P0U11A -
GEDRAGSNEUROWETENSCHAPPE
N
WAAROM HERSENEN EN GEDRAG BESTUDEREN?
De hersenen is een ongelofelijk complex orgaan.
Het daagt ons uit om de betekenis te achterhalen van wat het is om mens
te zijn. Wat zegt de hersenen over de ziel/geest die we hebben. De
hersenen zeggen veel over wie dat we zelf zijn als mens.
1. Hoe de hersenen gedrag produceren is een van dé grote
wetenschappelijke vragen.
Vb. De oerknal: Hoe is het heelal ontstaan?, Waar komen wij
vandaan?,...
Vb. Ons eigen bewustzijn: Wat is dat?, Van waar komt dat? ->
We gaan ontrafelen wie wij eigenlijk zijn.
Groot mysterie, begin punt van veel onderzoek
2. De hersenen zijn een van de meest complexe organen op
Aarde en worden bij vele diersoorten aangetroffen.
Vb. Hoe verschillen de hersenen tussen diersoorten?
De meeste dieren hebben hersenen apart in commandocentrum,
anderen hebben eerder een zenuwnet.
3. Een groeiende lijst van gedragsstoornissen kan verklaard en
behandeld worden naarmate onze kennis van de hersenen
toeneemt.
Vb. Dyslexie -> de rol van hersenen bij gedragsstoornissen
Ivan Pavlov
Waarom onderzoek naar conditionering? Wat was daar zo belangrijk aan?
Pavlov wou het bewustzijn ontrafelen.
Ontdekking: honden maakten speeksel aan al voordat ze eten kregen. Dit
vond Pavlov enorm interessant. => Hij ontdekte dat hersenen betrokken
waren bij die conditionering. Dat conditioneringsprocessen verliepen via
de hersenen.
,David Hume: Ons bewustzijn werkt via associaties die hoppen naar andere
zaken. -> dit vond Hume de kern/basis van ons bewustzijn
Pavlov was overtuigd dat hij een methode had ontwikkeld die voor de
eerste keer in de geschiedenis voorkwam.
KERNVRAAG: HOE ZIJN DE HERSENEN GEORGANISEERD OM GEDRAG TE
PRODUCEREN?
Drie benaderingen:
1. Hoe zijn hersenen en gedrag geëvolueerd in
verschillende diersoorten? (Hele cursus dient om hier
antwoord op te geven.)
vergelijkingsperspectief: Ze gaan kijken naar onze
hersenen en die van andere en hun evoluties, welk gedrag
wij en die dieren doen.
2. Hoe verandert gedrag in mensen met hersenschade of andere
dysfuncties van de hersenen?
Ze gaan kijken naar mensen die hersenschade oplopen waarbij erbij
mensen bepaalde hersendelen niet meer werken en dan kijken welk
gedrag die niet meer kan doen en dat geeft veel inzichten.
3. Hoe zijn de hersenen gerelateerd aan gedrag in ‘normale’
mensen?
Het gaat over mensen die geen hersenschade hebben ‘normaal/typisch
ontwikkelde mensen’, MRI scan,... tijdens bepaalde psychologische taken
kijken naar de hersenactiviteiten.
KERNVRAAG: HOE ZIJN DE HERSENEN GEORGANISEERD OM GEDRAG TE
PRODUCEREN?
Kunnen dieren denken/voelen? (1v/d belangrijkste vragen die we
kunnen stellen)
o Dierenproeven gaat dat?
o Sterke invloed op mens en maatschappijbeeld
Hoe werkt rilatine?
Hoe kunnen medicijnen inwerken op de hersenen?
Hoe kunnen we het brein in actie zien?
Hoe herkennen onze hersenen muziek?
o Hoe komt het dat we muziekmelodieën kunnen herkennen,
ervan kunnen genieten, hersenen zijn geëvolueerd om muziek
mogelijk te maken.
Hoe werkt botox?
Hoe werkt Viagra?
Hoe slagen onze hersenen informatie op?
o Hersenen veranderen continu door nieuwe ervaringen=
neuroplasticiteit = veranderbaarheid van de hersenen.
Wat is locked-in syndroom?
Hoe zijn mannen en vrouwen verschillend?
