Functie en dysfunctie van het
kaakstelsel
Hoofdstuk 2: anatomie
Fossa mandibularis (waar mandibula draait in temporale bot) 23x19mm
- Biconcaaf
- Fibreus
- Avasculair
- Bedekt met laagje periost, dat dikker wordt t.h.v. de eminentie
- Weinig herstelcapaciteit
- Minder kraakbeencellen met de leeftijd
Condylus: 20x10mm
- Kleiner dan de fossa/gewrichtskom
- Ovaal en convex
- Kan andere vorm aannemen
- Posterieur meer gebruikt dan anterieur
- Articulair kraakbeen Chondrocyten, collageen typ 1, proteoglycanen
- Collageen en proteoglycanen gaan de gel vormen
- Bedekt door synoviale vloeistof
- Avasculair, alymfatisch, niet bezenuwt.
Deze gel kan zwellen o.i.v. osmose:
bij belasting eruit lubricatie/smering
bij ontlasting water terug in
Als uitgeput is: discus kleeft aan fossa/condyl. (bijv. bij mensen die ’s nachts klemmen)
Zones articulair kraakbeen:
- Articulaire zone
o Buitenste zone
o Collageenvezels die parallel zijn aan het tandoppervlak
o Hoge packing
o Krachten van de bewegingen weerstaan
o Mindere effecten veroudering en meer herstelcapaciteit
- Proliferatiezone
o Celrijk
o Mesenchymaal weefsel ontwikkeling articulair kraakbeen, bij vraag
- Fibrocartilagineuze zone
o Kruisende vezels
o Meer radiaal georganiseerde bundels
o Vormt een 3D netwerk om krachten op te vangen
- Gecalcificeerde zone
o Chondrocyten en chondroblasten (componenten)
o Chondrocyten botcellen (,door cytoplasma te evacueren)
o Behoudt zijn chondroprogenitor cellen
Continue mogelijkheid voor groei, remodellering en herstel
,Discus Articularis
- Deelt het gewricht in bovenste en onderste gewrichtsruimte
- Boven = translate; onder = rotatie
- Bestaat uit kraakbeen, met fibreus weefsel en enkele kraakbeencellen
o Omdat: kleine regeneratiecapaciteit (nodig)
- Hangt volledig af van het kapsel en de ligamenten
- Bij dysfunctie => krakend gewricht
- Ongeorganiseerde collageenbundels met wolpluisjes
- 3 delen/banden: posterieur, midden, anterieur
- Zit lateraal en mediaal vast aan de condyl
o Achteraan/lateraal zit deze vast aan de bilaminaire zone/zone van Rees. (=
losmazig bindweefsel, met veel zenuwen en bloedvaten). Hieruit wordt ook
de synoviale vloeistof gemaakt => smering.
o Van hieruit ook ontsteking en pijn geïnitieerd en doorgestuurd.
Rond het gewricht hebben we een kapsel en ligamenten. Het beschermt en houdt alles op
zijn plek en geeft proprioceptieve feedback.
Ligamenten:
- Collaterale ligament/discale ligament
o Mediale rand discus naar mediale rand condyl
o Laterale rand discus naar laterale rand condyl
o Zorgen voor stabiliteit discus, maar behouden de mogelijkheid tot
rotatie/scharnierbeweging.
- Temporomandibulair ligament
o Buitenste schuine rand
Limitatie beweging naar posterieur/hersenen
o Binnenste horizontale band
Limitatie van rotatie tot 2-2,5 cm
Hierna start translatie
- Sphenomandibular ligament
o Spina sphenoidalis en mediale banden spina mandibula
- Stylomandibulair ligament
o Processus styloideus naar posterieure wand van de mandibula.
o Beperkt de protrusie
Kaakgewricht wordt bezenuwt door (N.trigeminus)
, - N. auriculo temporalis
- N. temporalis profundus posterior
- N. Masseter
Aangetoond verband met oorpijn/tinnitus
Wordt bevloeid door de a. temporalis superficialis
Biomechanica van het kaakgewricht:
1. Rotatie (onderste deel)
2. Translatie (bovenste deel)
“power strikes” krachtige beweging om voedsel te verkleinen
Maximale occlusie:
Treedt op bij kauwen en slikken. Bij sluiten stopt de onderkaak zodra tanden contact
maken. ALS dit direct de maximale occlusie is, ontstaat een stabiele positie MET
aangespannen discus, verhoogde druk en lubricatie. Hier vlak na zal dit relaxeren.
Als het eerste contact NIET samenvalt met de maximale occlusie, moet de onderkaak de
laatste millimeter nog ‘glijden’. Dit zorgt voor een onderdruk die smering kan uitputten
een frictiekrachten kan geven.
Bruxisme:
Bij mensen die frequent knarsen of klemmen, gaat het effect ter hoogte van de spieren
en gewrichten veel groter zijn. Kan nog groter als we oclusale disharmonie hebben.
Vanuit de proliferatiezone van het articulair kraakbeen kan progressieve (aangroei) of
regressieve (botresorptie) remodellering zijn, als gevolg van omgevingsfactoren.
Als remodellering is uitgeput artrose
Meten van kauwbewegingen (via Kinesiografie)
- Geen gouden standaard voor normale beweging (overbehandeling!!!)
