HC1 INLEIDING
INLEIDING
CIVIC URBANISM
• URBANISM: hoe mensen leven in steden
• CIVIC: de verantwoordelijkheid voor een gemeenschap
o CIVIC URBANISM: observeren hoe mensen leven in steden om dit vervolgens te interpreteren
en te sturen naar een meer duurzame en eerlijke samenleving
RUIMTELIJKE ONTWIKKELING 2 (HERHALING)
• Palimpsest
o Zoals bv. Genk waarbij we de originele kaart moeilijke kunnen lezen we gaan het
dissecteren en zo kunnen zien waarom de kaart er zo uit ziet als vandaag
• 3 manieren om te kijken naar de omgeving
o Typologie van objecten
We kijken naar Genk in stukjes die we sorteren en zo gaan ordenen los van de
originele samenhang
o Typologie van systemen
o Typologie van sferen
BOUWSHIFT
WAAROM IS EEN HISTORISCH PERSPECTIEF BELANGRIJK VOOR STEDENBOUWKUNDIGEN?
• Bouwshift: geïntroduceerd door vorige Vlaamse regering 2018
• = Elke keer als we nieuw stuk open ruimte aansnijden moeten we nieuw soort ruimte vrij maken
o Er mag netto geen nieuwe bebouwde ruimte bij komen
o Het bijkomend gemiddeld dagelijks ruimtebeslag is tegen 2040 teruggedrongen tot 0 hectare.
o een shift in onze manier van bouwen
1
, HC1 INLEIDING
• Volgens Europa hetzelfde
o Tegen 2050: zero land intake
• Herbevestigd door huidige regering
o De betonstop
o Als we stoppen met beton bijstorten gaat iedereen terug dichter bij elkaar
wonen
o Zou ons veel geld besparen en zou de samenleving beter moeten maken
o kwam veel protest tegen het dichter op elkaar wonen (veel dorpen zijn
aanwezig natuurlijk in België)
• 48 ruimtelijke principes volgens het beleidsplan
o waar stedenbouwkundige rekening mee moeten houden
o Bv. dorpen en steden meer met elkaar verbinden
o Multifunctioneel ruimtegebruik
o Ruimtelijke efficiëntie verhogen
• Principe: meer doen met minder ruimte
o Verweving = samenbrengen van verschillende activiteiten in dezelfde ruimte
o intensivering = verhogen van aantal activiteiten binnen dezelfde oppervlakte
o hergebruik = opnieuw benutten van bestaande terreinen, gebouwen en constructies die bijna
niet meer gebruikt worden
o tijdelijk ruimtegebruik = toelaten van activiteiten in een ruimte die is bedoeld voor andere
doeleinden of later moment
o we proberen onze open ruimte te beschermen maar ook ruimte te laten voor wonen en
ondernemen (hebben weer 6 ruimtelijke strategieën benoemd in een beleidslplan)
• DUS: stedenbouwkundigen zullen moeten TRANSFORMEREN ipv ontwikkelen
o Greenfields = innemen van nieuwe ruimte meer doen
o Brown fields = innemen van gebruiken ruimte minder doen
VOORBEELDEN
• XL – kazerne, sijele
o Moet een nieuw leven krijgen
o A2O heeft het onder handen genomen
o Gaan er een nieuw levens centrum van maken
• XL – electrabelsite, aalst
• L – saffrou, oudenaarde
o Bouwblok waar bedrijf in zat en nieuw leven moet
krijgen
• L – groen kwartier – antwerpen
o Oud hospitaal wat nieuw leven heeft gekregen
• S – buren van bink, turnhout
o Herbestemming van een grote villa wat nu een
cohousing project is geworden
• S – hoekwoning, borgerhout
o Oud tankstation wat nu 3 appartementen zijn
• Maar is niet genoeg!