, o Kunnen we verschillen zien tss mannen en
vrouwen in de hersenen?
Kunnen we psychotherapie versterken door het
brein te manipuleren?
o Psychofarmacologie gebruiken om te kijken of
ze psychotherapie kunnen versterken dus
bepaalde hersendelen
versterken door
bepaalde medicijnen.
Kreeften hebben dezelfde
neurotransmitters als mensen bij het
voelen van pijn en ze tonen ook
hetzelfde gedrag als mensen. -> Ze
hebben een bewust pijn dus daarom in Zwitserland verboden om kreeft levend te
koken.
Hersenen en gedrag gaan in wisselwerking met elkaar.
Vb. Door naar de les te gaan veranderen je hersenen
Vb. Door piano te spelen veranderen je hersenen
-> door je gedrag veranderen die hersenen
Gedrag= een opzichzelfstaand iets nl. een patroon van beweging in de tijd
G= f(S): het gedrag is een functie v/d stimulus of v/d omgeving.
WAT BEDOELEN WE ALS WE HET WOORD HERSENEN GEBRUIKEN?
Hersenen= deel van het zenuwstelsel dat zich in de schedel bevindt. De
hersenen maken samen met het ruggenmerg deel uit van het centrale
zenuwstelsel. Dit wordt zo genoemd omdat het goed beschermd is door
beenderen (de schedel en de wervelkolom).
Naast het centrale zenuwstelsel bestaat er ook het perifere zenuwstelsel(wat
er uitwaaiert naar het lichaam). Dit omvat alle zenuwen die signalen van en naar
het centrale zenuwstelsel vervoeren.
Het perifere zenuwstelsel kan verder worden onderverdeeld in:
Het somatische zenuwstelsel: dit stuurt de bewuste bewegingen van
het lichaam aan, zoals het bewegen van spieren. + perceptie
, Het autonome zenuwstelsel: dit regelt de onbewuste processen in
het lichaam, zoals de werking van klieren en het aansturen van
belangrijke organen (bijvoorbeeld hart en longen).
Het bewustzijn maakt het mogelijk om bewust gedrag te vertonen en
beslissingen te nemen. Sommige lichaamsfuncties, zoals de hartslag of
ademhaling, kunnen echter niet aan het bewustzijn worden overgelaten.
Daarom worden deze functies afgeschermd van het bewustzijn en automatisch
geregeld.
Zonder deze bescherming zouden vitale functies bijvoorbeeld tijdens het slapen
kunnen stilvallen, wat levensgevaarlijk zou zijn.
Daarnaast is er het enterisch zenuwstelsel, ook wel het
darmzenuwstelsel genoemd. Dit zenuwstelsel stuurt de werking van de
dikke darm aan en maakt de vertering van voedsel
mogelijk/voedingsstoffen uit eten halen. In de dikke darm leven miljarden
bacteriën die helpen bij het verteren van voedsel.
Het enterisch zenuwstelsel zorgt ervoor dat:
- de darm zich op de juiste manier samentrekt,
- bacteriën en gisten goed kunnen functioneren,
- en voedingsstoffen, zoals vezels, optimaal uit het voedsel kunnen
worden gehaald.
Dit zenuwstelsel speelt dus een cruciale rol in onze overleving.
Bestaat er iets zoiets vrije wil
B.F. Skinner (zie filmpje)
Citaat uit film: “We believe in free will, because we know about our
behavior but not about its causes. And, of course, it is the object of a
science of behavior to discover causes. Once you have found those
causes, there is less need to attribute to an internal act of free will, and
eventually, I think, we need to attribute nothing to it.”
Kern uit filmpje: Gedrag wordt minder gestuurd door wat wij zelf willen en
meer door prikkels uit de omgeving. Het idee dat gedrag uit onszelf komt,
is volgens Skinner een illusie. Vb. Zo eten we niet omdat we “honger
hebben”, maar omdat de context het eetgedrag uitlokt.
Volgens Skinner kennen we de echte oorzaken van ons gedrag niet en verzinnen
we verklaringen achteraf.
Vrije wil bestaat dan ook niet: gedrag is volledig gedetermineerd — een
radicaal standpunt.
