Wetgeving – Juridische Kaders
1. Abortus
Wettelijke abortus in België:
Discussie over depenalisering in 2017-18 leidt tot nieuwe wet:
Wet van 15 oktober 2018 betreffende de vrijwillige zwangerschapsafbreking
Voorwaarden uit regeling 1990 grotendeels behouden (maar voorwaarde van noodsituatie
geschrapt)
Zwangerschapsafbreking niet meer strafbaar, tenzij voorwaarden niet nageleefd worden
Zwangerschap afbreken uit eigen keuze/medische reden (vb. als kind geboren worden met
levenslange ziekte, genetische afwijking)/financiële redenen/psychosociale redenen (vb.
interfamiliaal geweld)
Abortus was vroeger moord → nu kan je niet meer strafwettelijk veroordeeld worden voor moord
als je abortus doet (een zorgverlener kan wel nog veroordeeld worden?)
Iets veroorzaken waardoor de abortus veroorzaakt → vb. bij partnergeweld slaat de partner de
zwngere waardoor er zw afbreking is: hierdoor kan je ook veroordeeld worden
1.1.Voorwaarden voor 12w
Aanvraag van vrouw
o Vrouw beslist vrij over motieven voor abortus
o Instemming partner is wenselijk, maar niet nodig (vermoedelijke vader heeft geen
veto-recht)
Ingreep vindt plaats vòòr het einde van de twaalfde week na de bevruchting (niet Zwduur)
o beperkte verlengingsmogelijkheid indien wachttijd van zes dagen net voor einde van
termijn is beginnen lopen
Ingreep gebeurt door arts en met ‘bijzondere voorlichtingsdienst’ (anticonceptie)
Plichten arts (vaste wil vrouw) en info risico’s/conceptie
Na wachttijd 6d ‘na eerste consult’ uitz. bij dringende medische reden (kan door medische
redenen ingekort worden)
Is eig 14w vanaf conceptie
Er is nog een wachttijd van 6 dagen → vanaf aanvraag tot effectieve abortus
in abortuscentra (vb. vzw luna) → je kan er ook gwn voor raadpleging (een gewone
gynaecoloog mag geen abortus uitvoeren → moet doorverwijzen)
voor 6w Mifigine (abortuspil), daarna currettage
abortus na 12w: Citotec
Vrije beslissing van vrouw om abortus te doen (dus ze heeft geen ‘zware’ reden nodig om abortus
te doen) (vroeger was dat niet zo)
1
, 1.2.Voorwaarden na 12w
Indien zwangerschap ‘ernstig gevaar inhoudt voor de gezondheid van de vrouw’
o Met discussie over interpretatie concept gezondheid?
o Enkel gevaar voor fysieke of ook voor psychische gezondheid?
o OF indien vast staat dat kind zal lijden aan
‘Uiterst zware kwaal’
Die als ongeneeslijk wordt erkend op ogenblik van diagnose
Chromosomale aandoeningen (o.m. trisomie 13, 16, 18, 21)
Erfelijke aandoeningen (o.m. Turnersyndroom, congentinale
cardiopathie)
Malformatieve aandoeningen (o.m. hydrocefalie, anencefalie, spina
bifida…)
Teratogene aandoeningen (o.m. rubella, cytomegalovirus, enz.)
Advies 2e arts nodig
Visie vermoedelijke vader ?
Heeft niets meer te maken met het concept van abortus
Wordt enkel gedaan na uitvoerig medisch onderzoek en na advies van de arts
Gevaar voor fysieke: vroege zwangerschapshypertensie, EUG, zware bloeding (placentaloslating),
ernstig auto-ongeval
Gevaar voor psychische redenen: depressie, bipolair
abortus als de baby voor een zware depressie zou zorgen bij de mama of als ze er al in zit
moeilijk om mama te overtuigen om de zwangerschap door te zetten (want depressieve
gedachten worden getriggerd door de hormonen)
Kan de zwangerschapsafbreking voorbij grens levensvatbaarheid?
