SAMENVATTING INLEIDING TOT
HET (PUBLIEK EN PRIVAAT)
RECHT – B001822A
THEMA 1: INLEIDENDE BESCHOUWINGEN
WAT IS HET RECHT
Het recht is overal!
- Bv. Geschil met je buren over een boom vrederechter
- Patent = intellectuele eigendommen ( bv. Rode zool louboutin )
- Privacy
- Leeftijd
- …
Recht is een manier om de werkelijkheid te regelen: je past je gedrag aan, aan juridische
regels.
Het recht is opgebouwd uit takken hoofdindeling is het onderscheid tussen privaat- en
publiekrecht.
Geen duidelijke omschrijving van recht => recht neemt andere vormen aan en andere
functies naargelang de omgeving waarin het voorkomt.
- Contigent: afhankelijk van tijd en plaats
OBW gebaseerd op code Napoléon
Belgisch statelijk recht = Samenhangend geheel van waarden, begrippen en
gedragsvoorschriften, met sancties opgelegd en afgedwongen door de overheid, om
maatschappelijke orde te organiseren, handhaven of herstellen.
alleen wanneer het probleem ook effectief juridisch van aard is, moet je op zoek gaan
naar toepasselijke rechtsregels, naar mogelijke juridische sancties, naar juridische “
oplossingen “ van een probleem.
REGELT DE SUBJECTIEVE RECHTEN VAN RECHTSSUBJECTEN VIA HET OBJECTIEF
RECHT
Objectief recht: algemeen, geldt voor iedereen, verschilt wel van land tot land
subjectief recht: Dit zijn de rechten die jij persoonlijk hebt, gebaseerd op het objectief
recht.
, - Subjectieve politieke rechten: wat je persoonlijk als recht hebt t.o.v. de
overheid ( publiekrecht )
- Subjectieve civiele rechten: wat je persoonlijk als recht hebt t.o.v.
medeburgers ( privaatrecht )
GEORGANISEERDE STRUCTUUR INZAKE AFDWINGING VAN REGELS
Regels + structuren zijn nodig. Er moet altijd een manier zijn om uw rechten te moeten
halen. Recht moet ergens afdwingbaar zijn.
Regels zijn om niet te ondergaan aan willekeur, en uw rechten worden beschermd.
GEORGANISEERDE STRUCTUUR VOOR DE VERANDERING VAN REGELS
De maatschappij evolueert en het recht evolueert mee begint vaak in rechtsspraak
( wetgeving moeilijk te veranderen) + rechtsleer ook sneller
Definitie van recht is moeilijk, het is een hopeloos complex geheel die soms tegenstrijdig
is.
EEN MIN OF MEER SAMENHANGEND GEHEEL
niet alleen kijken naar de puzzelstukjes (wat), maar ook naar de methodes die juristen
hanteren om een puzzel te maken (hoe)
VAN WAARDEN, BEGRIPPEN, GEDRAGSVOORSCHRIFTEN EN INSTELLINGEN
waarden: ideeën die mensen of groepen van mensen hebben over wat wenselijk, gepast
of goed is (bv. Rechtszekerheid, gelijkheid, autonomie,…)
Gedragsvoorschriften: voorschriften die iemand verbieden of verplichten om zich al
dan niet op een bepaalde manier te gedragen.
Om het juridisch denken te stroomlijnen en discussies over juridische oplossingen
begrijpelijk te maken, is er behoefte aan concrete begrippen in het recht.
Jargon jusristen hanteren dergelijk taalgebruik om een zekere afstand te creëren ten
opzichte van niet-juristen of uit angst dat meer begrijpelijke termen juridisch niet
helemaal nauwkeurig zijn.
MET DE BEDOELING DE MAATSCHAPPIJ TE ORDENEN DOOR
GEDRAGSVOORSCHRIFTEN
Prescriptieve ordening: een ordening die toont hoe de dingen zouden moeten zijn.
, - Bewarende finaliteit: maatschappij die eerder geneigd zijn daders een straf op
te leggen die uitdrukt hoezeer de maatschappij dat gedrag afkeuren.
- Modificerende finaliteit: recht gebruiken om iets te veranderen aan het gedrag
van een dader. ( herintegratie van de dader )
Welke finaliteit recht nastreeft is een politieke / beleidskeuze
Regulering of deregulering? is de overheid de laatste jaren te ver gegaan in haar wil
om alles wettelijk te regelen. Kan iedereen de gedragsvoorschriften nog wel kennen???
