Inleiding Integrale Veiligheid
Introductie
onze opleiding bestaan sinds 2004
Annelies Verlinden: minister justitie
Quinten Bernard: veiligheid en BiZa
Theo Francken: defensie
criminaliteit daalt, onveiligheidsgevoel stijgt
huidige Westerse samenleving:
in ban van (on)veiligheid= containerbegrip (vb. overvallen/roof < abstracte dreigingen)
→veiligheid is voor iedereen anders
ondanks vooruitgang: onbehagen en onzekerheid in de samenleving
● impact internationale ontwikkeling op (lokale) veiligheid
● invloed v politiek
● invloed v (sociale) media
● wegvallen van aantal maatschappelijke zekerheden
kerngedachte 1: Veiligheid omvat brede schaal aan onderwerpen
- leefbaarheid, samenlevingsproblemen
kerngedachten 2: veiligheid is complex maatschappelijk probleem
- samenwerken is noodzakelijk
kerngedachte 3: veiligheid vraagt om duurzame oplossing
Hf 1: Centrale begrippen
Veiligheid, veiligheidszorg en veiligheidsbeleid, safety en security
Veiligheid
Maslow (1943): veiligheid als basisbehoefte
→ ziet veiligheid op verschillende niveaus
!definitie:
Veiligheid is het effectief beschermd zijn en zich beschermd voelen
tegen persoonlijk leed, tegen de aantasting van de lichamelijke en
geestelijke integriteit.
beschermd zijn: objectief
beschermd voelen: subjectief
1
,lichamelijke vs geestelijke bescherming
lichamelijk: bescherming tegen ongeoorloofd aantasten vh lichaam v persoon
- bescherming tegen ongewenste ingrepen, verwondingen en/of onnatuurlijke dood
- bv. mutilatie
geestelijk: bescherming tegen psychische problemen
- angst voor dreigingen van buitenaf en psychische problemen tgv onveilige situatie
waarin men zich bevindt
- bv. trauma
andere vormen v leed, vallen hier ook vaak onder
vb. financieel leed, materieel leed
1.4 Safety en security
security= beveiliging safety= bescherming
kwaad opzet (menselijke oorsprong) niet menselijke oorsprong
maatregelen tegen (potentiële) schade tgv maatregelen die ervoor zorgen dat mensen
opzettelijke en onrechtvaardige acties v niet worden blootgesteld aan situaties die
anderen hen potentieel schade kunnen berokkenen
focus niet beperkt tot mens: ook gebouwen, voornamelijk focus op mens
sites= materiële gevolgen
vb. bescherming tegen diefstal vandalisme, vb. bescherming tegen ongevallen op werk
spionage
sociale veiligheid fysieke veiligheid
vb. alarminstallaties vb. helm dragen op het werk
1.2 Veiligheidsbeleid & veiligheidszorg
veiligheidszorg
= Alles wat mensen doen om de lichamelijke en geestelijke integriteit te beschermen.
vb. verkeersregels
veiligheidsbeleid
= Geheel aan maatregelen dat door de overheid, bedrijf, publieke instelling,... wordt
genomen om de veiligheid van haar burgers, werknemers, bezoekers,... te voorzien.
vb. zonaal veiligheidsplan
2
,1.3 Bril integrale veiligheid
volledig
problemen in breder perspectief plaatsen
- oorzaken? opzoek naar samenhang andere problemen
→aanpakken met alle relevante actoren
- komen tot duurzame antwoorden
1) tijd: hoe ontstaan? hoe voortbestaan? hoe herhaling voorkomen
2) ruimte: hoe breder ingebed
3) sociale netwerken: wie is erbij betrokken
4) kennisgebied: welke inzichten zijn nuttig
(1)Tijd
geen momentopname, maar proces
oorzaak-gevolg keten: waar begon het
vb. inbraak
- hoe kon het voorkomen worden
- waar is inbraak ontstaan
- hoe kan schade hersteld worden
⇒niet enkel kijken naar heden, ook verleden en toekomst
veiligheidsketen, preventiepiramide: later
(2)Ruimte
niet altijd uitsluitend lokale aangelegenheid
wijk, gemeente, provincie, landoverschrijdend
- welke bestuurslagen/actoren zijn verantwoordelijk
- vb. mensensmokkel, terrorisme
- vb. jeugdoverlast, inbraak
verplaatsingseffect: geografische verplaatsing
vb. inbraak→ in de buurt waar ze eerst inbraken worden er maatregelen genomen waardoor
dit niet meer kan, daardoor gaan ze in andere wijken gaan inbreken
(3)Sociale netwerken
niet 1 persoon/ 1 enkele organisatie, maar
→samenwerkingsverbanden, coalities van (veiligheids)partners zijn belangrijk in aanpak
- BaMV als brugfiguur
ook samenwerken met professionele deskundigen om oplossing te vinden
bij samenwerking: informatie-uitwisseling
vb. van inbraak
→lokale overheid (stedelijke preventiedienst), lokale politie, wijkdiensten
3
, (4)Kennisgebieden
multidisciplinaire benadering en aanpak (verschillende kennisgebieden en disciplines
integreren)
verschillende visies/inzichten die er zijn
oplossingen vanuit verschillende invalshoeken zoeken
vb. van inbraak
→modus operandi daders preventiemaatregelen inbraak
→psychologische en sociologische inzichten (kenmerken v daders en SO)
integrale bril
niet:
- alle veiligheidsproblemen op hoop gooien
- afdwalen v oorspronkelijk probleem
wel:
- kijken vanuit breder perspectief
- op zoek gaan naar achterliggende oorzaken
Elk veiligheidsprobleem-en leefbaarheidsprobleem- kan met een integrale bril bekeken
worden
schema
4
Introductie
onze opleiding bestaan sinds 2004
Annelies Verlinden: minister justitie
Quinten Bernard: veiligheid en BiZa
Theo Francken: defensie
criminaliteit daalt, onveiligheidsgevoel stijgt
huidige Westerse samenleving:
in ban van (on)veiligheid= containerbegrip (vb. overvallen/roof < abstracte dreigingen)
→veiligheid is voor iedereen anders
ondanks vooruitgang: onbehagen en onzekerheid in de samenleving
● impact internationale ontwikkeling op (lokale) veiligheid
● invloed v politiek
● invloed v (sociale) media
● wegvallen van aantal maatschappelijke zekerheden
kerngedachte 1: Veiligheid omvat brede schaal aan onderwerpen
- leefbaarheid, samenlevingsproblemen
kerngedachten 2: veiligheid is complex maatschappelijk probleem
- samenwerken is noodzakelijk
kerngedachte 3: veiligheid vraagt om duurzame oplossing
Hf 1: Centrale begrippen
Veiligheid, veiligheidszorg en veiligheidsbeleid, safety en security
Veiligheid
Maslow (1943): veiligheid als basisbehoefte
→ ziet veiligheid op verschillende niveaus
!definitie:
Veiligheid is het effectief beschermd zijn en zich beschermd voelen
tegen persoonlijk leed, tegen de aantasting van de lichamelijke en
geestelijke integriteit.