o Kijken waarom het er zo uit ziet en hoe het ontstaan is in die tijd oorsprong
o Het stadweefsel wat errond ligt gaan onderzoeken transformaties
• Referentie: Genk als patchwork van weefsel-types
o Kijken naar de oorsprong en alle transformaties die het heeft ondergaan
2
INLEIDING
CIVIC URBANISM
• URBANISM: hoe mensen leven in steden
• CIVIC: de verantwoordelijkheid voor een gemeenschap
o CIVIC URBANISM: observeren hoe mensen leven in steden om dit vervolgens te interpreteren
en te sturen naar een meer duurzame en eerlijke samenleving
RUIMTELIJKE ONTWIKKELING 2 (HERHALING)
• Palimpsest
o Zoals bv. Genk waarbij we de originele kaart moeilijke kunnen lezen we gaan het
dissecteren en zo kunnen zien waarom de kaart er zo uit ziet als vandaag
• 3 manieren om te kijken naar de omgeving
o Typologie van objecten
We kijken naar Genk in stukjes die we sorteren en zo gaan ordenen los van de
originele samenhang
o Typologie van systemen
o Typologie van sferen
BOUWSHIFT
WAAROM IS EEN HISTORISCH PERSPECTIEF BELANGRIJK VOOR STEDENBOUWKUNDIGEN?
• Bouwshift: geïntroduceerd door vorige Vlaamse regering 2018
• = Elke keer als we nieuw stuk open ruimte aansnijden moeten we nieuw soort ruimte vrij maken
o Er mag netto geen nieuwe bebouwde ruimte bij komen
o Het bijkomend gemiddeld dagelijks ruimtebeslag is tegen 2040 teruggedrongen tot 0 hectare.
o een shift in onze manier van bouwen
1
, HC1 INLEIDING
• Volgens Europa hetzelfde
o Tegen 2050: zero land intake
• Herbevestigd door huidige regering
o De betonstop
o Als we stoppen met beton bijstorten gaat iedereen terug dichter bij elkaar
wonen
o Zou ons veel geld besparen en zou de samenleving beter moeten maken
o kwam veel protest tegen het dichter op elkaar wonen (veel dorpen zijn
aanwezig natuurlijk in België)
• 48 ruimtelijke principes volgens het beleidsplan
o waar stedenbouwkundige rekening mee moeten houden
o Bv. dorpen en steden meer met elkaar verbinden
o Multifunctioneel ruimtegebruik
o Ruimtelijke efficiëntie verhogen
• Principe: meer doen met minder ruimte
o Verweving = samenbrengen van verschillende activiteiten in dezelfde ruimte
o intensivering = verhogen van aantal activiteiten binnen dezelfde oppervlakte
o hergebruik = opnieuw benutten van bestaande terreinen, gebouwen en constructies die bijna
niet meer gebruikt worden
o tijdelijk ruimtegebruik = toelaten van activiteiten in een ruimte die is bedoeld voor andere
doeleinden of later moment
o we proberen onze open ruimte te beschermen maar ook ruimte te laten voor wonen en
ondernemen (hebben weer 6 ruimtelijke strategieën benoemd in een beleidslplan)
• DUS: stedenbouwkundigen zullen moeten TRANSFORMEREN ipv ontwikkelen
o Greenfields = innemen van nieuwe ruimte meer doen
o Brown fields = innemen van gebruiken ruimte minder doen
VOORBEELDEN
• XL – kazerne, sijele
o Moet een nieuw leven krijgen
o A2O heeft het onder handen genomen
o Gaan er een nieuw levens centrum van maken
• XL – electrabelsite, aalst
• L – saffrou, oudenaarde
o Bouwblok waar bedrijf in zat en nieuw leven moet
krijgen
• L – groen kwartier – antwerpen
o Oud hospitaal wat nieuw leven heeft gekregen
• S – buren van bink, turnhout
o Herbestemming van een grote villa wat nu een
cohousing project is geworden
• S – hoekwoning, borgerhout
o Oud tankstation wat nu 3 appartementen zijn
• Maar is niet genoeg!
o Kijken waarom het er zo uit ziet en hoe het ontstaan is in die tijd oorsprong
o Het stadweefsel wat errond ligt gaan onderzoeken transformaties
• Referentie: Genk als patchwork van weefsel-types
o Kijken naar de oorsprong en alle transformaties die het heeft ondergaan
2