GEDRAGSNEUROWETENSCHAPPE
N
WAAROM HERSENEN EN GEDRAG BESTUDEREN?
De hersenen is een ongelofelijk complex orgaan.
Het daagt ons uit om de betekenis te achterhalen van wat het is om mens
te zijn. Wat zegt de hersenen over de ziel/geest die we hebben. De
hersenen zeggen veel over wie dat we zelf zijn als mens.
1. Hoe de hersenen gedrag produceren is een van dé grote
wetenschappelijke vragen.
Vb. De oerknal: Hoe is het heelal ontstaan?, Waar komen wij
vandaan?,...
Vb. Ons eigen bewustzijn: Wat is dat?, Van waar komt dat? ->
We gaan ontrafelen wie wij eigenlijk zijn.
Groot mysterie, begin punt van veel onderzoek
2. De hersenen zijn een van de meest complexe organen op
Aarde en worden bij vele diersoorten aangetroffen.
Vb. Hoe verschillen de hersenen tussen diersoorten?
De meeste dieren hebben hersenen apart in commandocentrum,
anderen hebben eerder een zenuwnet.
3. Een groeiende lijst van gedragsstoornissen kan verklaard en
behandeld worden naarmate onze kennis van de hersenen
toeneemt.
Vb. Dyslexie -> de rol van hersenen bij gedragsstoornissen
Ivan Pavlov
Waarom onderzoek naar conditionering? Wat was daar zo belangrijk aan?
Pavlov wou het bewustzijn ontrafelen.
Ontdekking: honden maakten speeksel aan al voordat ze eten kregen. Dit
vond Pavlov enorm interessant. => Hij ontdekte dat hersenen betrokken
waren bij die conditionering. Dat conditioneringsprocessen verliepen via
de hersenen.
,David Hume: Ons bewustzijn werkt via associaties die hoppen naar andere
zaken. -> dit vond Hume de kern/basis van ons bewustzijn
Pavlov was overtuigd dat hij een methode had ontwikkeld die voor de
eerste keer in de geschiedenis voorkwam.
KERNVRAAG: HOE ZIJN DE HERSENEN GEORGANISEERD OM GEDRAG TE
PRODUCEREN?
Drie benaderingen:
1. Hoe zijn hersenen en gedrag geëvolueerd in
verschillende diersoorten? (Hele cursus dient om hier
antwoord op te geven.)
vergelijkingsperspectief: Ze gaan kijken naar onze
hersenen en die van andere en hun evoluties, welk gedrag
wij en die dieren doen.
2. Hoe verandert gedrag in mensen met hersenschade of andere
dysfuncties van de hersenen?
Ze gaan kijken naar mensen die hersenschade oplopen waarbij erbij
mensen bepaalde hersendelen niet meer werken en dan kijken welk
gedrag die niet meer kan doen en dat geeft veel inzichten.
3. Hoe zijn de hersenen gerelateerd aan gedrag in ‘normale’
mensen?
Het gaat over mensen die geen hersenschade hebben ‘normaal/typisch
ontwikkelde mensen’, MRI scan,... tijdens bepaalde psychologische taken
kijken naar de hersenactiviteiten.
KERNVRAAG: HOE ZIJN DE HERSENEN GEORGANISEERD OM GEDRAG TE
PRODUCEREN?
Kunnen dieren denken/voelen? (1v/d belangrijkste vragen die we
kunnen stellen)
o Dierenproeven gaat dat?
o Sterke invloed op mens en maatschappijbeeld
Hoe werkt rilatine?
Hoe kunnen medicijnen inwerken op de hersenen?
Hoe kunnen we het brein in actie zien?
Hoe herkennen onze hersenen muziek?
o Hoe komt het dat we muziekmelodieën kunnen herkennen,
ervan kunnen genieten, hersenen zijn geëvolueerd om muziek
mogelijk te maken.
Hoe werkt botox?
Hoe werkt Viagra?
Hoe slagen onze hersenen informatie op?
o Hersenen veranderen continu door nieuwe ervaringen=
neuroplasticiteit = veranderbaarheid van de hersenen.
Wat is locked-in syndroom?
Hoe zijn mannen en vrouwen verschillend?
