Oumaima
MENS VERSUS MICROBE
Volledige examensamenvatting – Lezing Prof. Wullaert
Innate & adaptive immuniteit • PAMP/PRR • TLR/MyD88 • inflammasomen • B- en T-cellen •
immunologische ziekten
LEESWIJZER: Deze samenvatting volgt de inhoud en framing van de aangeleverde
PowerPoint. Rood/oranje labels zijn vervangen door duidelijke blokken: 'MOET KENNEN',
'BEGRIJPEN' en 'VOORBEELD'.
Samenvatting Mens versus microbe – Prof. Wullaert 2025- 2026
, Oumaima
1. Het grote idee: bescherming én balans
Het immuunsysteem verdedigt tegen bacteriën, virussen, parasieten en schimmels.
Niet alles wat lichaamsvreemd is, is gevaarlijk: commensale microbiota zijn vreemd maar
meestal nuttig/ongevaarlijk.
Darmkanaal, luchtwegen en urogenitale tractus zijn technisch nog in contact met de
buitenwereld; pas na passage door het epitheel zit een microbe echt in het interne lichaam.
Te weinig immuunreactie → infecties/immuundeficiëntie. Te veel of verkeerde reactie →
inflammatoire ziekte, allergie of auto-immuniteit.
MOET KENNEN: Het immuunsysteem moet voortdurend de balans bewaren tussen
pathogenen bestrijden en schade door de eigen immuunreactie vermijden.
2. Innate versus adaptive immuniteit
Eigenschap Innate (aangeboren) Adaptive (verworven)
Snelheid minuten–uren dagen bij eerste contact
Specificiteit herkent algemene patronen zeer specifiek voor een antigeen
Receptoren beperkt aantal PRR's zeer grote diversiteit BCR/TCR
Doelwit PAMPs antigenen
Geheugen klassiek: geen geheugen ja; 2e respons sneller/sterker
Voorkomen alle meercellige organismen gewervelden
gerichte eliminatie + langdurige
Rol tijd kopen, snelle containment
bescherming
Innate cellen: macrofagen, neutrofielen, dendritische cellen, NK-cellen, basofielen,
eosinofielen, mastcellen.
Adaptive cellen: B-cellen en T-cellen.
Dendritische cellen vormen een belangrijke brug: pathogeen detecteren/opnemen (innate)
en antigeen presenteren aan T-cellen (adaptive).
MOET KENNEN: Innate en adaptive werken hand in hand. Innate houdt de infectie onder
controle terwijl adaptive wordt opgebouwd.
3. Eerste verdedigingslijn: surface barriers
Huid: sterk gekeratiniseerd epitheel; fysieke bescherming.
Mucosa: slijm, trilharen, tight junctions, zure omgeving, enzymen en antimicrobiële eiwitten.
Epitheel = fysieke scheiding; mucus houdt microben weg van het epitheel.
MUC2 en de darmbarrière
MUC2 is een mucine-eiwit van goblet/bekercellen en een belangrijke gelcomponent van
darmmucus.
Normaal: bacteriën blijven boven de MUC2-rijke mucuslaag en raken het epitheel niet.
Muc2-knockout muis: mucusbarrière valt weg → bacteriën raken epitheel → sterke
chronische darmontsteking/colitis.
Bij IBD-patiënten is de mucuslaag vaker doorlaatbaar; in het getoonde
microsferenexperiment komen bolletjes bij ernstigere ziekte dichter bij het epitheel.
Samenvatting Mens versus microbe – Prof. Wullaert 2025- 2026
MENS VERSUS MICROBE
Volledige examensamenvatting – Lezing Prof. Wullaert
Innate & adaptive immuniteit • PAMP/PRR • TLR/MyD88 • inflammasomen • B- en T-cellen •
immunologische ziekten
LEESWIJZER: Deze samenvatting volgt de inhoud en framing van de aangeleverde
PowerPoint. Rood/oranje labels zijn vervangen door duidelijke blokken: 'MOET KENNEN',
'BEGRIJPEN' en 'VOORBEELD'.
Samenvatting Mens versus microbe – Prof. Wullaert 2025- 2026
, Oumaima
1. Het grote idee: bescherming én balans
Het immuunsysteem verdedigt tegen bacteriën, virussen, parasieten en schimmels.
Niet alles wat lichaamsvreemd is, is gevaarlijk: commensale microbiota zijn vreemd maar
meestal nuttig/ongevaarlijk.
Darmkanaal, luchtwegen en urogenitale tractus zijn technisch nog in contact met de
buitenwereld; pas na passage door het epitheel zit een microbe echt in het interne lichaam.
Te weinig immuunreactie → infecties/immuundeficiëntie. Te veel of verkeerde reactie →
inflammatoire ziekte, allergie of auto-immuniteit.
MOET KENNEN: Het immuunsysteem moet voortdurend de balans bewaren tussen
pathogenen bestrijden en schade door de eigen immuunreactie vermijden.
2. Innate versus adaptive immuniteit
Eigenschap Innate (aangeboren) Adaptive (verworven)
Snelheid minuten–uren dagen bij eerste contact
Specificiteit herkent algemene patronen zeer specifiek voor een antigeen
Receptoren beperkt aantal PRR's zeer grote diversiteit BCR/TCR
Doelwit PAMPs antigenen
Geheugen klassiek: geen geheugen ja; 2e respons sneller/sterker
Voorkomen alle meercellige organismen gewervelden
gerichte eliminatie + langdurige
Rol tijd kopen, snelle containment
bescherming
Innate cellen: macrofagen, neutrofielen, dendritische cellen, NK-cellen, basofielen,
eosinofielen, mastcellen.
Adaptive cellen: B-cellen en T-cellen.
Dendritische cellen vormen een belangrijke brug: pathogeen detecteren/opnemen (innate)
en antigeen presenteren aan T-cellen (adaptive).
MOET KENNEN: Innate en adaptive werken hand in hand. Innate houdt de infectie onder
controle terwijl adaptive wordt opgebouwd.
3. Eerste verdedigingslijn: surface barriers
Huid: sterk gekeratiniseerd epitheel; fysieke bescherming.
Mucosa: slijm, trilharen, tight junctions, zure omgeving, enzymen en antimicrobiële eiwitten.
Epitheel = fysieke scheiding; mucus houdt microben weg van het epitheel.
MUC2 en de darmbarrière
MUC2 is een mucine-eiwit van goblet/bekercellen en een belangrijke gelcomponent van
darmmucus.
Normaal: bacteriën blijven boven de MUC2-rijke mucuslaag en raken het epitheel niet.
Muc2-knockout muis: mucusbarrière valt weg → bacteriën raken epitheel → sterke
chronische darmontsteking/colitis.
Bij IBD-patiënten is de mucuslaag vaker doorlaatbaar; in het getoonde
microsferenexperiment komen bolletjes bij ernstigere ziekte dichter bij het epitheel.
Samenvatting Mens versus microbe – Prof. Wullaert 2025- 2026