- Articulator: bootst bewegingen v.d. onderkaak na, door de positie van de
gewrichten onderling te reproduceren.
kaakstelsel
Hoofdstuk 2: anatomie
Fossa mandibularis (waar mandibula draait in temporale bot) 23x19mm
- Biconcaaf
- Fibreus
- Avasculair
- Bedekt met laagje periost, dat dikker wordt t.h.v. de eminentie
- Weinig herstelcapaciteit
- Minder kraakbeencellen met de leeftijd
Condylus: 20x10mm
- Kleiner dan de fossa/gewrichtskom
- Ovaal en convex
- Kan andere vorm aannemen
- Posterieur meer gebruikt dan anterieur
- Articulair kraakbeen Chondrocyten, collageen typ 1, proteoglycanen
- Collageen en proteoglycanen gaan de gel vormen
- Bedekt door synoviale vloeistof
- Avasculair, alymfatisch, niet bezenuwt.
Deze gel kan zwellen o.i.v. osmose:
bij belasting eruit lubricatie/smering
bij ontlasting water terug in
Als uitgeput is: discus kleeft aan fossa/condyl. (bijv. bij mensen die ’s nachts klemmen)
Zones articulair kraakbeen:
- Articulaire zone
o Buitenste zone
o Collageenvezels die parallel zijn aan het tandoppervlak
o Hoge packing
o Krachten van de bewegingen weerstaan
o Mindere effecten veroudering en meer herstelcapaciteit
- Proliferatiezone
o Celrijk
o Mesenchymaal weefsel ontwikkeling articulair kraakbeen, bij vraag
- Fibrocartilagineuze zone
o Kruisende vezels
o Meer radiaal georganiseerde bundels
o Vormt een 3D netwerk om krachten op te vangen
- Gecalcificeerde zone
o Chondrocyten en chondroblasten (componenten)
o Chondrocyten botcellen (,door cytoplasma te evacueren)
o Behoudt zijn chondroprogenitor cellen
Continue mogelijkheid voor groei, remodellering en herstel
,Discus Articularis
- Deelt het gewricht in bovenste en onderste gewrichtsruimte
- Boven = translate; onder = rotatie
- Bestaat uit kraakbeen, met fibreus weefsel en enkele kraakbeencellen
o Omdat: kleine regeneratiecapaciteit (nodig)
- Hangt volledig af van het kapsel en de ligamenten
- Bij dysfunctie => krakend gewricht
- Ongeorganiseerde collageenbundels met wolpluisjes
- 3 delen/banden: posterieur, midden, anterieur
- Zit lateraal en mediaal vast aan de condyl
o Achteraan/lateraal zit deze vast aan de bilaminaire zone/zone van Rees. (=
losmazig bindweefsel, met veel zenuwen en bloedvaten). Hieruit wordt ook
de synoviale vloeistof gemaakt => smering.
o Van hieruit ook ontsteking en pijn geïnitieerd en doorgestuurd.
Rond het gewricht hebben we een kapsel en ligamenten. Het beschermt en houdt alles op
zijn plek en geeft proprioceptieve feedback.
Ligamenten:
- Collaterale ligament/discale ligament
o Mediale rand discus naar mediale rand condyl
o Laterale rand discus naar laterale rand condyl
o Zorgen voor stabiliteit discus, maar behouden de mogelijkheid tot
rotatie/scharnierbeweging.
- Temporomandibulair ligament
o Buitenste schuine rand
Limitatie beweging naar posterieur/hersenen
o Binnenste horizontale band
Limitatie van rotatie tot 2-2,5 cm
Hierna start translatie
- Sphenomandibular ligament
o Spina sphenoidalis en mediale banden spina mandibula
- Stylomandibulair ligament
o Processus styloideus naar posterieure wand van de mandibula.
o Beperkt de protrusie
Kaakgewricht wordt bezenuwt door (N.trigeminus)
, - N. auriculo temporalis
- N. temporalis profundus posterior
- N. Masseter
Aangetoond verband met oorpijn/tinnitus
Wordt bevloeid door de a. temporalis superficialis
Biomechanica van het kaakgewricht:
1. Rotatie (onderste deel)
2. Translatie (bovenste deel)
“power strikes” krachtige beweging om voedsel te verkleinen
Maximale occlusie:
Treedt op bij kauwen en slikken. Bij sluiten stopt de onderkaak zodra tanden contact
maken. ALS dit direct de maximale occlusie is, ontstaat een stabiele positie MET
aangespannen discus, verhoogde druk en lubricatie. Hier vlak na zal dit relaxeren.
Als het eerste contact NIET samenvalt met de maximale occlusie, moet de onderkaak de
laatste millimeter nog ‘glijden’. Dit zorgt voor een onderdruk die smering kan uitputten
een frictiekrachten kan geven.
Bruxisme:
Bij mensen die frequent knarsen of klemmen, gaat het effect ter hoogte van de spieren
en gewrichten veel groter zijn. Kan nog groter als we oclusale disharmonie hebben.
Vanuit de proliferatiezone van het articulair kraakbeen kan progressieve (aangroei) of
regressieve (botresorptie) remodellering zijn, als gevolg van omgevingsfactoren.
Als remodellering is uitgeput artrose
Meten van kauwbewegingen (via Kinesiografie)
- Geen gouden standaard voor normale beweging (overbehandeling!!!)
- Articulator: bootst bewegingen v.d. onderkaak na, door de positie van de
gewrichten onderling te reproduceren.