WAARAAN VAN OVERHEIDSWEGE SANCTIES KLEVEN
Als sancties niet uitgaat van een bevoegde overheid, bestempelt men die
gedragsvoorschriften doorgaans niet als rechtsregels.
Alleen de overheid kan regels afdwingen en sancties opleggen. rechtstreekse interactie
tussen individu en overheid.
De meeste juridische relaties betreffen echter de verhouding tussen 2 of meer
particulieren, in deze relaties komt de overheid doorgaans weinig tussen.
- Geweldmonopolie: enkel de overheid mag geweld of dwang gebruiken om
naleving van regels te verzekeren
- Rechtshandhaving: als ze dus aan die geweldmonopolie doen, dragen ze bij tot
het naleven van de rechtsnormen, dan doet de overheid aan rechtshandhaving.
RECHT EN RECHTSSTELSELS
Civil law Common law
( bv. In België) ( Engeland, wales, VS,..)
- Veel algemene codificatie - Rechtersrecht ! : recht ontstaat op
- Contracten die worden afgesloten basis van wat een rechter heeft
vaak minder gedetailleerd beslist.
- Recht ontwikkelt zich van geval tot
geval.
RECHT – RECHTVAARDIGHEID – JURISTEN EN BURGERS – RECHTSPRAKTIJK –
RECHTSBEDELING
Hoe verhouden het recht en rechtvaardigheid zich tot elkaar??
Rechtspositivisme: er is geen noodzakelijk verband tussen recht en
rechtvaardigheid. Geen oog voor rechtvaardigheid, wet is wet ! Ze menen wel niet
dat dat juristen slaafs moeten gehoorzamen aan de wet.
Natuurrecht: ziet wel een onlosmakelijk verband tussen recht en
rechtvaardigheid. Ze vertrekt vanuit het idee dat het recht niet gewoon voortvloeit
uit beslissingen van geëigende politieke instanties, maar dat het voortvloeit uit de
natuur of uit het wezen van de mens. wat in overeenstemming is met universele
moraal of menselijke natuur. Iedereen heeft een moreel kompas waarin we
kunnen bedenken over wat rechtvaardig is en wat niet
, Volgens Jeremy Bentham kunnen we regels opdelen in 2 categorieën
- Gedragsregels: regels die voorschrijven hoe mensen zich moeten
gedragen( burgers)
- Beslissingsregels: regels die voorschrijven hoe rechters zaken moeten beslissen.
( rechters)
Rechtsdwaling( niemand wordt verwacht de wet niet te kennen) is een voorbeeld
waarin deze 2 regels niet samenvallen.
( vaak vallen deze regels samen)
Rechtspraak: de beslissingen van de rechters.
Rechtsbedeling: het proces waarbij conflicten of geschillen worden opgelost door een
onafhankelijke rechtelijke macht
Rechtspraktijk: de dagelijkse toepassing van het recht door juristen, advocaten,…
Voorbeeld pukkelpop
= juridisch geregeld, veel verschillende partijen zijn hierin betrokken
Contracten met bv. Artiesten, consumenten, beveiliging,…
Zorgt dat het niet eenvoudig is om je weg ertussendoor te vinden
Onrechtmatige daad: iets dat zich voordoet waar de partijen geen contract met
elkaar hebben aangegaan ( bv. Ongevallen) maar de daad moet nog steeds vergoed
worden
18 augustus 2011 grote stom
- Rechtsfeit: een gebeurtenis met juridische gevolgen
Wie betaalt er deze schade?
- Algemeen principe = je draagt je eigenschade
- Uitzondering = je kan aantonen wie het gedaan heeft strafrechtelijke fout
Stel geen strafrechtelijke fout of parket zegt dat dit niet voor hun is =>
burgerrechtelijke fout ( materiële + morele schadevergoeding )
Contract
= ben je iets overeengekomen dat moet je dit nakomen!
- Overmacht: gebeurtenis die zich voordoet, waardoor de partijen onmogelijk
een overeenkomst kunnen uitvoeren. ( wordt niet snel aanvaard )
- Gewijzigde omstandigheden: contract kan worden aangepast ( vanaf de dag
van vandaag )
Doelstelling is om inzicht te verwerven in het huidige rechtssysteem
RECHT VS. RECHTSWETENSCHAP
Recht is in theorie rationeel, er is over nagedacht. maar meestal wordt er niet
nagedacht ( steekvlampolitiek) = zooitje aan wetgeving ( ze gaan te snel op in publieke
opinie )
HET (PUBLIEK EN PRIVAAT)
RECHT – B001822A
THEMA 1: INLEIDENDE BESCHOUWINGEN
WAT IS HET RECHT
Het recht is overal!
