VCA VOL - Veiligheid voor Operationeel Leidinggevenden 2026 Stuvia
VCA VOL - Veiligheid voor Operationeel
Leidinggevenden 2026
Deze uitgebreide samenvatting behandelt de complete examenstof voor het VCA VOL
examen, het diploma Veiligheid voor Operationeel Leidinggevenden. Dit diploma is verplicht
voor iedereen die leiding geeft aan operationele medewerkers binnen risicovolle
werkomgevingen.
Dit document behandelt de examenstructuur en slaagcriteria, basisveiligheid als fundament,
VGM-beleid en verantwoordelijkheden, toolbox meetings en LMRA, werkvergunningen,
toezicht houden en onveilige situaties, arbowetgeving, en veiligheidspictogrammen. Elk
onderdeel wordt ondersteund met praktijkvoorbeelden en oefenvragen.
Overzicht VCA VOL Examen 2026
Het examen bestaat uit 60 meerkeuzevragen binnen 60 minuten
De slaaggrens ligt op 65 procent, oftewel minimaal 39 vragen goed
VCA VOL omvat alle onderwerpen van VCA Basis, aangevuld met leidinggevende taken
Het diploma wordt uitgereikt door een erkend examencentrum en is tien jaar geldig
Iedereen die leiding geeft aan operationele medewerkers moet dit diploma bezitten
1. Examenstructuur en slaagcriteria
Onderdeel Details
Aantal vragen 60 meerkeuzevragen
Examenduur 60 minuten
Slaaggrens 65 procent, minimaal 39 vragen goed
Geldigheidsduur diploma Tien jaar
Uitgevende instantie Erkend examencentrum
1.1 Opbouw van het examen
• Het VCA VOL examen bestaat uit 60 meerkeuzevragen binnen 60 minuten
• De slaaggrens ligt op 65 procent, oftewel minimaal 39 vragen goed
• Het examen toetst zowel basisveiligheid als leidinggevende kennis
1.2 Geldigheid van het diploma
• Het diploma wordt uitgereikt door een erkend examencentrum
• Het diploma is tien jaar geldig vanaf de uitgiftedatum
• Iedereen die leiding geeft aan operationele medewerkers moet dit diploma bezitten
Pagina 1 van 17
,VCA VOL - Veiligheid voor Operationeel Leidinggevenden 2026 Stuvia
2. Basisveiligheid als fundament
VCA VOL bouwt voort op de kennis van VCA Basis.
2.1 Overname van VCA Basis-kennis
• VCA VOL omvat alle onderwerpen van VCA Basis
• Deze basiskennis vormt het fundament voor de leidinggevende taken
• De leidinggevende moet deze basiskennis ook aan medewerkers kunnen overdragen
2.2 Aanvullende kennis voor leidinggevenden
• Naast de basiskennis is specifieke kennis vereist voor de taak van leidinggevende
• Deze kennis is gericht op het inhoud geven aan een veilige werkuitvoering
• De leidinggevende past deze kennis dagelijks toe binnen het team
3. VGM-beleid en verantwoordelijkheden
VGM-beleid vormt de basis voor veilig, gezond en milieubewust werken.
3.1 Inhoud van het VGM-beleid
• Het VGM-beleid legt de uitgangspunten voor veiligheid, gezondheid en milieu vast
• De leidinggevende kent de inhoud van het VGM-beleid van de eigen organisatie
• Dit beleid vormt de basis voor dagelijkse beslissingen op de werkvloer
3.2 Verantwoordelijkheden van de leidinggevende
• De leidinggevende draagt verantwoordelijkheid voor de veiligheid van het team
• Deze verantwoordelijkheid omvat het bewaken van naleving van het VGM-beleid
• De leidinggevende spreekt medewerkers aan op onveilig gedrag
Pagina 2 van 17
, VCA VOL - Veiligheid voor Operationeel Leidinggevenden 2026 Stuvia
4. Toolbox meetings en LMRA
Toolbox meetings en de LMRA zijn belangrijke instrumenten voor veilig werken.
4.1 Organiseren van toolbox meetings
• Een toolbox meeting is een kort overleg over veiligheid voorafgaand aan het werk
• De leidinggevende organiseert deze meetings regelmatig met het team
• Toolbox meetings ondersteunen bewustwording van veiligheidsrisico's
4.2 Uitvoeren van een LMRA
• De Laatste Minuut Risico Analyse wordt uitgevoerd vlak voor de start van
werkzaamheden
• De medewerker beoordeelt hierbij actuele risico's op de werkplek
• De leidinggevende stimuleert het consequent uitvoeren van een LMRA
5. Werkvergunningen
Werkvergunningen zijn essentieel bij risicovolle werkzaamheden.
5.1 Wanneer is een werkvergunning vereist
• Bij risicovolle werkzaamheden is vaak een werkvergunning vereist
• De leidinggevende beoordeelt of voor specifieke werkzaamheden een vergunning
nodig is
• Zonder geldige werkvergunning mogen bepaalde werkzaamheden niet starten
5.2 Rol van de leidinggevende bij vergunningen
• De leidinggevende controleert of aan de voorwaarden van de vergunning wordt
voldaan
• Deze controle vindt plaats voor en tijdens de uitvoering van het werk
• Bij afwijkingen grijpt de leidinggevende direct in
Pagina 3 van 17
VCA VOL - Veiligheid voor Operationeel
Leidinggevenden 2026
Deze uitgebreide samenvatting behandelt de complete examenstof voor het VCA VOL
examen, het diploma Veiligheid voor Operationeel Leidinggevenden. Dit diploma is verplicht
voor iedereen die leiding geeft aan operationele medewerkers binnen risicovolle
werkomgevingen.
