MEDIA, TECHNOLOGIE & INNOVATIE
= inleiding tot een digitaliserende SL en economie
LES 1 & 2 Introductie
Vooral belangrijk in
kenniseconomie
Digital Darwinism = de uitdaging om digitaal en innovatie te omarmen en overeind te
blijven in een snel veranderende informatiemaatschappij
➔ niet elke technologische innovatie heeft succes bv. 3D-televisie, Google Glass
Diffusion of innovations – theorie = innovatie betekent onzekerheid (Everett Rogers),
ook wel innovator’s dilemma / open innovatie genoemd.
Sustaining innovation = verbetering van een bestaand product
bv. Metaverse = virtual reality waarin mensen werken, socializen …
Vraagzijde (gebruikers) Aanbodzijde (bedrijven)
Onduidelijke meerwaarde (“job-to-be-done”) Onzeker businessmodel
Lage adoptiebereidheid Hoge ontwikkelingskosten
Oncomfortabele/duur technologie (VR) Technologie nog niet volwassen
Weinig netwerk-effecten (nog weinig gebruikers) Gebrek aan standaarden
Twijfels over privacy en veiligheid Regelgeving en privacyrisico’s
User-centric! = innovatie op maat en tempo van de eindgebruiker + duurzaam
business model nodig + society proof in verband met privacy
Kondratieff golven = evoluerende ‘socio-economische formaties’ of ‘techno-
economische paradigma’s – Schumpeter (creatieve destructie)
Informatiesamenleving = SL waarin
we door technologie & digitalisering
meer toegang krijgen tot data en
informatie kunnen creëren
Dualiteit:
➢ techno-optimisten
➢ techno-pessimisten
1
,Cyclische beweging (long waves met mogelijke sub-waves : elke golf duur ong. 50 /
60 jaar
2
,Digitale technologie als
driver van verandering
(digitale transformatie) en
(sub)waves = oplossing voor
digital Darwinism
3
, Innovatie en digitale transformatie staan centraal in politieke beleidsvisies:
• Europees niveau
o Europese Commissie zet in op AI, data en platformregulering
o bv. Digital Services Act → meer transparantie voor online platformen
• Vlaams niveau
o Vlaamse Regering investeert in digitale innovatie (zorg, AI)
o bv. digitale patiëntendossiers → efficiëntere zorg
• Lokaal niveau (Gent)
o Stad Gent focust op smart city en data
o bv. open data voor mobiliteit en apps
• Bedrijf (VRT)
o VRT digitaliseert media-aanbod
o bv. VRT MAX
• Commercieel bedrijf
o Amazon gebruikt AI en data als kernstrategie
o bv. gepersonaliseerde aanbevelingen
Benaderingen van een nieuwe samenleving (uitgangspunt van de cursus):
➢ technologische verandering – Toffler
o agratische revolutie
o industriële revolutie
o informatie revolutie -> micro-elektronica
= technologisch determinisme
➢ economische verandering
o digital, innovation, data economy
➢ beroepsmatige verandering (arbeidsmarkt) - Bell
o meeste jobs hebben betrekking tot kenniswerk (blue collar > white collar)
o niet technologie, maar informatie zelf brengt verandering teweeg
➢ ruimtelijke verandering
o invloed op sociale interacties, informatienetwerken en geldtransacties
o information flows + space of flows (stromen ontkoppeld van plaats)
o face-to-face netwerken > gedigitaliseerde netwerken
➢ culturele verandering
o nieuwe beeldcultuur bv. TikTok, personenculture (influencers),
taalvormen, cancel culture
4
= inleiding tot een digitaliserende SL en economie
LES 1 & 2 Introductie
Vooral belangrijk in
kenniseconomie
Digital Darwinism = de uitdaging om digitaal en innovatie te omarmen en overeind te
blijven in een snel veranderende informatiemaatschappij
➔ niet elke technologische innovatie heeft succes bv. 3D-televisie, Google Glass
Diffusion of innovations – theorie = innovatie betekent onzekerheid (Everett Rogers),
ook wel innovator’s dilemma / open innovatie genoemd.
Sustaining innovation = verbetering van een bestaand product
bv. Metaverse = virtual reality waarin mensen werken, socializen …
Vraagzijde (gebruikers) Aanbodzijde (bedrijven)
Onduidelijke meerwaarde (“job-to-be-done”) Onzeker businessmodel
Lage adoptiebereidheid Hoge ontwikkelingskosten
Oncomfortabele/duur technologie (VR) Technologie nog niet volwassen
Weinig netwerk-effecten (nog weinig gebruikers) Gebrek aan standaarden
Twijfels over privacy en veiligheid Regelgeving en privacyrisico’s
User-centric! = innovatie op maat en tempo van de eindgebruiker + duurzaam
business model nodig + society proof in verband met privacy
Kondratieff golven = evoluerende ‘socio-economische formaties’ of ‘techno-
economische paradigma’s – Schumpeter (creatieve destructie)
Informatiesamenleving = SL waarin
we door technologie & digitalisering
meer toegang krijgen tot data en
informatie kunnen creëren
Dualiteit:
➢ techno-optimisten
➢ techno-pessimisten
1
,Cyclische beweging (long waves met mogelijke sub-waves : elke golf duur ong. 50 /
60 jaar
2
,Digitale technologie als
driver van verandering
(digitale transformatie) en
(sub)waves = oplossing voor
digital Darwinism
3
, Innovatie en digitale transformatie staan centraal in politieke beleidsvisies:
• Europees niveau
o Europese Commissie zet in op AI, data en platformregulering
o bv. Digital Services Act → meer transparantie voor online platformen
• Vlaams niveau
o Vlaamse Regering investeert in digitale innovatie (zorg, AI)
o bv. digitale patiëntendossiers → efficiëntere zorg
• Lokaal niveau (Gent)
o Stad Gent focust op smart city en data
o bv. open data voor mobiliteit en apps
• Bedrijf (VRT)
o VRT digitaliseert media-aanbod
o bv. VRT MAX
• Commercieel bedrijf
o Amazon gebruikt AI en data als kernstrategie
o bv. gepersonaliseerde aanbevelingen
Benaderingen van een nieuwe samenleving (uitgangspunt van de cursus):
➢ technologische verandering – Toffler
o agratische revolutie
o industriële revolutie
o informatie revolutie -> micro-elektronica
= technologisch determinisme
➢ economische verandering
o digital, innovation, data economy
➢ beroepsmatige verandering (arbeidsmarkt) - Bell
o meeste jobs hebben betrekking tot kenniswerk (blue collar > white collar)
o niet technologie, maar informatie zelf brengt verandering teweeg
➢ ruimtelijke verandering
o invloed op sociale interacties, informatienetwerken en geldtransacties
o information flows + space of flows (stromen ontkoppeld van plaats)
o face-to-face netwerken > gedigitaliseerde netwerken
➢ culturele verandering
o nieuwe beeldcultuur bv. TikTok, personenculture (influencers),
taalvormen, cancel culture
4