beschermd zijn: objectief
beschermd voelen: subjectief
1
,lichamelijke vs geestelijke bescherming
lichamelijk: bescherming tegen ongeoorloofd aantasten vh lichaam v persoon
- bescherming tegen ongewenste ingrepen, verwondingen en/of onnatuurlijke dood
- bv. mutilatie
geestelijk: bescherming tegen psychische problemen
- angst voor dreigingen van buitenaf en psychische problemen tgv onveilige situatie
waarin men zich bevindt
- bv. trauma
andere vormen v leed, vallen hier ook vaak onder
vb. financieel leed, materieel leed
1.4 Safety en security
security= beveiliging safety= bescherming
kwaad opzet (menselijke oorsprong) niet menselijke oorsprong
maatregelen tegen (potentiële) schade tgv maatregelen die ervoor zorgen dat mensen
opzettelijke en onrechtvaardige acties v niet worden blootgesteld aan situaties die
anderen hen potentieel schade kunnen berokkenen
focus niet beperkt tot mens: ook gebouwen, voornamelijk focus op mens
sites= materiële gevolgen
vb. bescherming tegen diefstal vandalisme, vb. bescherming tegen ongevallen op werk
spionage
sociale veiligheid fysieke veiligheid
vb. alarminstallaties vb. helm dragen op het werk
1.2 Veiligheidsbeleid & veiligheidszorg
veiligheidszorg
= Alles wat mensen doen om de lichamelijke en geestelijke integriteit te beschermen.
vb. verkeersregels
veiligheidsbeleid
= Geheel aan maatregelen dat door de overheid, bedrijf, publieke instelling,... wordt
genomen om de veiligheid van haar burgers, werknemers, bezoekers,... te voorzien.
vb. zonaal veiligheidsplan
2
,1.3 Bril integrale veiligheid
volledig
problemen in breder perspectief plaatsen
- oorzaken? opzoek naar samenhang andere problemen
→aanpakken met alle relevante actoren
- komen tot duurzame antwoorden
1) tijd: hoe ontstaan? hoe voortbestaan? hoe herhaling voorkomen
2) ruimte: hoe breder ingebed
3) sociale netwerken: wie is erbij betrokken
4) kennisgebied: welke inzichten zijn nuttig
(1)Tijd
geen momentopname, maar proces
oorzaak-gevolg keten: waar begon het
vb. inbraak
- hoe kon het voorkomen worden
- waar is inbraak ontstaan
- hoe kan schade hersteld worden
⇒niet enkel kijken naar heden, ook verleden en toekomst
veiligheidsketen, preventiepiramide: later
(2)Ruimte
niet altijd uitsluitend lokale aangelegenheid
wijk, gemeente, provincie, landoverschrijdend
- welke bestuurslagen/actoren zijn verantwoordelijk
- vb. mensensmokkel, terrorisme
- vb. jeugdoverlast, inbraak
verplaatsingseffect: geografische verplaatsing
vb. inbraak→ in de buurt waar ze eerst inbraken worden er maatregelen genomen waardoor
dit niet meer kan, daardoor gaan ze in andere wijken gaan inbreken
(3)Sociale netwerken
niet 1 persoon/ 1 enkele organisatie, maar
→samenwerkingsverbanden, coalities van (veiligheids)partners zijn belangrijk in aanpak
- BaMV als brugfiguur
ook samenwerken met professionele deskundigen om oplossing te vinden
bij samenwerking: informatie-uitwisseling
vb. van inbraak
→lokale overheid (stedelijke preventiedienst), lokale politie, wijkdiensten
3
, (4)Kennisgebieden
multidisciplinaire benadering en aanpak (verschillende kennisgebieden en disciplines
integreren)
verschillende visies/inzichten die er zijn
oplossingen vanuit verschillende invalshoeken zoeken
vb. van inbraak
→modus operandi daders preventiemaatregelen inbraak
→psychologische en sociologische inzichten (kenmerken v daders en SO)
integrale bril
niet:
- alle veiligheidsproblemen op hoop gooien
- afdwalen v oorspronkelijk probleem
wel:
- kijken vanuit breder perspectief
- op zoek gaan naar achterliggende oorzaken
Elk veiligheidsprobleem-en leefbaarheidsprobleem- kan met een integrale bril bekeken
worden
schema
4