- Bv. Geschil met je buren over een boom vrederechter
- Patent = intellectuele eigendommen ( bv. Rode zool louboutin )
- Privacy
- Leeftijd
- …
Recht is een manier om de werkelijkheid te regelen: je past je gedrag aan, aan juridische
regels.
Het recht is opgebouwd uit takken hoofdindeling is het onderscheid tussen privaat- en
publiekrecht.
Geen duidelijke omschrijving van recht => recht neemt andere vormen aan en andere
functies naargelang de omgeving waarin het voorkomt.
- Contigent: afhankelijk van tijd en plaats
OBW gebaseerd op code Napoléon
Belgisch statelijk recht = Samenhangend geheel van waarden, begrippen en
gedragsvoorschriften, met sancties opgelegd en afgedwongen door de overheid, om
maatschappelijke orde te organiseren, handhaven of herstellen.
alleen wanneer het probleem ook effectief juridisch van aard is, moet je op zoek gaan
naar toepasselijke rechtsregels, naar mogelijke juridische sancties, naar juridische “
oplossingen “ van een probleem.
REGELT DE SUBJECTIEVE RECHTEN VAN RECHTSSUBJECTEN VIA HET OBJECTIEF
RECHT
Objectief recht: algemeen, geldt voor iedereen, verschilt wel van land tot land
subjectief recht: Dit zijn de rechten die jij persoonlijk hebt, gebaseerd op het objectief
recht.
, - Subjectieve politieke rechten: wat je persoonlijk als recht hebt t.o.v. de
overheid ( publiekrecht )
- Subjectieve civiele rechten: wat je persoonlijk als recht hebt t.o.v.
medeburgers ( privaatrecht )
GEORGANISEERDE STRUCTUUR INZAKE AFDWINGING VAN REGELS
Regels + structuren zijn nodig. Er moet altijd een manier zijn om uw rechten te moeten
halen. Recht moet ergens afdwingbaar zijn.
Regels zijn om niet te ondergaan aan willekeur, en uw rechten worden beschermd.
GEORGANISEERDE STRUCTUUR VOOR DE VERANDERING VAN REGELS
De maatschappij evolueert en het recht evolueert mee begint vaak in rechtsspraak
( wetgeving moeilijk te veranderen) + rechtsleer ook sneller
Definitie van recht is moeilijk, het is een hopeloos complex geheel die soms tegenstrijdig
is.
EEN MIN OF MEER SAMENHANGEND GEHEEL
niet alleen kijken naar de puzzelstukjes (wat), maar ook naar de methodes die juristen
hanteren om een puzzel te maken (hoe)
VAN WAARDEN, BEGRIPPEN, GEDRAGSVOORSCHRIFTEN EN INSTELLINGEN
waarden: ideeën die mensen of groepen van mensen hebben over wat wenselijk, gepast
of goed is (bv. Rechtszekerheid, gelijkheid, autonomie,…)
Gedragsvoorschriften: voorschriften die iemand verbieden of verplichten om zich al
dan niet op een bepaalde manier te gedragen.
Om het juridisch denken te stroomlijnen en discussies over juridische oplossingen
begrijpelijk te maken, is er behoefte aan concrete begrippen in het recht.
Jargon jusristen hanteren dergelijk taalgebruik om een zekere afstand te creëren ten
opzichte van niet-juristen of uit angst dat meer begrijpelijke termen juridisch niet
helemaal nauwkeurig zijn.
MET DE BEDOELING DE MAATSCHAPPIJ TE ORDENEN DOOR
GEDRAGSVOORSCHRIFTEN
Prescriptieve ordening: een ordening die toont hoe de dingen zouden moeten zijn.
, - Bewarende finaliteit: maatschappij die eerder geneigd zijn daders een straf op
te leggen die uitdrukt hoezeer de maatschappij dat gedrag afkeuren.
- Modificerende finaliteit: recht gebruiken om iets te veranderen aan het gedrag
van een dader. ( herintegratie van de dader )
Welke finaliteit recht nastreeft is een politieke / beleidskeuze
Regulering of deregulering? is de overheid de laatste jaren te ver gegaan in haar wil
om alles wettelijk te regelen. Kan iedereen de gedragsvoorschriften nog wel kennen???