Advies 71 Raadgevend comité voor bio-ethiek (2017):
o Geen uitdrukkelijke eindtermijn
o foetus wordt pas persoon ‘als het kind op weg is geboren te worden’ (=start arbeid)
o Aanbevelingen:
o Late abortus vermijden
o Late abortus best enkel in ziekenhuizen met uitgebreide pediatrische dienst en
neonatologie
2
1. Abortus
Wettelijke abortus in België:
Discussie over depenalisering in 2017-18 leidt tot nieuwe wet:
Wet van 15 oktober 2018 betreffende de vrijwillige zwangerschapsafbreking
Voorwaarden uit regeling 1990 grotendeels behouden (maar voorwaarde van noodsituatie
geschrapt)
Zwangerschapsafbreking niet meer strafbaar, tenzij voorwaarden niet nageleefd worden
Zwangerschap afbreken uit eigen keuze/medische reden (vb. als kind geboren worden met
levenslange ziekte, genetische afwijking)/financiële redenen/psychosociale redenen (vb.
interfamiliaal geweld)
Abortus was vroeger moord → nu kan je niet meer strafwettelijk veroordeeld worden voor moord
als je abortus doet (een zorgverlener kan wel nog veroordeeld worden?)
Iets veroorzaken waardoor de abortus veroorzaakt → vb. bij partnergeweld slaat de partner de
zwngere waardoor er zw afbreking is: hierdoor kan je ook veroordeeld worden
1.1.Voorwaarden voor 12w
Aanvraag van vrouw
o Vrouw beslist vrij over motieven voor abortus
o Instemming partner is wenselijk, maar niet nodig (vermoedelijke vader heeft geen
veto-recht)
Ingreep vindt plaats vòòr het einde van de twaalfde week na de bevruchting (niet Zwduur)
o beperkte verlengingsmogelijkheid indien wachttijd van zes dagen net voor einde van
termijn is beginnen lopen
Ingreep gebeurt door arts en met ‘bijzondere voorlichtingsdienst’ (anticonceptie)
Plichten arts (vaste wil vrouw) en info risico’s/conceptie
Na wachttijd 6d ‘na eerste consult’ uitz. bij dringende medische reden (kan door medische
redenen ingekort worden)
Is eig 14w vanaf conceptie
Er is nog een wachttijd van 6 dagen → vanaf aanvraag tot effectieve abortus
in abortuscentra (vb. vzw luna) → je kan er ook gwn voor raadpleging (een gewone
gynaecoloog mag geen abortus uitvoeren → moet doorverwijzen)
voor 6w Mifigine (abortuspil), daarna currettage
abortus na 12w: Citotec
Vrije beslissing van vrouw om abortus te doen (dus ze heeft geen ‘zware’ reden nodig om abortus
te doen) (vroeger was dat niet zo)
1
, 1.2.Voorwaarden na 12w
Indien zwangerschap ‘ernstig gevaar inhoudt voor de gezondheid van de vrouw’
o Met discussie over interpretatie concept gezondheid?
o Enkel gevaar voor fysieke of ook voor psychische gezondheid?
o OF indien vast staat dat kind zal lijden aan
‘Uiterst zware kwaal’
Die als ongeneeslijk wordt erkend op ogenblik van diagnose
Chromosomale aandoeningen (o.m. trisomie 13, 16, 18, 21)
Erfelijke aandoeningen (o.m. Turnersyndroom, congentinale
cardiopathie)
Malformatieve aandoeningen (o.m. hydrocefalie, anencefalie, spina
bifida…)
Teratogene aandoeningen (o.m. rubella, cytomegalovirus, enz.)
Advies 2e arts nodig
Visie vermoedelijke vader ?
Heeft niets meer te maken met het concept van abortus
Wordt enkel gedaan na uitvoerig medisch onderzoek en na advies van de arts
Gevaar voor fysieke: vroege zwangerschapshypertensie, EUG, zware bloeding (placentaloslating),
ernstig auto-ongeval
Gevaar voor psychische redenen: depressie, bipolair
abortus als de baby voor een zware depressie zou zorgen bij de mama of als ze er al in zit
moeilijk om mama te overtuigen om de zwangerschap door te zetten (want depressieve
gedachten worden getriggerd door de hormonen)
Kan de zwangerschapsafbreking voorbij grens levensvatbaarheid?
Advies 71 Raadgevend comité voor bio-ethiek (2017):
o Geen uitdrukkelijke eindtermijn
o foetus wordt pas persoon ‘als het kind op weg is geboren te worden’ (=start arbeid)
o Aanbevelingen:
o Late abortus vermijden
o Late abortus best enkel in ziekenhuizen met uitgebreide pediatrische dienst en
neonatologie
2