Dit document behandelt de examenstructuur en slaagcriteria, basisveiligheid als fundament,
VGM-beleid en verantwoordelijkheden, toolbox meetings en LMRA, werkvergunningen,
toezicht houden en onveilige situaties, arbowetgeving, en veiligheidspictogrammen. Elk
onderdeel wordt ondersteund met praktijkvoorbeelden en oefenvragen.
Overzicht VCA VOL Examen 2026
Het examen bestaat uit 60 meerkeuzevragen binnen 60 minuten
De slaaggrens ligt op 65 procent, oftewel minimaal 39 vragen goed
VCA VOL omvat alle onderwerpen van VCA Basis, aangevuld met leidinggevende taken
Het diploma wordt uitgereikt door een erkend examencentrum en is tien jaar geldig
Iedereen die leiding geeft aan operationele medewerkers moet dit diploma bezitten
1. Examenstructuur en slaagcriteria
Onderdeel Details
Aantal vragen 60 meerkeuzevragen
Examenduur 60 minuten
Slaaggrens 65 procent, minimaal 39 vragen goed
Geldigheidsduur diploma Tien jaar
Uitgevende instantie Erkend examencentrum
1.1 Opbouw van het examen
• Het VCA VOL examen bestaat uit 60 meerkeuzevragen binnen 60 minuten
• De slaaggrens ligt op 65 procent, oftewel minimaal 39 vragen goed
• Het examen toetst zowel basisveiligheid als leidinggevende kennis
1.2 Geldigheid van het diploma
• Het diploma wordt uitgereikt door een erkend examencentrum
• Het diploma is tien jaar geldig vanaf de uitgiftedatum
• Iedereen die leiding geeft aan operationele medewerkers moet dit diploma bezitten
Pagina 1 van 17
,VCA VOL - Veiligheid voor Operationeel Leidinggevenden 2026 Stuvia
2. Basisveiligheid als fundament
VCA VOL bouwt voort op de kennis van VCA Basis.
2.1 Overname van VCA Basis-kennis
• VCA VOL omvat alle onderwerpen van VCA Basis
• Deze basiskennis vormt het fundament voor de leidinggevende taken
• De leidinggevende moet deze basiskennis ook aan medewerkers kunnen overdragen
2.2 Aanvullende kennis voor leidinggevenden
• Naast de basiskennis is specifieke kennis vereist voor de taak van leidinggevende
• Deze kennis is gericht op het inhoud geven aan een veilige werkuitvoering
• De leidinggevende past deze kennis dagelijks toe binnen het team
3. VGM-beleid en verantwoordelijkheden
VGM-beleid vormt de basis voor veilig, gezond en milieubewust werken.
3.1 Inhoud van het VGM-beleid
• Het VGM-beleid legt de uitgangspunten voor veiligheid, gezondheid en milieu vast
• De leidinggevende kent de inhoud van het VGM-beleid van de eigen organisatie
• Dit beleid vormt de basis voor dagelijkse beslissingen op de werkvloer
3.2 Verantwoordelijkheden van de leidinggevende
• De leidinggevende draagt verantwoordelijkheid voor de veiligheid van het team
• Deze verantwoordelijkheid omvat het bewaken van naleving van het VGM-beleid
• De leidinggevende spreekt medewerkers aan op onveilig gedrag
Pagina 2 van 17
, VCA VOL - Veiligheid voor Operationeel Leidinggevenden 2026 Stuvia
4. Toolbox meetings en LMRA
Toolbox meetings en de LMRA zijn belangrijke instrumenten voor veilig werken.
4.1 Organiseren van toolbox meetings
• Een toolbox meeting is een kort overleg over veiligheid voorafgaand aan het werk
• De leidinggevende organiseert deze meetings regelmatig met het team
• Toolbox meetings ondersteunen bewustwording van veiligheidsrisico's
4.2 Uitvoeren van een LMRA
• De Laatste Minuut Risico Analyse wordt uitgevoerd vlak voor de start van
werkzaamheden
• De medewerker beoordeelt hierbij actuele risico's op de werkplek
• De leidinggevende stimuleert het consequent uitvoeren van een LMRA
5. Werkvergunningen
Werkvergunningen zijn essentieel bij risicovolle werkzaamheden.
5.1 Wanneer is een werkvergunning vereist
• Bij risicovolle werkzaamheden is vaak een werkvergunning vereist
• De leidinggevende beoordeelt of voor specifieke werkzaamheden een vergunning
nodig is
• Zonder geldige werkvergunning mogen bepaalde werkzaamheden niet starten
5.2 Rol van de leidinggevende bij vergunningen
• De leidinggevende controleert of aan de voorwaarden van de vergunning wordt
voldaan
• Deze controle vindt plaats voor en tijdens de uitvoering van het werk
• Bij afwijkingen grijpt de leidinggevende direct in
Pagina 3 van 17