WAARAAN VAN OVERHEIDSWEGE SANCTIES KLEVEN
Als sancties niet uitgaat van een bevoegde overheid, bestempelt men die
gedragsvoorschriften doorgaans niet als rechtsregels.
Alleen de overheid kan regels afdwingen en sancties opleggen. rechtstreekse interactie
tussen individu en overheid.
De meeste juridische relaties betreffen echter de verhouding tussen 2 of meer
particulieren, in deze relaties komt de overheid doorgaans weinig tussen.
- Geweldmonopolie: enkel de overheid mag geweld of dwang gebruiken om
naleving van regels te verzekeren
- Rechtshandhaving: als ze dus aan die geweldmonopolie doen, dragen ze bij tot
het naleven van de rechtsnormen, dan doet de overheid aan rechtshandhaving.
RECHT EN RECHTSSTELSELS
Civil law Common law
( bv. In België) ( Engeland, wales, VS,..)
- Veel algemene codificatie - Rechtersrecht ! : recht ontstaat op
- Contracten die worden afgesloten basis van wat een rechter heeft
vaak minder gedetailleerd beslist.
- Recht ontwikkelt zich van geval tot
geval.
RECHT – RECHTVAARDIGHEID – JURISTEN EN BURGERS – RECHTSPRAKTIJK –
RECHTSBEDELING
Hoe verhouden het recht en rechtvaardigheid zich tot elkaar??
Rechtspositivisme: er is geen noodzakelijk verband tussen recht en
rechtvaardigheid. Geen oog voor rechtvaardigheid, wet is wet ! Ze menen wel niet
dat dat juristen slaafs moeten gehoorzamen aan de wet.
Natuurrecht: ziet wel een onlosmakelijk verband tussen recht en
rechtvaardigheid. Ze vertrekt vanuit het idee dat het recht niet gewoon voortvloeit
uit beslissingen van geëigende politieke instanties, maar dat het voortvloeit uit de
natuur of uit het wezen van de mens. wat in overeenstemming is met universele
moraal of menselijke natuur. Iedereen heeft een moreel kompas waarin we
kunnen bedenken over wat rechtvaardig is en wat niet
, Volgens Jeremy Bentham kunnen we regels opdelen in 2 categorieën
- Gedragsregels: regels die voorschrijven hoe mensen zich moeten
gedragen( burgers)
- Beslissingsregels: regels die voorschrijven hoe rechters zaken moeten beslissen.
( rechters)
Rechtsdwaling( niemand wordt verwacht de wet niet te kennen) is een voorbeeld
waarin deze 2 regels niet samenvallen.
( vaak vallen deze regels samen)
Rechtspraak: de beslissingen van de rechters.
Rechtsbedeling: het proces waarbij conflicten of geschillen worden opgelost door een
onafhankelijke rechtelijke macht
Rechtspraktijk: de dagelijkse toepassing van het recht door juristen, advocaten,…
Voorbeeld pukkelpop
= juridisch geregeld, veel verschillende partijen zijn hierin betrokken
Contracten met bv. Artiesten, consumenten, beveiliging,…
Zorgt dat het niet eenvoudig is om je weg ertussendoor te vinden
Onrechtmatige daad: iets dat zich voordoet waar de partijen geen contract met
elkaar hebben aangegaan ( bv. Ongevallen) maar de daad moet nog steeds vergoed
worden
18 augustus 2011 grote stom
- Rechtsfeit: een gebeurtenis met juridische gevolgen
Wie betaalt er deze schade?
- Algemeen principe = je draagt je eigenschade
- Uitzondering = je kan aantonen wie het gedaan heeft strafrechtelijke fout
Stel geen strafrechtelijke fout of parket zegt dat dit niet voor hun is =>
burgerrechtelijke fout ( materiële + morele schadevergoeding )
Contract
= ben je iets overeengekomen dat moet je dit nakomen!
- Overmacht: gebeurtenis die zich voordoet, waardoor de partijen onmogelijk
een overeenkomst kunnen uitvoeren. ( wordt niet snel aanvaard )
- Gewijzigde omstandigheden: contract kan worden aangepast ( vanaf de dag
van vandaag )
Doelstelling is om inzicht te verwerven in het huidige rechtssysteem
RECHT VS. RECHTSWETENSCHAP
Recht is in theorie rationeel, er is over nagedacht. maar meestal wordt er niet
nagedacht ( steekvlampolitiek) = zooitje aan wetgeving ( ze gaan te snel op in publieke
opinie )
