Samenvatting Cheat Sheet Spijsverteringsstelsel | Vergelijkende Biologie | KU Leuven | 2026/27

CHEAT SHEET BIOLOGIE -
SPIJSVERTERINGSSTELSEL
1. Basisbegrippen
Voedingsstrategieën
 Autotroof: maakt zelf organische moleculen (planten).
 Heterotroof: neemt organische moleculen op via voeding (dieren).

Voedseltypes
 Herbivoren = planteneters
 Carnivoren = vleeseters
 Omnivoren = alleseters

Stappen van spijsvertering
1. Ingestie (voedselopname)
2. Fragmentatie (kauwen, vermalen)
3. Chemische digestie (enzymatische afbraak)
4. Absorptie
5. Defecatie


2. Evolutie van spijsverteringsstelsels
Intracellulaire vertering
 Eencelligen en sponzen
 Via endocytose:
o fagocytose
o pinocytose

Extracellulaire vertering
 Multicellulaire dieren
 Vertering gebeurt in een spijsverteringsholte

Onvolledig spijsverteringsstelsel
 Mond = anus
 Eén opening
 Gastrovasculaire holte
 Voorbeelden:
o Cnidaria
o Platwormen

Volledig spijsverteringsstelsel
 Mond ≠ anus
 Richtingsverkeer
 Mogelijkheid tot specialisatie
 Voorbeelden:
o Nematoden, vertebraten, …

, 3. Overzicht menselijk spijsverteringsstelsel
Volgorde:
Mond → farynx → slokdarm → maag → duodenum → jejunum → ileum →
caecum → colon → rectum → anus
Geassocieerde organen:
 Pancreas
 Lever
 Galblaas


4. Histologie van de darmwand
Van binnen naar buiten:
1. Lumen
2. Mucosa
3. Submucosa
4. Circulaire spierlaag
5. Longitudinale spierlaag
6. Bindweefsellaag (serosa)
Belangrijk
Samenwerking van circulaire en longitudinale spieren veroorzaakt:
Peristaltiek = voortstuwen van voedsel door gecoördineerde
spiercontracties.


5. Mond en keelholte
Functie
Mechanische vertering
 Tanden
 Tong

Speeksel
Bevat:
 Water
 Mucine
 Buffer
 Amylase
 Lysozyme (antibacterieel)

Amylase
 Zetmeel → maltose
 Eerste vertering van koolhydraten

Slikreflex
Functies:
Huig
 Sluit neusholte af

Epiglottis
 Sluit luchtweg af

Gevolg