, o Kunnen we verschillen zien tss mannen en
vrouwen in de hersenen?
Kunnen we psychotherapie versterken door het
brein te manipuleren?
o Psychofarmacologie gebruiken om te kijken of
ze psychotherapie kunnen versterken dus
bepaalde hersendelen
versterken door
bepaalde medicijnen.
Kreeften hebben dezelfde
neurotransmitters als mensen bij het
voelen van pijn en ze tonen ook
hetzelfde gedrag als mensen. -> Ze
hebben een bewust pijn dus daarom in Zwitserland verboden om kreeft levend te
koken.
Hersenen en gedrag gaan in wisselwerking met elkaar.
Vb. Door naar de les te gaan veranderen je hersenen
Vb. Door piano te spelen veranderen je hersenen
-> door je gedrag veranderen die hersenen
Gedrag= een opzichzelfstaand iets nl. een patroon van beweging in de tijd
G= f(S): het gedrag is een functie v/d stimulus of v/d omgeving.
WAT BEDOELEN WE ALS WE HET WOORD HERSENEN GEBRUIKEN?
Hersenen= deel van het zenuwstelsel dat zich in de schedel bevindt. De
hersenen maken samen met het ruggenmerg deel uit van het centrale
zenuwstelsel. Dit wordt zo genoemd omdat het goed beschermd is door
beenderen (de schedel en de wervelkolom).
Naast het centrale zenuwstelsel bestaat er ook het perifere zenuwstelsel(wat
er uitwaaiert naar het lichaam). Dit omvat alle zenuwen die signalen van en naar
het centrale zenuwstelsel vervoeren.
Het perifere zenuwstelsel kan verder worden onderverdeeld in:
Het somatische zenuwstelsel: dit stuurt de bewuste bewegingen van
het lichaam aan, zoals het bewegen van spieren. + perceptie
, Het autonome zenuwstelsel: dit regelt de onbewuste processen in
het lichaam, zoals de werking van klieren en het aansturen van
belangrijke organen (bijvoorbeeld hart en longen).
Het bewustzijn maakt het mogelijk om bewust gedrag te vertonen en
beslissingen te nemen. Sommige lichaamsfuncties, zoals de hartslag of
ademhaling, kunnen echter niet aan het bewustzijn worden overgelaten.
Daarom worden deze functies afgeschermd van het bewustzijn en automatisch
geregeld.
Zonder deze bescherming zouden vitale functies bijvoorbeeld tijdens het slapen
kunnen stilvallen, wat levensgevaarlijk zou zijn.
Daarnaast is er het enterisch zenuwstelsel, ook wel het
darmzenuwstelsel genoemd. Dit zenuwstelsel stuurt de werking van de
dikke darm aan en maakt de vertering van voedsel
mogelijk/voedingsstoffen uit eten halen. In de dikke darm leven miljarden
bacteriën die helpen bij het verteren van voedsel.
Het enterisch zenuwstelsel zorgt ervoor dat:
- de darm zich op de juiste manier samentrekt,
- bacteriën en gisten goed kunnen functioneren,
- en voedingsstoffen, zoals vezels, optimaal uit het voedsel kunnen
worden gehaald.
Dit zenuwstelsel speelt dus een cruciale rol in onze overleving.
Bestaat er iets zoiets vrije wil
B.F. Skinner (zie filmpje)
Citaat uit film: “We believe in free will, because we know about our
behavior but not about its causes. And, of course, it is the object of a
science of behavior to discover causes. Once you have found those
causes, there is less need to attribute to an internal act of free will, and
eventually, I think, we need to attribute nothing to it.”
Kern uit filmpje: Gedrag wordt minder gestuurd door wat wij zelf willen en
meer door prikkels uit de omgeving. Het idee dat gedrag uit onszelf komt,
is volgens Skinner een illusie. Vb. Zo eten we niet omdat we “honger
hebben”, maar omdat de context het eetgedrag uitlokt.
Volgens Skinner kennen we de echte oorzaken van ons gedrag niet en verzinnen
we verklaringen achteraf.
Vrije wil bestaat dan ook niet: gedrag is volledig gedetermineerd — een
radicaal standpunt.
