijk?
- Hoe wordt psychodiagnostiek in de praktijk aangepakt?
WAT IS PSYCHODIAGNOSTIEK?
Bron: algemene intersectorale richtlijn diagnostiek: leidraad voor een kwaliteitsvolle diagnostische praktijk
(Kwaliteitscentrum voor diagnostiek vzw, 2020)
TERMINOLOGIE
Diagnostiek: overkoepelende term = proces van de verzameling, ordening en verwerking van de beschikbare
relevante gegevens vanuit de hulp- of zorgvraag van een natuurlijk persoon ten behoeve van de zorg.
Indicatiestelling = het proces dat op basis van de hulp- of zorgvraag van een natuurlijke persoon en de analyse
van de beschikbare relevante gegevensbetreffende die persoon de behoefte aan hulp- en zorgverlening van
die persoon vaststelt. Inschatten of iemand in aanmerking komt voor bepaalde zorg.
Assessment: < Engels: taxatie of beoordeling. Afhankelijk van de context verwijst deze term naar de volledige
diagnostische cyclus of naar een specifiek onderdeel ervan. Bv. WZC: zorgzwaarte v/e persoon.
• Arbeids- en organisatie-psychologie: het beoordelen v/d competenties van een sollicitant
• Klinische psychologie: 'psychological assessment' – volledig diagnostische cyclus
• Inschalen van zorgbehoefte: assessmentinstrumenten
≠ Classificatie:
- Algemeen beeld, indelen van personen obv overeenkomsten met anderen, louter beschrijvend, niet
verklarend.
- kan onderdeeltje zijn van diagnostiek, maar is er niet gelijk aan.
WAAROM DIAGNOSTIEK?
- Moeilijkheden ervaren die de levenskwaliteit en het functioneren belemmeren
- Niet verwachten aan de (normatieve) verwachtingen van de omgeving
- Vraag naar aangepaste zorg: ander onderwijs/specifieke hulpverlening, …
- ….
SOORTEN DIAGNOSTIEK
Beschrijvende Verklarende Voorschrijvende
Beschrijven van moeilijkheden, Streven naar begrijpen en Brug tussen diagnostisch proces
context, protectieve1 factoren uit verklaring van hoe klachten en behandeling/interventies
verschillende bronnen ontwikkeld zijn, hypothesen
opstellen
1
Wat gaat er goed? = haalt de cliënt kracht uit om verder te gaan.
1
, DIAGNOSTIEK BINNEN DE VERSCHILLENDE WERKVELDEN
Gezin en leefomgeving: inschatten zorgbehoefte in WZC.
EMPIRISCHE CYCLUS
= algemene procedure om op een wetenschappelijke manier kennis te verwerven. Gebruikt in verschillende
wetenschappen (fysica, wiskunde, psychologie, …)
*Ezelsbruggetjes:
• ISA => Inductie*: van
Specifiek naar Algemeen
• DAS => Deductie*: van
Algemeen naar Specifiek 2
,EMPIRISCHE CYCLUS → PSYCHODIAGNOSTISCH PROCES
= vertaling van de empirische cyclus binnen het domein van de psychodiagnostiek.
3
, PSYCHODIAGNOSTISCHE CYCLUS → HANDELINGSGERICHTE DIAGNOSTIEK
(PAMEIJER & VAN BEUKERING, 2015)
= vertaling van de psychodiagnostische cyclus naar de praktijk
“Hoe pak je diagnostiek aan in het werkveld?”
“Hoe kan deze persoon het best geholpen worden?” = waarmaken van zorg (doel diangostiek).
4
